{"status":true,"post":{"id":31251,"user_id":30,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 16:47:34","created_at":"2022-02-17T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T13:47:34.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":31251,"is_featured":0,"title":"Demirde yeni trend kayna\u011f\u0131nda i\u015flenmesi","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

PROF. DR. AHMET KAVAS<\/strong><\/span><\/p>

Demirin insanl\u0131k tarihinde ilk defa ne zaman ve nerede kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair tespitlerin yap\u0131lmas\u0131 \u00e7ok zor ise de en basit yollarla \u00fcretilip kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerler aras\u0131nda Afrika \u00f6nemli bir yere sahip. \u00d6zellikle M\u0131s\u0131r\u2019da 50 bin y\u0131l \u00f6nce kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair izlere rastlan\u0131yor. Yine Kuzey Afrika\u2019da, Do\u011fu Afrika\u2019da B\u00fcy\u00fck G\u00f6ller ve Sahraalt\u0131 Afrika b\u00f6lgelerinde de binlerce y\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 biliniyor. <\/span>
<\/span>
K\u0131ta toplumlar\u0131n\u0131n geleneksel demir i\u015fleme sanat\u0131n\u0131 \u00f6zellikle Ma\u011frip ve Ortado\u011fu ile temaslar\u0131nda \u00f6\u011frendikleri, baz\u0131 \u00fcretim \u015fekillerinin de bizzat kendileri taraf\u0131ndan bulundu\u011fu, modern \u00fcretim \u00f6ncesinde Mali\u2019nin Dogon kabilesi gibilerinin uygulamalar\u0131ndan anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/span>
<\/span>
\u0130\u015eLEME M\u00dcCADELES\u0130<\/strong><\/span>
<\/span>
Her alanda ya\u015fanan k\u0131yas\u0131ya rekabetin demir cevheri temin etmede de ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ek. Dahas\u0131 bunun i\u015flenme s\u00fcreci, devletler aras\u0131nda ciddi bir m\u00fccadeleye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Bilinen ve kullan\u0131lan kaynaklar yan\u0131nda yenilerinin de kullan\u0131ma a\u00e7\u0131lmas\u0131 s\u00fcre\u00e7leri, \u015fimdiden bunun en belirgin g\u00f6stergesi. Afrika \u00fclkeleri, son zamanlara kadar sadece sahip olduklar\u0131 t\u00fcm madenler gibi bunu da cevher \u015feklinde ihra\u00e7 etmenin \u00f6tesinde herhangi bir etkinli\u011fe sahip de\u011fillerdi. Bunun ba\u015fl\u0131ca sebebi, demir \u00e7elik \u00fcretimi i\u00e7in enerji kaynaklar\u0131n\u0131n da ayn\u0131 anda kullan\u0131m\u0131 imkan dahilinde de\u011fildi.<\/span>
<\/span>
FRANSA BA\u015eLATTI<\/strong><\/span>
<\/span>
Sanayi devrimleri, 19. y\u00fczy\u0131lda bilhassa Avrupa \u00fclkelerini s\u0131n\u0131rl\u0131 demir madeni yataklar\u0131 sebebiyle di\u011fer k\u0131talara mecburen y\u00f6neltecekti. Nitekim \u00f6yle de oldu. Fransa\u2019n\u0131n, 1830\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131nda g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Afrika\u2019n\u0131n en geni\u015f topraklar\u0131na sahip \u00fclkesi Cezayir\u2019de varl\u0131\u011f\u0131 bilinen sahile en yak\u0131n yataklar\u0131ndan 15-20 y\u0131l i\u00e7inde bir demir madenini 1850\u2019li y\u0131llarda i\u015fletmeye ald\u0131klar\u0131, hatta k\u0131tan\u0131n ilk demir yolunu da bunun i\u00e7in in\u015fa ettikleri biliniyor. Kuzey Afrika\u2019da Cezayir ile ba\u015flayan, ancak Bat\u0131 Afrika\u2019ya ge\u00e7mesi yakla\u015f\u0131k bir y\u00fczy\u0131l alsa da \u00f6zellikle 1900\u2019l\u00fc y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren bug\u00fcn Liberya, Sierra Leone ve Gine gibi \u00fclkeler, d\u00fcnya demir sanayi sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn t\u00fcm dikkatlerini \u00fczerlerine \u00e7ekmeye ba\u015flad\u0131. 