{"status":true,"post":{"id":23183,"user_id":2,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 14:25:51","created_at":"2020-10-08T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T11:25:51.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":23183,"is_featured":0,"title":"\u00c7in\u2019in internet d\u00fcnyas\u0131","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><span class=\"large\"><strong>FAT\u0130H OKTAY<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"> <strong><\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u00c7in\u2019de internet kullan\u0131c\u0131s\u0131 say\u0131s\u0131 bu y\u0131l\u0131n haziran ay\u0131 sonu itibar\u0131yla 940 milyona ula\u015fm\u0131\u015f bulunuyor. Bu kullan\u0131c\u0131lar\u0131n hemen tamam\u0131n\u0131n internete cep telefonu \u00fczerinden eri\u015fimi var. \u0130nternet \u00fczerinden yap\u0131lan al\u0131m sat\u0131m i\u015flemleri, yani elektronik ticaret hacmi 2019 y\u0131l\u0131nda 1.5 trilyon dolara, eskiden d\u00fcnyada birinci olan ABD\u2019ninkinin 2.5 kat\u0131na ula\u015f\u0131yordu. \u00dclkede al\u0131\u015fveri\u015flerde cep telefonu ile yap\u0131lan \u00f6demelerin toplam tutar\u0131 50 trilyon dolar ile ABD\u2019de bu \u015fekilde yap\u0131lan \u00f6demelerin 500 kat\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015f bulunuyordu. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00fclkede y\u00fcz milyonlarca insan \u00e7e\u015fitli sosyal medya uygulamalar\u0131 kullanarak internet \u00fczerinden sosyalle\u015fiyor, al\u0131\u015fveri\u015f yap\u0131yor, \u00f6demelerini ger\u00e7ekle\u015ftiriyor, oyun oynuyor, bilgiye ula\u015f\u0131yor. Alibaba, Tencent, Baidu, JD.com, ByteDance gibi \u00c7in \u015firketleri, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck internet \u015firketleri aras\u0131nda yer al\u0131yor. K\u0131sacas\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde internet \u00c7in insan\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli bir yer tutuyor. <\/span><br><span class=\"large\"> <strong><\/strong><\/span><br><span class=\"large\"> <strong>DENET\u0130M\u0130N \u00dc\u00c7 B\u0130LE\u015eEN\u0130<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi, bu g\u00fc\u00e7l\u00fc kamuoyu olu\u015fturma arac\u0131n\u0131 elbette ki denetimsiz b\u0131rakm\u0131yor. Bu denetim, y\u00f6netimce sevimli bulunmayan her \u015feyi yasaklamaktan \u00e7ok, belli bilgilerin yay\u0131lma alan\u0131 ve etkisini kontrol etmek, yasaklamaktan \u00e7ok kamuoyunu y\u00f6nlendirmeyi hedeflemek \u015feklinde \u00f6zetlenebilir. Harvard \u00dcniversitesi\u2019nden bir ekibin 2011 y\u0131l\u0131nda \u00fclkede yapt\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131, \u00fclkedeki internet denetim yakla\u015f\u0131m\u0131na \u0131\u015f\u0131k tutuyor. Bu \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresinde kullan\u0131c\u0131 mesajlar\u0131n\u0131n y\u00fczde 13\u2019\u00fc sans\u00fcrlenerek silinmi\u015fti. Ancak silinen mesajlar a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak y\u00f6netim politikalar\u0131 ve liderleri ele\u015ftirenler de\u011fil; toplu eylemlere yol a\u00e7ma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan, yani herhangi bir konuda tansiyonu y\u00fckselterek insanlar\u0131 soka\u011fa d\u00f6kme potansiyeli olan i\u00e7erikteki mesajlard\u0131.