{"status":true,"post":{"id":21358,"user_id":9,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 14:06:58","created_at":"2020-01-09T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T11:06:58.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":21358,"is_featured":0,"title":"Devletin ekonomideki rol\u00fc","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><span class=\"large\"><strong>Do\u00e7. Dr. Nurullah G\u00fcr<\/strong><\/span><br><\/p>  <p><span class=\"large\">Devletin ekonomideki rol\u00fc, iktisad\u0131n en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan konular\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda gelir. Liberaller, devletin hareket alan\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca daralt\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini savunurlar. Kalk\u0131nmac\u0131 devlet anlay\u0131\u015f\u0131 ise piyasa ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 giderme ve piyasalar\u0131 do\u011fru alanlara y\u00f6nlendirme konusunda kamunun daha aktif rol oynamas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6ne s\u00fcrer. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">1980\u2019lerden 2008\u2019deki k\u00fcresel finans krizine kadar ge\u00e7en s\u00fcre zarf\u0131nda d\u00fcnya genelinde liberal anlay\u0131\u015f ekonomi politikalar\u0131na hakim oldu. Ancak, krizden sonra sanayiden d\u0131\u015f ticarete, teknolojiden finansa bir\u00e7ok alanda kamunun etki alan\u0131n\u0131 geni\u015fletti\u011fi bir <\/span><span class=\"large\">d\u00f6neme girdik. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Baz\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck ada \u00fclkelerinin ve do\u011fal kaynak zengini \u00fclkelerin istisnai durumlar\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edecek olursak, d\u00fczg\u00fcn i\u015fleyen b\u00fcrokratik sistemin ve etkili kamu politikalar\u0131n\u0131n ekonomik geli\u015fmeyi yakalam\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck \u00fclkelerin ba\u015far\u0131 hikayesinde kritik roller oynad\u0131klar\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla s\u00f6yleyebiliriz. Bu durum, liberal ekonominin be\u015fi\u011fi olarak kabul edilen \u0130ngiltere ve ABD i\u00e7in dahi ge\u00e7erlidir.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Peki, devlet ekonomide nas\u0131l etkin bir rol oynayabilir?<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bu konuda \u00f6ncelikle alt\u0131 \u00e7izilmesi gereken noktalardan biri, devletin \u00f6zel \u015firketlerle rekabet eden de\u011fil, onlar\u0131n daha verimli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in uygun ortam\u0131 ve deste\u011fi sunan taraf olmas\u0131 gerekti\u011fidir. Kamu, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir politikalar uygulayarak ve gereksiz b\u00fcrokratik d\u00fczenlemelerden ka\u00e7\u0131narak \u00f6zel \u015firketler i\u00e7in d\u00fczg\u00fcn i\u015fleyen bir i\u015f ortam\u0131 sa\u011flamal\u0131d\u0131r. Haks\u0131z rekabetin <\/span><span class=\"large\">\u00f6n\u00fcne ge\u00e7erek \u00e7\u00fcr\u00fck oyuncular\u0131 piyasalar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na itmelidir. \u0130\u015fini hakk\u0131yla yapanlar\u0131n ise \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7mal\u0131d\u0131r. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">G\u00fc\u00e7l\u00fc ortakl\u0131klar\u0131n ve i\u015f ili\u015fkilerinin kurulmas\u0131, m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n g\u00f6zetilmesi, s\u00f6zle\u015fmelere riayet edilmesi, \u00e7al\u0131\u015fan ve <\/span><span class=\"large\">i\u015fveren haklar\u0131n\u0131n adilane bir \u015fekilde korunmas\u0131 ve ekonominin d\u00fcnyadaki de\u011fi\u015fen ko\u015fullara daha kolay adapte olmas\u0131 i\u00e7in etkin ve h\u0131zl\u0131 i\u015fleyen bir hukuk sistemi tesis edilmelidir. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Kritik \u00f6neme sahip ara mallar\u0131na uygun fiyatlardan eri\u015fim, \u015firketlerin yurtd\u0131\u015f\u0131nda rekabet edebilmeleri i\u00e7in olduk\u00e7a belirleyici bir fakt\u00f6rd\u00fcr. Devlet, kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde \u00e7\u0131kmayan enerji kaynaklar\u0131n\u0131n ve hammaddelerin yurtd\u0131\u015f\u0131ndan ucuza temin edilmesi i\u00e7in ticaret diplomasisini sonuna kadar kullanmal\u0131d\u0131r. Y\u00fcksek teknolojili ara mallar\u0131n\u0131n \u00fcretimi i\u00e7in ise se\u00e7ici te\u015fvik politikalar\u0131 uygulanmal\u0131d\u0131r. <\/span><br><span class=\"large\"> Yat\u0131r\u0131m s\u00fcresi uzun, ba\u015flang\u0131\u00e7 maliyetleri ve pozitif d\u0131\u015fsall\u0131klar\u0131n ise y\u00fcksek olmas\u0131ndan dolay\u0131 \u015firketlerin girmeye cesaret edemedi\u011fi alanlarda devlet, \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fc cesaretlendirmeli ve desteklemelidir. T\u00fcrkiye\u2019de devletin yerli otomobil projesinde g\u00f6stermi\u015f oldu\u011fu koordine edici ve destekleyici performans bu duruma g\u00fczel bir \u00f6rnektir. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Y\u00fcksek teknolojili \u00fcr\u00fcnlerin \u00fcretilip ihra\u00e7 edilebilir hale gelmesi i\u00e7in \u00f6l\u00e7ek ekonomisini yakalamak gerekiyor. Bu \u00fcr\u00fcn gruplar\u0131nda i\u00e7 piyasada belli bir \u00fcretim \u00f6l\u00e7e\u011fine ula\u015fmak i\u00e7in kamu al\u0131m garantileri belli bir s\u00fcre devreye girmelidir. Devlet, \u00fcr\u00fcnler ihra\u00e7 a\u015famas\u0131na geldi\u011finde ise ticaret diplomasisini kullanarak d\u0131\u015f pazarlara a\u00e7\u0131lmada \u00f6zel sekt\u00f6re yard\u0131mc\u0131 olmal\u0131d\u0131r. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Devlet, verdi\u011fi te\u015fviklerin ne derece etkin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 yak\u0131ndan takip etmelidir. E\u011fer destekler baz\u0131 \u015firketler taraf\u0131ndan suistimal ediliyorsa, bunlara y\u00f6nelik piyasa ko\u015fullar\u0131 i\u00e7erisinde cezai m\u00fceyyidelerin (belli bir s\u00fcre bu \u015firketlerin yeni te\u015fviklerden yararlanmamas\u0131 ve kamu ihalelerine al\u0131nmamas\u0131 gibi) uygulanmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/span><br><span class=\"large\"> \u00d6ng\u00f6r\u00fcl\u00fc kamu kurumlar\u0131, ekonomik istikrar\u0131 korumak i\u00e7in makro ihtiyati politikalar uygular. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bu sayede ekonominin mevcut k\u0131r\u0131lganl\u0131klar\u0131 azalt\u0131larak ilerleyen zamanlarda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilecek d\u0131\u015f \u015foklara kar\u015f\u0131 ekonominin direnci artm\u0131\u015f olur. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">B\u00fct\u00fcn bunlarla birlikte, devletin gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek ve f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi sa\u011flamaya y\u00f6nelik olarak da politikalar uygulamas\u0131 elzemdir. Piyasa ko\u015fullar\u0131nda olu\u015fan gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek i\u00e7in dolays\u0131z vergilerin pay\u0131n\u0131n daha y\u00fcksek oldu\u011fu bir vergi sistemi olu\u015fturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. F\u0131rsat e\u015fitli\u011fi i\u00e7in gen\u00e7lerin kaliteli e\u011fitime eri\u015fimi garanti alt\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bat\u0131l\u0131 geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde pop\u00fclist partilerin ve liderlerin son y\u0131llarda y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7mesinin alt\u0131nda yatan en b\u00fcy\u00fck fakt\u00f6rlerden biri, kamunun 1980\u2019lerden sonra uzun bir s\u00fcre gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi gibi konular\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmesinin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sosyal tansiyondur. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Ekonomi b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e ve d\u00f6nemin \u015fartlar\u0131 de\u011fi\u015ftik\u00e7e devlet mekanizmas\u0131n\u0131n i\u015fleyi\u015fini iyile\u015ftirecek yeni reform ihtiya\u00e7lar\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu, ekonomik geli\u015fimin g\u00f6z ard\u0131 edilemeyecek bir ger\u00e7e\u011fi ve gereksinimidir.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"devletin-ekonomideki-rolu","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Devletin ekonomideki rol\u00fc","meta_description":"Do\u00e7. Dr. Nurullah G\u00fcr","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1143,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":9,"name":"NURULLAH","surname":"G\u00dcR","email":"nurullah.gur@marmara.edu.tr","slug":"prof-dr-nurullah-gur","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600zm0eg4EVw1c01iN.