1950\u2019li y\u0131llarda ciddi miktarlarda maden tedarik\u00e7ileri ve bunlar\u0131 bizzat i\u015fleyen d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen \u015firketleri, onlarca milyon dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 bu b\u00f6lgeye yapt\u0131. Fransa, ayn\u0131 zamanda eski s\u00f6m\u00fcrgeleri olan Fas Krall\u0131\u011f\u0131 ve Moritanya\u2019da da yeni yataklar\u0131n devreye girmesiyle bundan en fazla istifade eden devletlerden oldu. Uzun bir m\u00fcddet bu \u015fekilde maden cevheri temini devam etti. Bunun ba\u015fl\u0131ca sebebi, bu madenin en kolay \u015fekillerde limanlara ta\u015f\u0131nmas\u0131 ve buralardan da Avrupa\u2019ya nakli idi. \u0130htiya\u00e7 duyulan miktarlarda al\u0131mlar\u0131n gemilere y\u00fcklenmesi i\u00e7in burada da gerekli demiryollar\u0131 yap\u0131l\u0131p en ucuza g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcyordu. <\/span>
<\/span>
DEM\u0130R\u0130N CAZ\u0130BES\u0130<\/strong><\/span>
<\/span>
Yeni nesiller, art\u0131k 19. y\u00fczy\u0131l ve \u00f6zellikle de 20. y\u00fczy\u0131lda neler ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 ile pek ilgilenmiyor. Ayn\u0131 zamanda ekonominin temel unsurlar\u0131 ile ilgili alanlarda i\u015f yapanlar\u0131n da t\u00fcm derdi, 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda d\u00fcnyay\u0131 bekleyen en ciddi tehditleri \u00f6nceden kestirip bilhassa g\u00fcn\u00fcm\u00fcz siyasetine y\u00f6n verme iddias\u0131n\u0131 fiiliyata d\u00f6ken devletlerin bitmek ve t\u00fckenmek bilmeyen ihtiraslar\u0131 kapl\u0131yor. \u00c7ok de\u011fil, bundan \u00e7eyrek as\u0131r \u00f6nce Afrika\u2019da veya ba\u015fka bir \u00fclkede alt\u0131n, elmas, platin, g\u00fcm\u00fc\u015f ve bak\u0131r gibi madenler reva\u00e7ta iken, demir cevherine belli sanayi devi \u00fclkeler hari\u00e7 hi\u00e7 kimse d\u00f6n\u00fcp bakm\u0131yordu. Alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f, hatta kobalt, zirkon ve daha nice maden ve mineralle \u00e7ok say\u0131da \u00fcr\u00fcn elde edilebilir. Ama hi\u00e7biri ile bu madenler dahil \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131\u015flar\u0131ndan ta\u015f\u0131nmalar\u0131na, i\u015flenmelerine ve yollar\u0131n, k\u00f6pr\u00fclerin, limanlar\u0131n, sanayi tesislerinin, binalar\u0131n yap\u0131m\u0131nda demir olmadan ad\u0131m atmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Haliyle demirsiz hayat insanl\u0131k tarihinde m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi, bundan sonra da olmayacak. <\/span>
<\/span>
50 \u00dcLKE \u00dcRET\u0130C\u0130 <\/strong><\/span>
<\/span>
2020\u2019li y\u0131llara girdi\u011fimiz bir d\u00f6nemde yakla\u015f\u0131k 50 kadar \u00fclkenin demir ve \u00e7elik \u00fcretimi yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyam\u0131zda bunun hammaddesinden elde edilen t\u00fcm \u00fcr\u00fcnleri kullanmayan insan bile kalmad\u0131. Herkesin g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131nda en ileri teknoloji \u00fcr\u00fcnlerinden ba\u015flayarak \u00e7ok s\u0131radan dediklerimize kadar mutlaka bir \u015fekilde ihtiya\u00e7 duydu\u011fu her \u015feyin i\u00e7inde az veya \u00e7ok, demire dayal\u0131 asli veya katk\u0131 sa\u011flayan k\u0131s\u0131mlar var. Ne var ki, bunun bulundu\u011fu yerden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, \u00e7ok uzaklardaki ba\u015fka k\u0131ta \u00fclkelerine ta\u015f\u0131nmas\u0131, oralarda i\u015flenmesi ve \u00e7o\u011fu zaman da bizzat cevherin bulundu\u011fu madende bile kullan\u0131lmak \u00fczere malzeme olarak gelmesi gibi me\u015fakkatine katlan\u0131lamaz bir s\u00fcre\u00e7 ya\u015fan\u0131yor. Yat\u0131r\u0131m\u0131 a\u011f\u0131r, ta\u015f\u0131nmas\u0131 zor ve pahal\u0131, \u00fcretim getirisi az ama zahmetli olan pek fazla maden yok. Ama bu olmadan da herhangi bir i\u015flem yapmaya imkan yok.<\/span>