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> \u00dclkede internet denetim sistemi, \u00fc\u00e7 bile\u015fenden olu\u015fuyor. Bunlar\u0131n birincisi, \u00fclke i\u00e7indeki internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n \u00c7in d\u0131\u015f\u0131ndaki kaynaklara ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131n denetimini sa\u011fl\u0131yor. Bu \u00e7er\u00e7evede y\u00f6netimin sak\u0131ncal\u0131 buldu\u011fu Facebook, Youtube, Twitter gibi yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki bir\u00e7ok internet uygulamas\u0131na eri\u015fim t\u00fcm\u00fcyle engellenebildi\u011fi gibi herhangi bir site ile yaln\u0131zca belli sak\u0131ncal\u0131 s\u00f6zc\u00fckler i\u00e7eren bilgi al\u0131\u015fveri\u015fi engellenebiliyor. Sistemin ikinci bile\u015feni, \u00fclkedeki kullan\u0131c\u0131lar\u0131n birbirleriyle ve \u00fclke i\u00e7indeki web siteleri ile ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri bilgi al\u0131\u015fveri\u015finin denetimini sa\u011fl\u0131yor. Bu da sak\u0131ncal\u0131 sitelere eri\u015fimin ve sak\u0131ncal\u0131 s\u00f6zc\u00fckler i\u00e7eren bilgilerin iletiminin s\u0131n\u0131rlanmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. Denetim sisteminin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bile\u015fenini de \u00f6z denetim olu\u015fturuyor; internet hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 kendi sistemlerindeki i\u00e7eri\u011fi kendileri denetliyorlar.<\/span><br><span class=\"large\"> <strong><\/strong><\/span><br><span class=\"large\"> <strong>ABD\u2019N\u0130N \u00d6N\u00dcNE GE\u00c7T\u0130<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> \u00dclke geleneksel medyas\u0131nda hemen t\u00fcm organlar devlete ait iken internet d\u00fcnyas\u0131nda, devlet kurumlar\u0131 ve devlet \u015firketleri de bulunmakla beraber, a\u011f\u0131rl\u0131k \u00f6zel \u015firketlerde. Facebook, Twitter gibi internet uygulamalar\u0131n\u0131n engellenmesi ile a\u00e7\u0131lan alan, \u00c7in\u2019in \u00f6zel \u015firketlerince doldurulmu\u015f bulunuyor. \u00d6rne\u011fin, \u00fclkede Twitter gibi bir mikroblog uygulamas\u0131 olan Sina Weibo\u2019nun 2019 sonlar\u0131ndaki ayl\u0131k aktif kullan\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131 550 milyon dolay\u0131nda idi. Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma i\u00e7in, ayn\u0131 tarihlerde Twitter\u2019in t\u00fcm d\u00fcnyadaki ayl\u0131k aktif kullan\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131 330 milyon dolay\u0131ndayd\u0131. Twitter, WhatsApp, Facebook \u00f6zelliklerini birle\u015ftirdi\u011fini s\u00f6yleyebilece\u011fimiz Tencent firmas\u0131n\u0131n WeChat uygulamas\u0131n\u0131n 2019 sonlar\u0131ndaki d\u00fcnyadaki ayl\u0131k aktif kullan\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131 ise 1.2 milyar\u0131 a\u015f\u0131yordu. \u0130nternet, sanal sosyalle\u015fme yan\u0131nda oyun, m\u00fczik, video, haber, al\u0131\u015fveri\u015f, \u00f6deme ama\u00e7lar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok yo\u011fun bir \u015fekilde kullan\u0131l\u0131yor ve bu alanlarda \u00e7ok say\u0131da firma faaliyet g\u00f6steriyor.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> \u0130nternet d\u00fcnyas\u0131 ABD\u2019nin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekegeldi\u011fi bir d\u00fcnyayd\u0131. \u00c7in, kullan\u0131c\u0131 say\u0131lar\u0131, ticaret ve \u00f6deme hacimleri, uygulamalar\u0131n \u00f6zellikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan ABD\u2019nin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mi\u015f bulunuyor. ABD y\u00f6netiminin \u00fclke pazar\u0131nda da yer edinmeye ba\u015flayan TikTok ve WeChat\u2019e kar\u015f\u0131 tavr\u0131n\u0131 da bu ba\u011flamda de\u011ferlendirmek do\u011fru olsa gerek.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"cinin-internet-dunyasi","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"\u00c7in\u2019in internet d\u00fcnyas\u0131","meta_description":"FAT\u0130H OKTAY","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1085,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":2,"name":"FAT\u0130H","surname":"OKTAY","email":"ozansoy.tuna@akay.com","slug":"fatih-oktay","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600qSRn7kb3ZZVHU3t.