<\/p>
fatih@fatihoktay.com<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> \u00dclkelerin orta gelir d\u00fczeyinden y\u00fcksek gelir d\u00fczeyine \u00e7\u0131kmalar\u0131 mevcut teknoloji s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7mek, yeni \u00fcr\u00fcnler, yeni \u00fcretim teknolojileri geli\u015ftirebilmek, bunun i\u00e7in de \u00fclke insan kaynaklar\u0131n\u0131n bulu\u015f ve inovasyon yeteneklerinin artmas\u0131n\u0131 gerektiriyor.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> T\u00fcrkiye de ortalama gelir d\u00fczeyi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir miktar \u00f6ne ge\u00e7mi\u015f olan \u00c7in de g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu durumda bulunuyor.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Bulu\u015f ve inovasyon g\u00fcc\u00fcn\u00fcn olmazsa olmaz\u0131, e\u011fitim. \u00c7in, ge\u00e7ti\u011fimiz 20 y\u0131lda bu alanda \u00f6nemli at\u0131l\u0131mlar yapt\u0131. \u00dclke \u00fcniversiteleri 2000\u2019lerin ba\u015flar\u0131nda bilim ve m\u00fchendislik alanlar\u0131nda y\u0131lda 350 bin dolay\u0131nda mezun veriyordu; bu rakam ABD i\u00e7in 400 bin dolay\u0131ndayd\u0131. Bu alana yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlar sonucunda 2002 y\u0131l\u0131ndan sonra bu say\u0131 her y\u0131l 100 bin dolay\u0131nda artmaya ba\u015flad\u0131. 2020 y\u0131l\u0131nda \u00fclke \u00fcniversiteleri lisans diplomal\u0131 2 milyon dolay\u0131nda bilim insan\u0131 ve m\u00fchendis mezun etti, rakam ABD i\u00e7in 500 bin dolay\u0131ndayd\u0131. Ayn\u0131 \u015fekilde \u00fclke \u00fcniversitelerinde bilim ve m\u00fchendislik alanlar\u0131nda verilen doktora dereceleri 2000 y\u0131l\u0131nda \u00c7in i\u00e7in 7 bin, ABD i\u00e7in 26 bin idi; 2018 y\u0131l\u0131nda her iki \u00fclkede de bu say\u0131 40 bin dolay\u0131ndayd\u0131. Ancak ABD\u2019de doktora derecesi alanlar\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc yabanc\u0131lar, bunlar\u0131n da en b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00c7inliler olu\u015fturuyor. Yurt d\u0131\u015f\u0131nda al\u0131nan dereceler kat\u0131l\u0131nca g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bilim ve m\u00fchendislik alanlar\u0131nda doktora alan insanlar aras\u0131nda \u00c7inliler d\u00fcnyada a\u00e7\u0131k ara birinci geliyor.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> YETENEKLER \u0130\u00c7\u0130N CAZ\u0130P PROGRAMLAR<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Ancak insan yeti\u015ftirmek yetmiyor, bu insanlar\u0131n bulu\u015f ve inovasyonlarla \u00fclke geli\u015fimine katk\u0131 yapar hale gelmesi gerekiyor. \u00c7in\u2019in bu konudaki \u00f6nemli bir sorunu, \u00fclke \u00fcniversitelerinden mezun olan ve yurt d\u0131\u015f\u0131nda e\u011fitim g\u00f6renlerin en iyilerinin yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00fcniversite ve \u015firketlere gitmesi oldu. Bu insanlar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ABD \u00fcniversite ve \u015firketlerindeki y\u0131ld\u0131z ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve giri\u015fimcilerin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturuyor.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> \u00c7inli teknolojik yeteneklerin yurt d\u0131\u015f\u0131na gitme nedenlerinin en \u00f6nemlilerinden birini, ara\u015ft\u0131rma yapma olanaklar\u0131n\u0131n daha iyi olmas\u0131 olu\u015fturuyordu. \u00c7in\u2019de piyasa ekonomisine ge\u00e7i\u015f sonras\u0131nda devlet teknoloji geli\u015fimine do\u011frudan m\u00fcdahaleyi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. 