<\/span>
D\u00fcnya \u00fclkeleri, ilk defa y\u0131ll\u0131k 3 milyar ton demir \u00e7elik \u00fcretimi s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131. Dahas\u0131 bu madenin cevherinin tonu da 2010\u2019lu y\u0131llarda tarihinde g\u00f6rmedi\u011fi fiyatlara ula\u015ft\u0131. \u00c7ok de\u011fil, bundan 10 sene \u00f6nce 100 ton ba\u015f\u0131na 100 dolar\u0131 a\u015ft\u0131 derken, 2021 y\u0131l\u0131nda neredeyse 200 dolara ula\u015ft\u0131 ve 180 dolar\u0131n \u00fczerinde i\u015flem g\u00f6rd\u00fc. Eskiden bu madeni ihra\u00e7 eden \u00fclkelerin gelirleri \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck kal\u0131yor ve ton ba\u015f\u0131na elde ettikleri birka\u00e7 dolar\u0131 ge\u00e7medi\u011fi i\u00e7in buna hi\u00e7 ehemmiyet vermiyorlard\u0131. \u015eimdilerde Afrika \u00fclkelerinden Cezayir, Moritanya, Sierra Leone, Liberya, Gine, Gabon, Angola, Madagaskar gibi pek \u00e7o\u011fu i\u00e7in ciddi gelir kap\u0131s\u0131na d\u00f6nm\u00fc\u015f durumda.<\/span>
<\/span>
DEM\u0130R \u00c7EL\u0130K SANAY\u0130N\u0130N AFR\u0130KA\u2019DAK\u0130 GELECE\u011e\u0130<\/strong><\/span>
<\/span>
Sanayile\u015fme ile birlikte Avrupa\u2019n\u0131n say\u0131l\u0131 \u00fclkeleri d\u00fcnya genelinde tekel olu\u015fturmakta gecikmedi. Herkes onlar\u0131n \u00fcretti\u011fi \u00fcr\u00fcnleri al\u0131p g\u00fcnl\u00fck ve kal\u0131c\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131yordu. Ne var ki, 21. y\u00fczy\u0131l\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bug\u00fcnlerde demir \u00e7elik sanayi tamamen el de\u011fi\u015ftirdi. Hatta her ge\u00e7en sene devreye giren yeni yat\u0131r\u0131mlarla da \u00e7ok h\u0131zl\u0131 \u015fekilde bu s\u00fcre\u00e7te yar\u0131\u015ftan kopanlar, yeni girenler gibi bir \u015fekillenme s\u00f6z konusu. 20. y\u00fczy\u0131l\u0131 adeta hi\u00e7 kalk\u0131namas\u0131n diye s\u00f6m\u00fcrgecilerle \u00f6nceden planlanan Afrika \u00fclkeleri de art\u0131k bu sahada var olduklar\u0131n\u0131 ispat etmek istiyor. Her ne kadar d\u00fcnya demir madenlerinin y\u00fczde 25 kadar\u0131na sahip bulunsa da bunu i\u015fleyen s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00fclkenin \u00fcretimi t\u00fcm \u00fcreticiler aras\u0131nda ancak y\u00fczde 1, bu \u00fcr\u00fcnleri kendi ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7in kullanmalar\u0131nda da y\u00fczde 2 seviyesini ge\u00e7emedi. Bu durum ilelebet b\u00f6yle gidecek anlam\u0131na gelmiyor. Bir\u00e7ok k\u0131ta \u00fclkesi, art\u0131k ba\u015fta basit \u00fcretimle hurda men\u015feli de olsa \u00f6zellikle in\u015faat demiri \u00fcretiyor. Yaln\u0131z bunlar, d\u00fcnyan\u0131n b\u00fcy\u00fck \u015firketleri ile yar\u0131\u015facak miktarlarda de\u011fil. Zaten k\u0131tadaki b\u00fct\u00fcn \u00fcretimin y\u00fczde 75 kadar\u0131n\u0131 tek ba\u015f\u0131na G\u00fcney Afrika Cumhuriyeti yap\u0131yor. En b\u00fcy\u00fck avantaj\u0131, bu sanayinin birinci derecedeki ihtiyac\u0131 olan ba\u015fta k\u00f6m\u00fcr olmak \u00fczere yeterli enerji kaynaklar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131. \u015eimdilik bununla hen\u00fcz ciddi rekabete girmemi\u015f olsa da Cezayir, Afrika\u2019n\u0131n lideri olmak i\u00e7in ciddi hamleler yap\u0131yor. Y\u0131ll\u0131k 10 milyon tonun \u00fczerindeki ihtiyac\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 kendisi kar\u015f\u0131layacak seviyeye geldi. 2030 y\u0131l\u0131ndaki hedefi ise 20 milyon tona yak\u0131n \u00fcr\u00fcn elde edebilmek.<\/span>
<\/strong><\/span>
AFR\u0130KA DEM\u0130R \u00c7EL\u0130K \u00dcRET\u0130M\u0130NDE T\u00dcRK\u0130YE\u2019N\u0130N \u00d6NEM\u0130<\/strong><\/span>
