{"status":true,"post":{"id":27360,"user_id":3,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 15:31:08","created_at":"2021-07-01T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T12:31:08.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":27360,"is_featured":0,"title":"Devlet-i aliye saat kuleleri","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><span class=\"large\"><strong>H\u00dcSEY\u0130N \u00d6ZT\u00dcRK<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Saat kuleleri, devrinin mimari gelene\u011fi ve zevkini en sade \u015fekliyle yans\u0131tan eserlerdir. \u015eehirlerin tarihinin, edebiyat\u0131n\u0131n, \u015fiirinin ve seyyahlar\u0131n gezi notlar\u0131n\u0131n \u015fahitleridirler.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131 \u015fehirlerinde, zaman\u0131 ve mek\u00e2n\u0131 i\u015faret eden ve sosyal hayata ev sahipli\u011fi yapan saat kuleleri, Osmanl\u0131\u2019dan Cumhuriyete ta\u015f\u0131nma gelene\u011fini s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Saat kulelerinin d\u0131\u015f\u0131nda elbet bir de g\u00fcne\u015f saatleri vard\u0131r. Yine Anadolu ve Balkanlar\u2019da, g\u00fcne\u015f saatlerine daha \u00e7ok camilerde rastlan\u0131r.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> S\u00f6z\u00fc biraz gerilere g\u00f6t\u00fcrerek, saat kulelerinin tarih\u00e7esine u\u011framal\u0131. Sanat tarih\u00e7isi merhum Prof. Dr. Hakk\u0131 Acun, saat kuleleri konusunda \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fma yapan bir tarih\u00e7imizdir. Ona m\u00fcracaat edelim:<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> \u201c\u0130lk \u00e7a\u011flarda zaman, g\u00fcne\u015f ve kum, sonra su ve mekanik aletlerle \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Mekanik saatin ke\u015ffi ve geli\u015ftirilmesiyle ortaya \u00e7\u0131kan saat kuleleri, Bat\u0131\u2019dan (Avrupa\u2019dan) Balkanlara, oradan Anadolu\u2019ya daha sonra II. Abd\u00fclhamid Han\u2019\u0131n iradesiyle t\u00fcm Osmanl\u0131 co\u011frafyas\u0131na yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> \u015eehir ve kasabalar\u0131 s\u00fcsleyen birer an\u0131t ve birer sembol olan saat kuleleri, kentin en y\u00fcksek tepesine, bir yap\u0131n\u0131n \u00fczerine veya her yerden g\u00f6r\u00fclebilen meydanlara dikilirdi. Bu yap\u0131lar, zaman\u0131n mimari \u00f6zelliklerini en iyi \u015fekilde yans\u0131tan eserlerdi.\u201d<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> ***<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Anadolu\u2019daki ve Balkanlar\u2019daki, hatta geni\u015f Osmanl\u0131 co\u011frafyas\u0131ndaki saat kulelerinden halen varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrenler ile kaybolmu\u015f veya kullan\u0131lmayan saat kulelerine ge\u00e7meden yine zaman\u0131 geri sararak, saatin ke\u015ffi \u00fczerine bir yolculuk yapmal\u0131:<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Yine Hakk\u0131 Acun\u2019dan nakledelim:<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> \u201cTespit edilen bir ba\u015flang\u0131ca g\u00f6re, zaman\u0131 g\u00f6steren alet olarak tan\u0131mlanan saat; g\u00fcne\u015f, kum, ya\u011f ve su ile i\u015fleyen ve en ilkel \u015fekliyle M. \u00d6. 3000-2000\u2019lerde Mezopotamya, M\u0131s\u0131r, Hindistan ve \u00c7in\u2019de kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Bunlardan en yayg\u0131n\u0131 g\u00fcne\u015f saatleridir. G\u00fcne\u015f saatlerinin; Akdeniz havzas\u0131, M\u0131s\u0131r ve Mezopotamya gibi g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n bol g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc orta ku\u015fakta \u00e7\u0131k\u0131p geli\u015fti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. G\u00fcne\u015f saatleri, \u00f6zel olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir mil g\u00f6lgesinin, g\u00fcne\u015fin g\u00f6r\u00fclen hareketine uygun \u015fekilde, yine \u00f6zel olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f mermer, ta\u015f veya madeni bir zemin (kadran) \u00fczerindeki hareketlerine g\u00f6re, vaktin tayinine yarayan cihazlar olarak tarif edilmektedir.