2000\u2019lerin ortalar\u0131ndan itibaren bu de\u011fi\u015fti ve devlet teknolojik hedefler koymaya ve bu hedeflere y\u00f6nelik faaliyetlere b\u00fcy\u00fck kaynaklar ay\u0131rmaya ba\u015flad\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla \u00fclkede ara\u015ft\u0131rma yapma olanaklar\u0131nda patlama denebilecek geli\u015fme oldu ve \u00fclke ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha cazip hale geldi. \u00dclke y\u00f6netimi bir yandan da yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki yetenekleri geri \u00e7ekecek \u00e7ok say\u0131da program ba\u015flatt\u0131. Bunlardan en bilineni Bin Yetenek Program\u0131, yurt d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6nde gelen \u00fcniversiteler ve \u015firketlerdeki \u00c7inlilere, \u00fclkeye d\u00f6nmeleri durumunda \u00e7ekici parasal \u00f6d\u00fcller, y\u00fcksek maa\u015f, \u00e7e\u015fitli ya\u015fam yard\u0131mlar\u0131 ve ara\u015ft\u0131rma olanaklar\u0131 sunuyor. Bu konuda ge\u00e7enlerde yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma, bu program\u0131n yurt d\u0131\u015f\u0131ndan, en iyiler olmasa da alan\u0131nda \u00f6nde gelen \u00c7inli bilim ve teknoloji insanlar\u0131 \u00e7ekmekte ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Ayn\u0131 ara\u015ft\u0131rma, \u00fclkeye d\u00f6nenlerin bilimsel \u00fcretkenliklerinin, olanaklar\u0131n\u0131n artmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6steriyor.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> ABD \u0130LE \u00c7ATI\u015eMANIN AVANTAJI<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> \u0130lgin\u00e7tir, \u00c7in\u2019in insan kaynaklar\u0131n\u0131n geli\u015fmesinde ABD ile \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7ok olumlu bir rol oynuyor. Trump d\u00f6neminde Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesinde, ABD\u2019deki \u00fcniversiteler ve \u015firketlerde g\u00f6revli \u00c7inlilerin, \u00c7in ile ili\u015fkilerini mercek alt\u0131na alan \u00c7in Giri\u015fimi denen bir program ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Program \u00e7ok say\u0131da \u00c7inli bilim ve teknoloji insan\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lara yol a\u00e7t\u0131. Bu da \u00c7in\u2019e d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc h\u0131zland\u0131ran bir etken oldu. \u00d6te yandan, ABD\u2019nin \u00e7ipler ve yapay zeka gibi ileri teknoloji alanlar\u0131nda \u00c7in\u2019e uygulamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ambargo da \u00fclkenin bu alanlardaki ara\u015ft\u0131rma, geli\u015ftirme faaliyetleri ve bunlara ayr\u0131lan kaynaklarda muazzam bir art\u0131\u015fa yol a\u00e7arak, hem \u00c7in\u2019i yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki yetenekler a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha \u00e7ekici hale getiriyor hem de bu alanlarda bilgi-becerilerin geli\u015fmesi ve yeni yeteneklerin \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok verimli bir ortam yarat\u0131yor. \u00c7in\u2019in yetenek meselesi ABD sayesinde k\u00f6kten \u00e7\u00f6z\u00fclecek g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/span><\/p>","slug":"cin-ve-nitelikli-insan-gucu-meselesi","tags":null,"meta_title":null,"meta_description":null,"meta_keywords":null,"news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1702846800EBfNcqMHj1pIdy5.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1744,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":2,"name":"FAT\u0130H","surname":"OKTAY","email":"ozansoy.tuna@akay.com","slug":"fatih-oktay","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600qSRn7kb3ZZVHU3t.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T14:51:22.