<\/span>
T\u00fcrkiye demir \u00e7elik sanayinin \u00f6nc\u00fc isimlerinden Tosyal\u0131\u2019n\u0131n, Cezayir\u2019in Vehran (Oran) \u015fehrindeki yat\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 i\u015fletmeye almas\u0131n\u0131n \u00fczerinden hen\u00fcz 10 y\u0131l ge\u00e7ti. Toplam 4.5 milyar dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131mla Kuzey Afrika\u2019da ve k\u0131tada bir anda ikinci \u00fcretici \u00fclke konumuna gelmesiyle birlikte hem kendi ihtiyac\u0131n\u0131n y\u00fczde 50\u2019sine yak\u0131n\u0131n\u0131 temin eder hale geldi hem de ba\u015fta ABD, \u0130ngiltere, Bel\u00e7ika, Angola ve Porto Riko gibi \u00fclkelere de \u00fcr\u00fcn ihra\u00e7 edip girdi sa\u011flamaya ba\u015flad\u0131. <\/span>
<\/span>
Cezayir\u2019de Tosyal\u0131\u2019n\u0131n elde etti\u011fi bu ba\u015far\u0131 \u00fczerine, \u00f6zellikle Afrika\u2019da t\u00fcm dikkatler bu madenin yerelde i\u015flenebilmesi \u00fczerine \u00e7evrildi. Bir maden \u00fclkesi olan Senegal, Faleme demir madeninin yakla\u015f\u0131k bir milyar tona yak\u0131n cevherini hen\u00fcz beynelmilel pazara s\u00fcrmeden ba\u015fkent Dakar\u2019da \u00fcretmeye karar verdi. Yakla\u015f\u0131k 2 milyar dolarl\u0131k bir yat\u0131r\u0131m gerektiren bu giri\u015fimi de Tosyal\u0131 alarak bu k\u0131tada ikinci bir \u00fclkeyi daha \u00fcretici yapacak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. <\/span>
<\/span>
T\u00fcrk \u015firketlerinin varl\u0131k g\u00f6sterdikleri alanlardaki ba\u015far\u0131lar\u0131, bir\u00e7ok \u00fclke taraf\u0131ndan yak\u0131n takibe al\u0131nd\u0131. Bir t\u00fcrl\u00fc de\u011ferlendiremedikleri, de\u011ferlendirilmeleri de zor olan demir \u00e7elik \u00fcretimi gibi yat\u0131r\u0131mlar\u0131 i\u00e7in yeni bir umut belirdi. \u015eimdilerde Angola, Kamerun gibi \u00fclkeler de bu alanda yak\u0131n i\u015fbirli\u011fi imkanlar\u0131n\u0131 ar\u0131yorlar. Onlarca y\u0131l Afrika\u2019dan her t\u00fcrl\u00fc petrol, uranyum, do\u011falgaz ve k\u00f6m\u00fcr gibi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kendi \u00fclkelerindeki sanayilerine ta\u015f\u0131y\u0131p bu a\u011f\u0131r sanayiye yat\u0131r\u0131m yapan ba\u015fta Avrupa \u00fclkeleri, yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte ba\u015fta \u00c7in ve Avustralya\u2019ya kapt\u0131rd\u0131klar\u0131 konumlar\u0131n\u0131 \u015fimdilerde ise T\u00fcrk yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n geli\u015fiyle birlikte belki de Afrika \u00fclkelerine \u00fcr\u00fcn satan de\u011fil, bizzat buralardan haz\u0131r mamul \u00fcr\u00fcn alanlar aras\u0131nda yerlerini alacak. Hatta hi\u00e7 beklenmedik bu s\u00fcre\u00e7 ba\u015flam\u0131\u015f bulunuyor.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"demirde-yeni-trend-kaynaginda-islenmesi","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Demirde yeni trend kayna\u011f\u0131nda i\u015flenmesi","meta_description":"Yak\u0131n bir ge\u00e7mi\u015fe kadar bir\u00e7ok hammadde gibi demir de cevher olarak Afrika\u2019dan \u00e7\u0131kar, k\u0131ta d\u0131\u015f\u0131nda i\u015flenir ve \u00fcr\u00fcn olarak geri gelirdi. \u015eimdilerde yeni trend, Afrika demir cevherinin k\u0131tada i\u015flenmesi y\u00f6n\u00fcnde. Bunun \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de T\u00fcrk yat\u0131r\u0131mc\u0131lar yap\u0131yor. T\u00fcrk yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n geli\u015fiyle birlikte Afrika \u00fclkeleri de demiri \u00fcr\u00fcn olarak satar hale geldi.","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1108,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":30,"name":"AHMET","surname":"KAVAS","email":"prof-dr-ahmet-kavas@gmail.com","slug":"prof-dr-ahmet-kavas","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/17336916002RXDhDXyMw3kEXW.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-24T11:09:13.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:44:44.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":31350,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":31251,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Demirde yeni trend kayna\u011f\u0131nda i\u015flenmesi","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