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Romal\u0131lar\u0131n da g\u00fcne\u015f saati yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilmekteyiz. Ne var ki, bunlar\u0131n hi\u00e7biri, \u0130slam g\u00fcne\u015f saatleri kadar teferruatl\u0131 ve hassas de\u011fildir. \u0130slamiyet\u2019le birlikte oru\u00e7 ve be\u015f vakit namaz\u0131n emredilmesi, \u00fcstelik bu ibadetlerin vakitle ba\u011fl\u0131 olmas\u0131, bilhassa \u00f6\u011fle, ikindi ve \u015fafak vakitlerinin ba\u015flamas\u0131 ve bitmesi anlar\u0131n\u0131 tespit etmeye sevk etmi\u015ftir.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Bu sebeple g\u00fcne\u015f saatleri \u0130slam \u00fclkelerinde daha teferruatl\u0131 ve hassas imal edilmi\u015ftir. G\u00fcne\u015f saatleri, Anadolu Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131 d\u00f6nemlerinde de geli\u015fimini s\u00fcrd\u00fcrerek varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 21. y\u00fczy\u0131l ba\u015f\u0131na kadar devam ettirmi\u015ftir.\u201d<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> ***<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Evet, bug\u00fcn \u00fclkemizin baz\u0131 \u015fehirlerinde halen g\u00fcne\u015f saatleri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Bunlardan biri, Safranbolu K\u00f6pr\u00fcl\u00fc Mehmet Pa\u015fa Camii\u2019ndedir.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Saat kulelerinin ilk yap\u0131m\u0131na, 16. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda Osmanl\u0131 co\u011frafyas\u0131nda ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenir. 17. ve 19. y\u00fczy\u0131lda Bat\u0131\u2019dan Do\u011fu\u2019ya do\u011fru giderek artt\u0131 ve bu yay\u0131lman\u0131n mimar\u0131, II. Abd\u00fclhamid Han\u2019d\u0131r.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Balkanlar\u2019da, Anadolu\u2019da ve s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131z d\u0131\u015f\u0131nda bulunan \u00fclkelerdeki saat kuleleriyle ilgili rakamlar\u0131 vererek s\u00f6z\u00fc hitama erdirelim.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u00dclkemizdeki saat kulelerinin say\u0131s\u0131 64. Yok olanlar 25, yeni yap\u0131lanlar 16\u2019d\u0131r.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Balkanlar\u2019da; Bosna Hersek 24, Kosova 13, Makedonya 16, Arnavutluk 8, S\u0131rbistan 3, Karada\u011f 2, Yunanistan 27, Bulgaristan 41, Macaristan 1 ve Romanya\u2019da 1\u2019dir.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Kuzey Afrika ve Ortado\u011fu\u2019da; Cezayir 3, Libya 1, L\u00fcbnan 2, M\u0131s\u0131r 1, \u0130srail 4, Filistin 2, Suriye 4, Irak 3. Arap Yar\u0131madas\u0131\u2019nda Mekke 1\u2019dir.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Bir de hediye olarak g\u00f6nderilen saatler var. Meksika, Hindistan, Venedik!<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"devlet-i-aliye-saat-kuleleri","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Devlet-i aliye saat kuleleri","meta_description":"H\u00dcSEY\u0130N \u00d6ZT\u00dcRK","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1082,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":3,"name":"H\u00dcSEY\u0130N","surname":"\u00d6ZT\u00dcRK","email":"ada.tokatlioglu@turk.net","slug":"huseyin-ozturk","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600d1camTRk8GL2Xc5.