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":46661,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":46535,"locale":"tr","category_id":73,"title":"\u00c7in ve nitelikli insan g\u00fcc\u00fc meselesi","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":"FAT\u0130H OKTAY","content":" fatih@fatihoktay.com<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> \u00dclkelerin orta gelir d\u00fczeyinden y\u00fcksek gelir d\u00fczeyine \u00e7\u0131kmalar\u0131 mevcut teknoloji s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7mek, yeni \u00fcr\u00fcnler, yeni \u00fcretim teknolojileri geli\u015ftirebilmek, bunun i\u00e7in de \u00fclke insan kaynaklar\u0131n\u0131n bulu\u015f ve inovasyon yeteneklerinin artmas\u0131n\u0131 gerektiriyor.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> T\u00fcrkiye de ortalama gelir d\u00fczeyi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir miktar \u00f6ne ge\u00e7mi\u015f olan \u00c7in de g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu durumda bulunuyor.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Bulu\u015f ve inovasyon g\u00fcc\u00fcn\u00fcn olmazsa olmaz\u0131, e\u011fitim. \u00c7in, ge\u00e7ti\u011fimiz 20 y\u0131lda bu alanda \u00f6nemli at\u0131l\u0131mlar yapt\u0131. \u00dclke \u00fcniversiteleri 2000\u2019lerin ba\u015flar\u0131nda bilim ve m\u00fchendislik alanlar\u0131nda y\u0131lda 350 bin dolay\u0131nda mezun veriyordu; bu rakam ABD i\u00e7in 400 bin dolay\u0131ndayd\u0131. Bu alana yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlar sonucunda 2002 y\u0131l\u0131ndan sonra bu say\u0131 her y\u0131l 100 bin dolay\u0131nda artmaya ba\u015flad\u0131. 2020 y\u0131l\u0131nda \u00fclke \u00fcniversiteleri lisans diplomal\u0131 2 milyon dolay\u0131nda bilim insan\u0131 ve m\u00fchendis mezun etti, rakam ABD i\u00e7in 500 bin dolay\u0131ndayd\u0131. Ayn\u0131 \u015fekilde \u00fclke \u00fcniversitelerinde bilim ve m\u00fchendislik alanlar\u0131nda verilen doktora dereceleri 2000 y\u0131l\u0131nda \u00c7in i\u00e7in 7 bin, ABD i\u00e7in 26 bin idi; 2018 y\u0131l\u0131nda her iki \u00fclkede de bu say\u0131 40 bin dolay\u0131ndayd\u0131. Ancak ABD\u2019de doktora derecesi alanlar\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc yabanc\u0131lar, bunlar\u0131n da en b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00c7inliler olu\u015fturuyor. Yurt d\u0131\u015f\u0131nda al\u0131nan dereceler kat\u0131l\u0131nca g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bilim ve m\u00fchendislik alanlar\u0131nda doktora alan insanlar aras\u0131nda \u00c7inliler d\u00fcnyada a\u00e7\u0131k ara birinci geliyor.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> YETENEKLER \u0130\u00c7\u0130N CAZ\u0130P PROGRAMLAR<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Ancak insan yeti\u015ftirmek yetmiyor, bu insanlar\u0131n bulu\u015f ve inovasyonlarla \u00fclke geli\u015fimine katk\u0131 yapar hale gelmesi gerekiyor. \u00c7in\u2019in bu konudaki \u00f6nemli bir sorunu, \u00fclke \u00fcniversitelerinden mezun olan ve yurt d\u0131\u015f\u0131nda e\u011fitim g\u00f6renlerin en iyilerinin yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00fcniversite ve \u015firketlere gitmesi oldu. Bu insanlar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ABD \u00fcniversite ve \u015firketlerindeki y\u0131ld\u0131z ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve giri\u015fimcilerin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturuyor.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> \u00c7inli teknolojik yeteneklerin yurt d\u0131\u015f\u0131na gitme nedenlerinin en \u00f6nemlilerinden birini, ara\u015ft\u0131rma yapma olanaklar\u0131n\u0131n daha iyi olmas\u0131 olu\u015fturuyordu. \u00c7in\u2019de piyasa ekonomisine ge\u00e7i\u015f sonras\u0131nda devlet teknoloji geli\u015fimine do\u011frudan m\u00fcdahaleyi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. 