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T14:51:22.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":23282,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":23183,"locale":"tr","category_id":73,"title":"\u00c7in\u2019in internet d\u00fcnyas\u0131","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><span class=\"large\"><strong>FAT\u0130H OKTAY<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"> <strong><\/strong><\/span><\/p>  <p><span class=\"large\">\u00c7in\u2019de internet kullan\u0131c\u0131s\u0131 say\u0131s\u0131 bu y\u0131l\u0131n haziran ay\u0131 sonu itibar\u0131yla 940 milyona ula\u015fm\u0131\u015f bulunuyor. Bu kullan\u0131c\u0131lar\u0131n hemen tamam\u0131n\u0131n internete cep telefonu \u00fczerinden eri\u015fimi var. \u0130nternet \u00fczerinden yap\u0131lan al\u0131m sat\u0131m i\u015flemleri, yani elektronik ticaret hacmi 2019 y\u0131l\u0131nda 1.5 trilyon dolara, eskiden d\u00fcnyada birinci olan ABD\u2019ninkinin 2.5 kat\u0131na ula\u015f\u0131yordu. \u00dclkede al\u0131\u015fveri\u015flerde cep telefonu ile yap\u0131lan \u00f6demelerin toplam tutar\u0131 50 trilyon dolar ile ABD\u2019de bu \u015fekilde yap\u0131lan \u00f6demelerin 500 kat\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015f bulunuyordu. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00fclkede y\u00fcz milyonlarca insan \u00e7e\u015fitli sosyal medya uygulamalar\u0131 kullanarak internet \u00fczerinden sosyalle\u015fiyor, al\u0131\u015fveri\u015f yap\u0131yor, \u00f6demelerini ger\u00e7ekle\u015ftiriyor, oyun oynuyor, bilgiye ula\u015f\u0131yor. Alibaba, Tencent, Baidu, JD.com, ByteDance gibi \u00c7in \u015firketleri, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck internet \u015firketleri aras\u0131nda yer al\u0131yor. K\u0131sacas\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde internet \u00c7in insan\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli bir yer tutuyor. <\/span><br><span class=\"large\"> <strong><\/strong><\/span><br><span class=\"large\"> <strong>DENET\u0130M\u0130N \u00dc\u00c7 B\u0130LE\u015eEN\u0130<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi, bu g\u00fc\u00e7l\u00fc kamuoyu olu\u015fturma arac\u0131n\u0131 elbette ki denetimsiz b\u0131rakm\u0131yor. Bu denetim, y\u00f6netimce sevimli bulunmayan her \u015feyi yasaklamaktan \u00e7ok, belli bilgilerin yay\u0131lma alan\u0131 ve etkisini kontrol etmek, yasaklamaktan \u00e7ok kamuoyunu y\u00f6nlendirmeyi hedeflemek \u015feklinde \u00f6zetlenebilir. Harvard \u00dcniversitesi\u2019nden bir ekibin 2011 y\u0131l\u0131nda \u00fclkede yapt\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131, \u00fclkedeki internet denetim yakla\u015f\u0131m\u0131na \u0131\u015f\u0131k tutuyor. Bu \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresinde kullan\u0131c\u0131 mesajlar\u0131n\u0131n y\u00fczde 13\u2019\u00fc sans\u00fcrlenerek silinmi\u015fti. Ancak silinen mesajlar a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak y\u00f6netim politikalar\u0131 ve liderleri ele\u015ftirenler de\u011fil; toplu eylemlere yol a\u00e7ma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan, yani herhangi bir konuda tansiyonu y\u00fckselterek insanlar\u0131 soka\u011fa d\u00f6kme potansiyeli olan i\u00e7erikteki mesajlard\u0131.