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T14:51:11.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":27459,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":27360,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Devlet-i aliye saat kuleleri","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><span class=\"large\"><strong>H\u00dcSEY\u0130N \u00d6ZT\u00dcRK<\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Saat kuleleri, devrinin mimari gelene\u011fi ve zevkini en sade \u015fekliyle yans\u0131tan eserlerdir. \u015eehirlerin tarihinin, edebiyat\u0131n\u0131n, \u015fiirinin ve seyyahlar\u0131n gezi notlar\u0131n\u0131n \u015fahitleridirler.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131 \u015fehirlerinde, zaman\u0131 ve mek\u00e2n\u0131 i\u015faret eden ve sosyal hayata ev sahipli\u011fi yapan saat kuleleri, Osmanl\u0131\u2019dan Cumhuriyete ta\u015f\u0131nma gelene\u011fini s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Saat kulelerinin d\u0131\u015f\u0131nda elbet bir de g\u00fcne\u015f saatleri vard\u0131r. Yine Anadolu ve Balkanlar\u2019da, g\u00fcne\u015f saatlerine daha \u00e7ok camilerde rastlan\u0131r.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> S\u00f6z\u00fc biraz gerilere g\u00f6t\u00fcrerek, saat kulelerinin tarih\u00e7esine u\u011framal\u0131. Sanat tarih\u00e7isi merhum Prof. Dr. Hakk\u0131 Acun, saat kuleleri konusunda \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fma yapan bir tarih\u00e7imizdir. Ona m\u00fcracaat edelim:<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> \u201c\u0130lk \u00e7a\u011flarda zaman, g\u00fcne\u015f ve kum, sonra su ve mekanik aletlerle \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Mekanik saatin ke\u015ffi ve geli\u015ftirilmesiyle ortaya \u00e7\u0131kan saat kuleleri, Bat\u0131\u2019dan (Avrupa\u2019dan) Balkanlara, oradan Anadolu\u2019ya daha sonra II. Abd\u00fclhamid Han\u2019\u0131n iradesiyle t\u00fcm Osmanl\u0131 co\u011frafyas\u0131na yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> \u015eehir ve kasabalar\u0131 s\u00fcsleyen birer an\u0131t ve birer sembol olan saat kuleleri, kentin en y\u00fcksek tepesine, bir yap\u0131n\u0131n \u00fczerine veya her yerden g\u00f6r\u00fclebilen meydanlara dikilirdi. Bu yap\u0131lar, zaman\u0131n mimari \u00f6zelliklerini en iyi \u015fekilde yans\u0131tan eserlerdi.\u201d<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> ***<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Anadolu\u2019daki ve Balkanlar\u2019daki, hatta geni\u015f Osmanl\u0131 co\u011frafyas\u0131ndaki saat kulelerinden halen varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrenler ile kaybolmu\u015f veya kullan\u0131lmayan saat kulelerine ge\u00e7meden yine zaman\u0131 geri sararak, saatin ke\u015ffi \u00fczerine bir yolculuk yapmal\u0131:<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">Yine Hakk\u0131 Acun\u2019dan nakledelim:<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> \u201cTespit edilen bir ba\u015flang\u0131ca g\u00f6re, zaman\u0131 g\u00f6steren alet olarak tan\u0131mlanan saat; g\u00fcne\u015f, kum, ya\u011f ve su ile i\u015fleyen ve en ilkel \u015fekliyle M. \u00d6. 