PROF. DR. AHMET KAVAS<\/strong><\/span><\/p>

Demirin insanl\u0131k tarihinde ilk defa ne zaman ve nerede kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair tespitlerin yap\u0131lmas\u0131 \u00e7ok zor ise de en basit yollarla \u00fcretilip kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerler aras\u0131nda Afrika \u00f6nemli bir yere sahip. \u00d6zellikle M\u0131s\u0131r\u2019da 50 bin y\u0131l \u00f6nce kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair izlere rastlan\u0131yor. Yine Kuzey Afrika\u2019da, Do\u011fu Afrika\u2019da B\u00fcy\u00fck G\u00f6ller ve Sahraalt\u0131 Afrika b\u00f6lgelerinde de binlerce y\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 biliniyor. <\/span>
<\/span>
K\u0131ta toplumlar\u0131n\u0131n geleneksel demir i\u015fleme sanat\u0131n\u0131 \u00f6zellikle Ma\u011frip ve Ortado\u011fu ile temaslar\u0131nda \u00f6\u011frendikleri, baz\u0131 \u00fcretim \u015fekillerinin de bizzat kendileri taraf\u0131ndan bulundu\u011fu, modern \u00fcretim \u00f6ncesinde Mali\u2019nin Dogon kabilesi gibilerinin uygulamalar\u0131ndan anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/span>
<\/span>
\u0130\u015eLEME M\u00dcCADELES\u0130<\/strong><\/span>
<\/span>
Her alanda ya\u015fanan k\u0131yas\u0131ya rekabetin demir cevheri temin etmede de ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ek. Dahas\u0131 bunun i\u015flenme s\u00fcreci, devletler aras\u0131nda ciddi bir m\u00fccadeleye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Bilinen ve kullan\u0131lan kaynaklar yan\u0131nda yenilerinin de kullan\u0131ma a\u00e7\u0131lmas\u0131 s\u00fcre\u00e7leri, \u015fimdiden bunun en belirgin g\u00f6stergesi. Afrika \u00fclkeleri, son zamanlara kadar sadece sahip olduklar\u0131 t\u00fcm madenler gibi bunu da cevher \u015feklinde ihra\u00e7 etmenin \u00f6tesinde herhangi bir etkinli\u011fe sahip de\u011fillerdi. Bunun ba\u015fl\u0131ca sebebi, demir \u00e7elik \u00fcretimi i\u00e7in enerji kaynaklar\u0131n\u0131n da ayn\u0131 anda kullan\u0131m\u0131 imkan dahilinde de\u011fildi.<\/span>
<\/span>
FRANSA BA\u015eLATTI<\/strong><\/span>
<\/span>
Sanayi devrimleri, 19. y\u00fczy\u0131lda bilhassa Avrupa \u00fclkelerini s\u0131n\u0131rl\u0131 demir madeni yataklar\u0131 sebebiyle di\u011fer k\u0131talara mecburen y\u00f6neltecekti. Nitekim \u00f6yle de oldu. Fransa\u2019n\u0131n, 1830\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131nda g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Afrika\u2019n\u0131n en geni\u015f topraklar\u0131na sahip \u00fclkesi Cezayir\u2019de varl\u0131\u011f\u0131 bilinen sahile en yak\u0131n yataklar\u0131ndan 15-20 y\u0131l i\u00e7inde bir demir madenini 1850\u2019li y\u0131llarda i\u015fletmeye ald\u0131klar\u0131, hatta k\u0131tan\u0131n ilk demir yolunu da bunun i\u00e7in in\u015fa ettikleri biliniyor. Kuzey Afrika\u2019da Cezayir ile ba\u015flayan, ancak Bat\u0131 Afrika\u2019ya ge\u00e7mesi yakla\u015f\u0131k bir y\u00fczy\u0131l alsa da \u00f6zellikle 1900\u2019l\u00fc y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren bug\u00fcn Liberya, Sierra Leone ve Gine gibi \u00fclkeler, d\u00fcnya demir sanayi sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn t\u00fcm dikkatlerini \u00fczerlerine \u00e7ekmeye ba\u015flad\u0131. 