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:51:22.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":21457,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":21358,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Devletin ekonomideki rol\u00fc","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><span class=\"large\"><strong>Do\u00e7. Dr. Nurullah G\u00fcr<\/strong><\/span><br><\/p>  <p><span class=\"large\">Devletin ekonomideki rol\u00fc, iktisad\u0131n en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan konular\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda gelir. Liberaller, devletin hareket alan\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca daralt\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini savunurlar. Kalk\u0131nmac\u0131 devlet anlay\u0131\u015f\u0131 ise piyasa ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 giderme ve piyasalar\u0131 do\u011fru alanlara y\u00f6nlendirme konusunda kamunun daha aktif rol oynamas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6ne s\u00fcrer. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">1980\u2019lerden 2008\u2019deki k\u00fcresel finans krizine kadar ge\u00e7en s\u00fcre zarf\u0131nda d\u00fcnya genelinde liberal anlay\u0131\u015f ekonomi politikalar\u0131na hakim oldu. Ancak, krizden sonra sanayiden d\u0131\u015f ticarete, teknolojiden finansa bir\u00e7ok alanda kamunun etki alan\u0131n\u0131 geni\u015fletti\u011fi bir <\/span><span class=\"large\">d\u00f6neme girdik. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Baz\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck ada \u00fclkelerinin ve do\u011fal kaynak zengini \u00fclkelerin istisnai durumlar\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edecek olursak, d\u00fczg\u00fcn i\u015fleyen b\u00fcrokratik sistemin ve etkili kamu politikalar\u0131n\u0131n ekonomik geli\u015fmeyi yakalam\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck \u00fclkelerin ba\u015far\u0131 hikayesinde kritik roller oynad\u0131klar\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla s\u00f6yleyebiliriz. Bu durum, liberal ekonominin be\u015fi\u011fi olarak kabul edilen \u0130ngiltere ve ABD i\u00e7in dahi ge\u00e7erlidir.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Peki, devlet ekonomide nas\u0131l etkin bir rol oynayabilir?<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bu konuda \u00f6ncelikle alt\u0131 \u00e7izilmesi gereken noktalardan biri, devletin \u00f6zel \u015firketlerle rekabet eden de\u011fil, onlar\u0131n daha verimli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in uygun ortam\u0131 ve deste\u011fi sunan taraf olmas\u0131 gerekti\u011fidir. Kamu, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir politikalar uygulayarak ve gereksiz b\u00fcrokratik d\u00fczenlemelerden ka\u00e7\u0131narak \u00f6zel \u015firketler i\u00e7in d\u00fczg\u00fcn i\u015fleyen bir i\u015f ortam\u0131 sa\u011flamal\u0131d\u0131r. Haks\u0131z rekabetin <\/span><span class=\"large\">\u00f6n\u00fcne ge\u00e7erek \u00e7\u00fcr\u00fck oyuncular\u0131 piyasalar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na itmelidir. \u0130\u015fini hakk\u0131yla yapanlar\u0131n ise \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7mal\u0131d\u0131r. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">G\u00fc\u00e7l\u00fc ortakl\u0131klar\u0131n ve i\u015f ili\u015fkilerinin kurulmas\u0131, m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n g\u00f6zetilmesi, s\u00f6zle\u015fmelere riayet edilmesi, \u00e7al\u0131\u015fan ve <\/span><span class=\"large\">i\u015fveren haklar\u0131n\u0131n adilane bir \u015fekilde korunmas\u0131 ve ekonominin d\u00fcnyadaki de\u011fi\u015fen ko\u015fullara daha kolay adapte olmas\u0131 i\u00e7in etkin ve h\u0131zl\u0131 i\u015fleyen bir hukuk sistemi tesis edilmelidir. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Kritik \u00f6neme sahip ara mallar\u0131na uygun fiyatlardan eri\u015fim, \u015firketlerin yurtd\u0131\u015f\u0131nda rekabet edebilmeleri i\u00e7in olduk\u00e7a belirleyici bir fakt\u00f6rd\u00fcr. Devlet, kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde \u00e7\u0131kmayan enerji kaynaklar\u0131n\u0131n ve hammaddelerin yurtd\u0131\u015f\u0131ndan ucuza temin edilmesi i\u00e7in ticaret diplomasisini sonuna kadar kullanmal\u0131d\u0131r. Y\u00fcksek teknolojili ara mallar\u0131n\u0131n \u00fcretimi i\u00e7in ise se\u00e7ici te\u015fvik politikalar\u0131 uygulanmal\u0131d\u0131r. <\/span><br><span class=\"large\"> Yat\u0131r\u0131m s\u00fcresi uzun, ba\u015flang\u0131\u00e7 maliyetleri ve pozitif d\u0131\u015fsall\u0131klar\u0131n ise y\u00fcksek olmas\u0131ndan dolay\u0131 \u015firketlerin girmeye cesaret edemedi\u011fi alanlarda devlet, \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fc cesaretlendirmeli ve desteklemelidir. T\u00fcrkiye\u2019de devletin yerli otomobil projesinde g\u00f6stermi\u015f oldu\u011fu koordine edici ve destekleyici performans bu duruma g\u00fczel bir \u00f6rnektir. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Y\u00fcksek teknolojili \u00fcr\u00fcnlerin \u00fcretilip ihra\u00e7 edilebilir hale gelmesi i\u00e7in \u00f6l\u00e7ek ekonomisini yakalamak gerekiyor. Bu \u00fcr\u00fcn gruplar\u0131nda i\u00e7 piyasada belli bir \u00fcretim \u00f6l\u00e7e\u011fine ula\u015fmak i\u00e7in kamu al\u0131m garantileri belli bir s\u00fcre devreye girmelidir. Devlet, \u00fcr\u00fcnler ihra\u00e7 a\u015famas\u0131na geldi\u011finde ise ticaret diplomasisini kullanarak d\u0131\u015f pazarlara a\u00e7\u0131lmada \u00f6zel sekt\u00f6re yard\u0131mc\u0131 olmal\u0131d\u0131r. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Devlet, verdi\u011fi te\u015fviklerin ne derece etkin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 yak\u0131ndan takip etmelidir. E\u011fer destekler baz\u0131 \u015firketler taraf\u0131ndan suistimal ediliyorsa, bunlara y\u00f6nelik piyasa ko\u015fullar\u0131 i\u00e7erisinde cezai m\u00fceyyidelerin (belli bir s\u00fcre bu \u015firketlerin yeni te\u015fviklerden yararlanmamas\u0131 ve kamu ihalelerine al\u0131nmamas\u0131 gibi) uygulanmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/span><br><span class=\"large\"> \u00d6ng\u00f6r\u00fcl\u00fc kamu kurumlar\u0131, ekonomik istikrar\u0131 korumak i\u00e7in makro ihtiyati politikalar uygular. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Bu sayede ekonominin mevcut k\u0131r\u0131lganl\u0131klar\u0131 azalt\u0131larak ilerleyen zamanlarda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilecek d\u0131\u015f \u015foklara kar\u015f\u0131 ekonominin direnci artm\u0131\u015f olur. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">B\u00fct\u00fcn bunlarla birlikte, devletin gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek ve f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi sa\u011flamaya y\u00f6nelik olarak da politikalar uygulamas\u0131 elzemdir. Piyasa ko\u015fullar\u0131nda olu\u015fan gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek i\u00e7in dolays\u0131z vergilerin pay\u0131n\u0131n daha y\u00fcksek oldu\u011fu bir vergi sistemi olu\u015fturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. F\u0131rsat e\u015fitli\u011fi i\u00e7in gen\u00e7lerin kaliteli e\u011fitime eri\u015fimi garanti alt\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bat\u0131l\u0131 geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde pop\u00fclist partilerin ve liderlerin son y\u0131llarda y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7mesinin alt\u0131nda yatan en b\u00fcy\u00fck fakt\u00f6rlerden biri, kamunun 1980\u2019lerden sonra uzun bir s\u00fcre gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi gibi konular\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmesinin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sosyal tansiyondur. <\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Ekonomi b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e ve d\u00f6nemin \u015fartlar\u0131 de\u011fi\u015ftik\u00e7e devlet mekanizmas\u0131n\u0131n i\u015fleyi\u015fini iyile\u015ftirecek yeni reform ihtiya\u00e7lar\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu, ekonomik geli\u015fimin g\u00f6z ard\u0131 edilemeyecek bir ger\u00e7e\u011fi ve gereksinimidir.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"devletin-ekonomideki-rolu","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Devletin ekonomideki rol\u00fc","meta_description":"Do\u00e7. Dr. Nurullah G\u00fcr","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1143,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}