3000-2000\u2019lerde Mezopotamya, M\u0131s\u0131r, Hindistan ve \u00c7in\u2019de kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Bunlardan en yayg\u0131n\u0131 g\u00fcne\u015f saatleridir. G\u00fcne\u015f saatlerinin; Akdeniz havzas\u0131, M\u0131s\u0131r ve Mezopotamya gibi g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n bol g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc orta ku\u015fakta \u00e7\u0131k\u0131p geli\u015fti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. G\u00fcne\u015f saatleri, \u00f6zel olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir mil g\u00f6lgesinin, g\u00fcne\u015fin g\u00f6r\u00fclen hareketine uygun \u015fekilde, yine \u00f6zel olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f mermer, ta\u015f veya madeni bir zemin (kadran) \u00fczerindeki hareketlerine g\u00f6re, vaktin tayinine yarayan cihazlar olarak tarif edilmektedir.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Romal\u0131lar\u0131n da g\u00fcne\u015f saati yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilmekteyiz. Ne var ki, bunlar\u0131n hi\u00e7biri, \u0130slam g\u00fcne\u015f saatleri kadar teferruatl\u0131 ve hassas de\u011fildir. \u0130slamiyet\u2019le birlikte oru\u00e7 ve be\u015f vakit namaz\u0131n emredilmesi, \u00fcstelik bu ibadetlerin vakitle ba\u011fl\u0131 olmas\u0131, bilhassa \u00f6\u011fle, ikindi ve \u015fafak vakitlerinin ba\u015flamas\u0131 ve bitmesi anlar\u0131n\u0131 tespit etmeye sevk etmi\u015ftir.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Bu sebeple g\u00fcne\u015f saatleri \u0130slam \u00fclkelerinde daha teferruatl\u0131 ve hassas imal edilmi\u015ftir. G\u00fcne\u015f saatleri, Anadolu Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131 d\u00f6nemlerinde de geli\u015fimini s\u00fcrd\u00fcrerek varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 21. y\u00fczy\u0131l ba\u015f\u0131na kadar devam ettirmi\u015ftir.\u201d<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> ***<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Evet, bug\u00fcn \u00fclkemizin baz\u0131 \u015fehirlerinde halen g\u00fcne\u015f saatleri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Bunlardan biri, Safranbolu K\u00f6pr\u00fcl\u00fc Mehmet Pa\u015fa Camii\u2019ndedir.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Saat kulelerinin ilk yap\u0131m\u0131na, 16. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda Osmanl\u0131 co\u011frafyas\u0131nda ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenir. 17. ve 19. y\u00fczy\u0131lda Bat\u0131\u2019dan Do\u011fu\u2019ya do\u011fru giderek artt\u0131 ve bu yay\u0131lman\u0131n mimar\u0131, II. Abd\u00fclhamid Han\u2019d\u0131r.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Balkanlar\u2019da, Anadolu\u2019da ve s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131z d\u0131\u015f\u0131nda bulunan \u00fclkelerdeki saat kuleleriyle ilgili rakamlar\u0131 vererek s\u00f6z\u00fc hitama erdirelim.<\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u00dclkemizdeki saat kulelerinin say\u0131s\u0131 64. Yok olanlar 25, yeni yap\u0131lanlar 16\u2019d\u0131r.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Balkanlar\u2019da; Bosna Hersek 24, Kosova 13, Makedonya 16, Arnavutluk 8, S\u0131rbistan 3, Karada\u011f 2, Yunanistan 27, Bulgaristan 41, Macaristan 1 ve Romanya\u2019da 1\u2019dir.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Kuzey Afrika ve Ortado\u011fu\u2019da; Cezayir 3, Libya 1, L\u00fcbnan 2, M\u0131s\u0131r 1, \u0130srail 4, Filistin 2, Suriye 4, Irak 3. Arap Yar\u0131madas\u0131\u2019nda Mekke 1\u2019dir.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Bir de hediye olarak g\u00f6nderilen saatler var. Meksika, Hindistan, Venedik!<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"devlet-i-aliye-saat-kuleleri","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Devlet-i aliye saat kuleleri","meta_description":"H\u00dcSEY\u0130N \u00d6ZT\u00dcRK","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1082,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}