1950\u2019li y\u0131llarda ciddi miktarlarda maden tedarik\u00e7ileri ve bunlar\u0131 bizzat i\u015fleyen d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen \u015firketleri, onlarca milyon dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 bu b\u00f6lgeye yapt\u0131. Fransa, ayn\u0131 zamanda eski s\u00f6m\u00fcrgeleri olan Fas Krall\u0131\u011f\u0131 ve Moritanya\u2019da da yeni yataklar\u0131n devreye girmesiyle bundan en fazla istifade eden devletlerden oldu. Uzun bir m\u00fcddet bu \u015fekilde maden cevheri temini devam etti. Bunun ba\u015fl\u0131ca sebebi, bu madenin en kolay \u015fekillerde limanlara ta\u015f\u0131nmas\u0131 ve buralardan da Avrupa\u2019ya nakli idi. \u0130htiya\u00e7 duyulan miktarlarda al\u0131mlar\u0131n gemilere y\u00fcklenmesi i\u00e7in burada da gerekli demiryollar\u0131 yap\u0131l\u0131p en ucuza g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcyordu. <\/span>
<\/span>
DEM\u0130R\u0130N CAZ\u0130BES\u0130<\/strong><\/span>
<\/span>
Yeni nesiller, art\u0131k 19. y\u00fczy\u0131l ve \u00f6zellikle de 20. y\u00fczy\u0131lda neler ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 ile pek ilgilenmiyor. Ayn\u0131 zamanda ekonominin temel unsurlar\u0131 ile ilgili alanlarda i\u015f yapanlar\u0131n da t\u00fcm derdi, 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda d\u00fcnyay\u0131 bekleyen en ciddi tehditleri \u00f6nceden kestirip bilhassa g\u00fcn\u00fcm\u00fcz siyasetine y\u00f6n verme iddias\u0131n\u0131 fiiliyata d\u00f6ken devletlerin bitmek ve t\u00fckenmek bilmeyen ihtiraslar\u0131 kapl\u0131yor. \u00c7ok de\u011fil, bundan \u00e7eyrek as\u0131r \u00f6nce Afrika\u2019da veya ba\u015fka bir \u00fclkede alt\u0131n, elmas, platin, g\u00fcm\u00fc\u015f ve bak\u0131r gibi madenler reva\u00e7ta iken, demir cevherine belli sanayi devi \u00fclkeler hari\u00e7 hi\u00e7 kimse d\u00f6n\u00fcp bakm\u0131yordu. Alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f, hatta kobalt, zirkon ve daha nice maden ve mineralle \u00e7ok say\u0131da \u00fcr\u00fcn elde edilebilir. Ama hi\u00e7biri ile bu madenler dahil \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131\u015flar\u0131ndan ta\u015f\u0131nmalar\u0131na, i\u015flenmelerine ve yollar\u0131n, k\u00f6pr\u00fclerin, limanlar\u0131n, sanayi tesislerinin, binalar\u0131n yap\u0131m\u0131nda demir olmadan ad\u0131m atmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Haliyle demirsiz hayat insanl\u0131k tarihinde m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi, bundan sonra da olmayacak. <\/span>
<\/span>
50 \u00dcLKE \u00dcRET\u0130C\u0130 <\/strong><\/span>
<\/span>
2020\u2019li y\u0131llara girdi\u011fimiz bir d\u00f6nemde yakla\u015f\u0131k 50 kadar \u00fclkenin demir ve \u00e7elik \u00fcretimi yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyam\u0131zda bunun hammaddesinden elde edilen t\u00fcm \u00fcr\u00fcnleri kullanmayan insan bile kalmad\u0131. Herkesin g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131nda en ileri teknoloji \u00fcr\u00fcnlerinden ba\u015flayarak \u00e7ok s\u0131radan dediklerimize kadar mutlaka bir \u015fekilde ihtiya\u00e7 duydu\u011fu her \u015feyin i\u00e7inde az veya \u00e7ok, demire dayal\u0131 asli veya katk\u0131 sa\u011flayan k\u0131s\u0131mlar var. Ne var ki, bunun bulundu\u011fu yerden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, \u00e7ok uzaklardaki ba\u015fka k\u0131ta \u00fclkelerine ta\u015f\u0131nmas\u0131, oralarda i\u015flenmesi ve \u00e7o\u011fu zaman da bizzat cevherin bulundu\u011fu madende bile kullan\u0131lmak \u00fczere malzeme olarak gelmesi gibi me\u015fakkatine katlan\u0131lamaz bir s\u00fcre\u00e7 ya\u015fan\u0131yor. Yat\u0131r\u0131m\u0131 a\u011f\u0131r, ta\u015f\u0131nmas\u0131 zor ve pahal\u0131, \u00fcretim getirisi az ama zahmetli olan pek fazla maden yok. Ama bu olmadan da herhangi bir i\u015flem yapmaya imkan yok.<\/span>