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> \u00dclkede internet denetim sistemi, \u00fc\u00e7 bile\u015fenden olu\u015fuyor. Bunlar\u0131n birincisi, \u00fclke i\u00e7indeki internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n \u00c7in d\u0131\u015f\u0131ndaki kaynaklara ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131n denetimini sa\u011fl\u0131yor. Bu \u00e7er\u00e7evede y\u00f6netimin sak\u0131ncal\u0131 buldu\u011fu Facebook, Youtube, Twitter gibi yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki bir\u00e7ok internet uygulamas\u0131na eri\u015fim t\u00fcm\u00fcyle engellenebildi\u011fi gibi herhangi bir site ile yaln\u0131zca belli sak\u0131ncal\u0131 s\u00f6zc\u00fckler i\u00e7eren bilgi al\u0131\u015fveri\u015fi engellenebiliyor. Sistemin ikinci bile\u015feni, \u00fclkedeki kullan\u0131c\u0131lar\u0131n birbirleriyle ve \u00fclke i\u00e7indeki web siteleri ile ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri bilgi al\u0131\u015fveri\u015finin denetimini sa\u011fl\u0131yor. Bu da sak\u0131ncal\u0131 sitelere eri\u015fimin ve sak\u0131ncal\u0131 s\u00f6zc\u00fckler i\u00e7eren bilgilerin iletiminin s\u0131n\u0131rlanmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. Denetim sisteminin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bile\u015fenini de \u00f6z denetim olu\u015fturuyor; internet hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 kendi sistemlerindeki i\u00e7eri\u011fi kendileri denetliyorlar.<\/span><br><span class=\"large\"> <strong><\/strong><\/span><br><span class=\"large\"> <strong>ABD\u2019N\u0130N \u00d6N\u00dcNE GE\u00c7T\u0130<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> \u00dclke geleneksel medyas\u0131nda hemen t\u00fcm organlar devlete ait iken internet d\u00fcnyas\u0131nda, devlet kurumlar\u0131 ve devlet \u015firketleri de bulunmakla beraber, a\u011f\u0131rl\u0131k \u00f6zel \u015firketlerde. Facebook, Twitter gibi internet uygulamalar\u0131n\u0131n engellenmesi ile a\u00e7\u0131lan alan, \u00c7in\u2019in \u00f6zel \u015firketlerince doldurulmu\u015f bulunuyor. \u00d6rne\u011fin, \u00fclkede Twitter gibi bir mikroblog uygulamas\u0131 olan Sina Weibo\u2019nun 2019 sonlar\u0131ndaki ayl\u0131k aktif kullan\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131 550 milyon dolay\u0131nda idi. Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma i\u00e7in, ayn\u0131 tarihlerde Twitter\u2019in t\u00fcm d\u00fcnyadaki ayl\u0131k aktif kullan\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131 330 milyon dolay\u0131ndayd\u0131. Twitter, WhatsApp, Facebook \u00f6zelliklerini birle\u015ftirdi\u011fini s\u00f6yleyebilece\u011fimiz Tencent firmas\u0131n\u0131n WeChat uygulamas\u0131n\u0131n 2019 sonlar\u0131ndaki d\u00fcnyadaki ayl\u0131k aktif kullan\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131 ise 1.2 milyar\u0131 a\u015f\u0131yordu. \u0130nternet, sanal sosyalle\u015fme yan\u0131nda oyun, m\u00fczik, video, haber, al\u0131\u015fveri\u015f, \u00f6deme ama\u00e7lar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok yo\u011fun bir \u015fekilde kullan\u0131l\u0131yor ve bu alanlarda \u00e7ok say\u0131da firma faaliyet g\u00f6steriyor.<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> \u0130nternet d\u00fcnyas\u0131 ABD\u2019nin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekegeldi\u011fi bir d\u00fcnyayd\u0131. \u00c7in, kullan\u0131c\u0131 say\u0131lar\u0131, ticaret ve \u00f6deme hacimleri, uygulamalar\u0131n \u00f6zellikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan ABD\u2019nin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mi\u015f bulunuyor. ABD y\u00f6netiminin \u00fclke pazar\u0131nda da yer edinmeye ba\u015flayan TikTok ve WeChat\u2019e kar\u015f\u0131 tavr\u0131n\u0131 da bu ba\u011flamda de\u011ferlendirmek do\u011fru olsa gerek.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"cinin-internet-dunyasi","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"\u00c7in\u2019in internet d\u00fcnyas\u0131","meta_description":"FAT\u0130H OKTAY","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1085,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}