2000\u2019lerin ortalar\u0131ndan itibaren bu de\u011fi\u015fti ve devlet teknolojik hedefler koymaya ve bu hedeflere y\u00f6nelik faaliyetlere b\u00fcy\u00fck kaynaklar ay\u0131rmaya ba\u015flad\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla \u00fclkede ara\u015ft\u0131rma yapma olanaklar\u0131nda patlama denebilecek geli\u015fme oldu ve \u00fclke ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha cazip hale geldi. \u00dclke y\u00f6netimi bir yandan da yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki yetenekleri geri \u00e7ekecek \u00e7ok say\u0131da program ba\u015flatt\u0131. Bunlardan en bilineni Bin Yetenek Program\u0131, yurt d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6nde gelen \u00fcniversiteler ve \u015firketlerdeki \u00c7inlilere, \u00fclkeye d\u00f6nmeleri durumunda \u00e7ekici parasal \u00f6d\u00fcller, y\u00fcksek maa\u015f, \u00e7e\u015fitli ya\u015fam yard\u0131mlar\u0131 ve ara\u015ft\u0131rma olanaklar\u0131 sunuyor. Bu konuda ge\u00e7enlerde yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma, bu program\u0131n yurt d\u0131\u015f\u0131ndan, en iyiler olmasa da alan\u0131nda \u00f6nde gelen \u00c7inli bilim ve teknoloji insanlar\u0131 \u00e7ekmekte ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Ayn\u0131 ara\u015ft\u0131rma, \u00fclkeye d\u00f6nenlerin bilimsel \u00fcretkenliklerinin, olanaklar\u0131n\u0131n artmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6steriyor.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> ABD \u0130LE \u00c7ATI\u015eMANIN AVANTAJI<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> \u0130lgin\u00e7tir, \u00c7in\u2019in insan kaynaklar\u0131n\u0131n geli\u015fmesinde ABD ile \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7ok olumlu bir rol oynuyor. Trump d\u00f6neminde Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesinde, ABD\u2019deki \u00fcniversiteler ve \u015firketlerde g\u00f6revli \u00c7inlilerin, \u00c7in ile ili\u015fkilerini mercek alt\u0131na alan \u00c7in Giri\u015fimi denen bir program ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Program \u00e7ok say\u0131da \u00c7inli bilim ve teknoloji insan\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lara yol a\u00e7t\u0131. Bu da \u00c7in\u2019e d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc h\u0131zland\u0131ran bir etken oldu. \u00d6te yandan, ABD\u2019nin \u00e7ipler ve yapay zeka gibi ileri teknoloji alanlar\u0131nda \u00c7in\u2019e uygulamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ambargo da \u00fclkenin bu alanlardaki ara\u015ft\u0131rma, geli\u015ftirme faaliyetleri ve bunlara ayr\u0131lan kaynaklarda muazzam bir art\u0131\u015fa yol a\u00e7arak, hem \u00c7in\u2019i yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki yetenekler a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha \u00e7ekici hale getiriyor hem de bu alanlarda bilgi-becerilerin geli\u015fmesi ve yeni yeteneklerin \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok verimli bir ortam yarat\u0131yor. \u00c7in\u2019in yetenek meselesi ABD sayesinde k\u00f6kten \u00e7\u00f6z\u00fclecek g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/span><\/p>","slug":"cin-ve-nitelikli-insan-gucu-meselesi","orjinalimage":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1702846800EBfNcqMHj1pIdy5.webp","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1702846800EBfNcqMHj1pIdy5.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":null,"meta_title":null,"meta_description":null,"meta_keywords":null,"view_count":1744,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}
<\/p>