<\/span>
D\u00fcnya \u00fclkeleri, ilk defa y\u0131ll\u0131k 3 milyar ton demir \u00e7elik \u00fcretimi s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131. Dahas\u0131 bu madenin cevherinin tonu da 2010\u2019lu y\u0131llarda tarihinde g\u00f6rmedi\u011fi fiyatlara ula\u015ft\u0131. \u00c7ok de\u011fil, bundan 10 sene \u00f6nce 100 ton ba\u015f\u0131na 100 dolar\u0131 a\u015ft\u0131 derken, 2021 y\u0131l\u0131nda neredeyse 200 dolara ula\u015ft\u0131 ve 180 dolar\u0131n \u00fczerinde i\u015flem g\u00f6rd\u00fc. Eskiden bu madeni ihra\u00e7 eden \u00fclkelerin gelirleri \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck kal\u0131yor ve ton ba\u015f\u0131na elde ettikleri birka\u00e7 dolar\u0131 ge\u00e7medi\u011fi i\u00e7in buna hi\u00e7 ehemmiyet vermiyorlard\u0131. \u015eimdilerde Afrika \u00fclkelerinden Cezayir, Moritanya, Sierra Leone, Liberya, Gine, Gabon, Angola, Madagaskar gibi pek \u00e7o\u011fu i\u00e7in ciddi gelir kap\u0131s\u0131na d\u00f6nm\u00fc\u015f durumda.<\/span>
<\/span>
DEM\u0130R \u00c7EL\u0130K SANAY\u0130N\u0130N AFR\u0130KA\u2019DAK\u0130 GELECE\u011e\u0130<\/strong><\/span>
<\/span>
Sanayile\u015fme ile birlikte Avrupa\u2019n\u0131n say\u0131l\u0131 \u00fclkeleri d\u00fcnya genelinde tekel olu\u015fturmakta gecikmedi. Herkes onlar\u0131n \u00fcretti\u011fi \u00fcr\u00fcnleri al\u0131p g\u00fcnl\u00fck ve kal\u0131c\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131yordu. Ne var ki, 21. y\u00fczy\u0131l\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bug\u00fcnlerde demir \u00e7elik sanayi tamamen el de\u011fi\u015ftirdi. Hatta her ge\u00e7en sene devreye giren yeni yat\u0131r\u0131mlarla da \u00e7ok h\u0131zl\u0131 \u015fekilde bu s\u00fcre\u00e7te yar\u0131\u015ftan kopanlar, yeni girenler gibi bir \u015fekillenme s\u00f6z konusu. 20. y\u00fczy\u0131l\u0131 adeta hi\u00e7 kalk\u0131namas\u0131n diye s\u00f6m\u00fcrgecilerle \u00f6nceden planlanan Afrika \u00fclkeleri de art\u0131k bu sahada var olduklar\u0131n\u0131 ispat etmek istiyor. Her ne kadar d\u00fcnya demir madenlerinin y\u00fczde 25 kadar\u0131na sahip bulunsa da bunu i\u015fleyen s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00fclkenin \u00fcretimi t\u00fcm \u00fcreticiler aras\u0131nda ancak y\u00fczde 1, bu \u00fcr\u00fcnleri kendi ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7in kullanmalar\u0131nda da y\u00fczde 2 seviyesini ge\u00e7emedi. Bu durum ilelebet b\u00f6yle gidecek anlam\u0131na gelmiyor. Bir\u00e7ok k\u0131ta \u00fclkesi, art\u0131k ba\u015fta basit \u00fcretimle hurda men\u015feli de olsa \u00f6zellikle in\u015faat demiri \u00fcretiyor. Yaln\u0131z bunlar, d\u00fcnyan\u0131n b\u00fcy\u00fck \u015firketleri ile yar\u0131\u015facak miktarlarda de\u011fil. Zaten k\u0131tadaki b\u00fct\u00fcn \u00fcretimin y\u00fczde 75 kadar\u0131n\u0131 tek ba\u015f\u0131na G\u00fcney Afrika Cumhuriyeti yap\u0131yor. En b\u00fcy\u00fck avantaj\u0131, bu sanayinin birinci derecedeki ihtiyac\u0131 olan ba\u015fta k\u00f6m\u00fcr olmak \u00fczere yeterli enerji kaynaklar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131. \u015eimdilik bununla hen\u00fcz ciddi rekabete girmemi\u015f olsa da Cezayir, Afrika\u2019n\u0131n lideri olmak i\u00e7in ciddi hamleler yap\u0131yor. Y\u0131ll\u0131k 10 milyon tonun \u00fczerindeki ihtiyac\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 kendisi kar\u015f\u0131layacak seviyeye geldi. 2030 y\u0131l\u0131ndaki hedefi ise 20 milyon tona yak\u0131n \u00fcr\u00fcn elde edebilmek.<\/span>
<\/strong><\/span>
AFR\u0130KA DEM\u0130R \u00c7EL\u0130K \u00dcRET\u0130M\u0130NDE T\u00dcRK\u0130YE\u2019N\u0130N \u00d6NEM\u0130<\/strong><\/span>
<\/span>
T\u00fcrkiye demir \u00e7elik sanayinin \u00f6nc\u00fc isimlerinden Tosyal\u0131\u2019n\u0131n, Cezayir\u2019in Vehran (Oran) \u015fehrindeki yat\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 i\u015fletmeye almas\u0131n\u0131n \u00fczerinden hen\u00fcz 10 y\u0131l ge\u00e7ti. Toplam 4.5 milyar dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131mla Kuzey Afrika\u2019da ve k\u0131tada bir anda ikinci \u00fcretici \u00fclke konumuna gelmesiyle birlikte hem kendi ihtiyac\u0131n\u0131n y\u00fczde 50\u2019sine yak\u0131n\u0131n\u0131 temin eder hale geldi hem de ba\u015fta ABD, \u0130ngiltere, Bel\u00e7ika, Angola ve Porto Riko gibi \u00fclkelere de \u00fcr\u00fcn ihra\u00e7 edip girdi sa\u011flamaya ba\u015flad\u0131. <\/span>
<\/span>
Cezayir\u2019de Tosyal\u0131\u2019n\u0131n elde etti\u011fi bu ba\u015far\u0131 \u00fczerine, \u00f6zellikle Afrika\u2019da t\u00fcm dikkatler bu madenin yerelde i\u015flenebilmesi \u00fczerine \u00e7evrildi. Bir maden \u00fclkesi olan Senegal, Faleme demir madeninin yakla\u015f\u0131k bir milyar tona yak\u0131n cevherini hen\u00fcz beynelmilel pazara s\u00fcrmeden ba\u015fkent Dakar\u2019da \u00fcretmeye karar verdi. Yakla\u015f\u0131k 2 milyar dolarl\u0131k bir yat\u0131r\u0131m gerektiren bu giri\u015fimi de Tosyal\u0131 alarak bu k\u0131tada ikinci bir \u00fclkeyi daha \u00fcretici yapacak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. <\/span>
<\/span>
T\u00fcrk \u015firketlerinin varl\u0131k g\u00f6sterdikleri alanlardaki ba\u015far\u0131lar\u0131, bir\u00e7ok \u00fclke taraf\u0131ndan yak\u0131n takibe al\u0131nd\u0131. Bir t\u00fcrl\u00fc de\u011ferlendiremedikleri, de\u011ferlendirilmeleri de zor olan demir \u00e7elik \u00fcretimi gibi yat\u0131r\u0131mlar\u0131 i\u00e7in yeni bir umut belirdi. \u015eimdilerde Angola, Kamerun gibi \u00fclkeler de bu alanda yak\u0131n i\u015fbirli\u011fi imkanlar\u0131n\u0131 ar\u0131yorlar. Onlarca y\u0131l Afrika\u2019dan her t\u00fcrl\u00fc petrol, uranyum, do\u011falgaz ve k\u00f6m\u00fcr gibi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kendi \u00fclkelerindeki sanayilerine ta\u015f\u0131y\u0131p bu a\u011f\u0131r sanayiye yat\u0131r\u0131m yapan ba\u015fta Avrupa \u00fclkeleri, yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte ba\u015fta \u00c7in ve Avustralya\u2019ya kapt\u0131rd\u0131klar\u0131 konumlar\u0131n\u0131 \u015fimdilerde ise T\u00fcrk yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n geli\u015fiyle birlikte belki de Afrika \u00fclkelerine \u00fcr\u00fcn satan de\u011fil, bizzat buralardan haz\u0131r mamul \u00fcr\u00fcn alanlar aras\u0131nda yerlerini alacak. Hatta hi\u00e7 beklenmedik bu s\u00fcre\u00e7 ba\u015flam\u0131\u015f bulunuyor.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"demirde-yeni-trend-kaynaginda-islenmesi","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Demirde yeni trend kayna\u011f\u0131nda i\u015flenmesi","meta_description":"Yak\u0131n bir ge\u00e7mi\u015fe kadar bir\u00e7ok hammadde gibi demir de cevher olarak Afrika\u2019dan \u00e7\u0131kar, k\u0131ta d\u0131\u015f\u0131nda i\u015flenir ve \u00fcr\u00fcn olarak geri gelirdi. \u015eimdilerde yeni trend, Afrika demir cevherinin k\u0131tada i\u015flenmesi y\u00f6n\u00fcnde. Bunun \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de T\u00fcrk yat\u0131r\u0131mc\u0131lar yap\u0131yor. T\u00fcrk yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n geli\u015fiyle birlikte Afrika \u00fclkeleri de demiri \u00fcr\u00fcn olarak satar hale geldi.","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1108,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}