{"status":true,"post":{"id":39486,"user_id":2,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2023-05-02 07:55:00","created_at":"2023-05-02T04:55:00.000000Z","updated_at":"2023-05-02T04:55:00.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":39486,"is_featured":0,"title":"\u00c7in kendine yetiyor mu?","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":"FAT\u0130H OKTAY","content":"<p id=\"isPasted\" style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><strong><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00a0<\/span><\/strong><\/p><p style='margin: 0cm 0cm 0.0001pt; line-height: normal; font-size: 15px; font-family: \"Calibri\", sans-serif; text-align: right;'><strong><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'><br><\/span><\/strong><\/p><p style='margin: 0cm 0cm 0.0001pt; line-height: normal; font-size: 15px; font-family: \"Calibri\", sans-serif; text-align: right;'><strong><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>fatih@fatihoktay.com<\/span><\/strong><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>Piyasa ekonomisi d\u00f6neminin ba\u015flar\u0131n\u0131 hari\u00e7 tutarsak, Mao d\u00f6neminden ba\u015flayarak kendi kendine yeterli olmak, ba\u015fkalar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 olmamak, \u00c7in\u2019de \u00fclke y\u00f6netimleri i\u00e7in \u00f6nemli bir hedef oldu. Bu hedefe ula\u015f\u0131lm\u0131\u015f de\u011fil; ula\u015fma d\u00fczeyi, alan\u0131na g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steriyor.\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><strong><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>F\u0130NANSAL KAYNAKLARI YETERL\u0130<\/span><\/strong><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>Finansal kaynak a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakarsak \u00c7in\u2019in bu hedefe ula\u015fm\u0131\u015f oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz; \u00c7in\u2019in d\u0131\u015f finansal kayna\u011fa ihtiyac\u0131 bulunmuyor, kendi kaynaklar\u0131 kendisine yetiyor, fazlas\u0131 \u00fclke d\u0131\u015f\u0131na gidiyor. 2021 y\u0131l\u0131nda \u00c7in\u2019de \u00fclke GSYH\u2019sinin y\u00fczde 43\u2019\u00fc kadar yat\u0131r\u0131m ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Bu, \u00fclkeler aras\u0131 fiyat farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 da hesaba katarsak yakla\u015f\u0131k 12 trilyon ABD dolar\u0131 tutar\u0131na denk geliyor.\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131rsak, ayn\u0131 y\u0131l ABD\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirilen toplam yat\u0131r\u0131m\u0131n tutar\u0131 yakla\u015f\u0131k 5 trilyon dolard\u0131. \u00c7in\u2019in bu dev boyuttaki yat\u0131r\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in d\u0131\u015f kayna\u011fa ihtiyac\u0131 yoktu; \u00e7\u00fcnk\u00fc ulusal tasarruflar\u0131 da GSYH\u2019sinin y\u00fczde 44\u2019\u00fc d\u00fczeyindeydi; yani yat\u0131r\u0131mlar\u0131 finanse etmeye yetiyor, ba\u015fkalar\u0131n\u0131 finanse etmek i\u00e7in de fazlas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yordu. Bu durumun \u00f6teki y\u00fcz\u00fc olarak da \u00c7in, d\u0131\u015f ticaretinde yakla\u015f\u0131k 30 y\u0131ld\u0131r s\u00fcrekli fazla veriyor. Bunun yol a\u00e7aca\u011f\u0131 \u00fclke paras\u0131 \u00fczerindeki de\u011ferlenme bask\u0131s\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in merkez bankas\u0131 ayn\u0131 s\u00fcredir piyasadan d\u00f6viz al\u0131yor, bunun sonucu olarak da bir ara 4 trilyon dolar\u0131 bulan \u00fclke d\u00f6viz rezervleri \u015fu s\u0131ralar\u00a0<\/span><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>3 trilyon dolar\u0131n \u00fczerinde seyrediyor. Yani \u00c7in, bir d\u00f6viz kayna\u011f\u0131 ihtiyac\u0131 i\u00e7inde de de\u011fil. \u00dclke y\u00f6netimleri 2008 k\u00fcresel krizinden bu yana RMB\u2019nin ABD dolar\u0131 gibi genel kabul g\u00f6ren bir uluslararas\u0131 para olmas\u0131n\u0131 sa\u011flama y\u00f6n\u00fcnde \u00f6nemli ad\u0131mlar at\u0131yor. Bu \u00e7abalar ve \u00fclkenin d\u00fcnya ekonomisi ve d\u0131\u015f ticaretindeki mevcut konumu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131n\u0131rsa \u00c7in\u2019in \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda uluslararas\u0131 ticaret ve finansman faaliyetlerini kendi paras\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirip d\u00f6viz meselesini tamamen ortadan kald\u0131rmas\u0131 da neredeyse kesin g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><strong><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>TEKNOLOJ\u0130DE \u00d6NC\u00dc<\/span><\/strong><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>Teknoloji a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131l\u0131rsa \u00c7in, bir\u00e7ok alanda geli\u015fmi\u015f \u00fclkeleri yakalam\u0131\u015f, baz\u0131lar\u0131nda da ge\u00e7mi\u015f bulunuyor. Elektrikli otomobil ak\u00fclerinde CATL yaln\u0131z d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u00fcretim kapasitesi de\u011fil, en ileri teknolojisine de sahip. Huawei, cep telefonu ileti\u015fim altyap\u0131s\u0131 sistemlerinde a\u00e7\u0131k ara d\u00fcnya lideri konumunda. Yapay zeka uygulamalar\u0131n\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131nda \u00c7inli \u015firketler ba\u015f\u0131 \u00e7ekiyor.\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00c7in, kuantum ileti\u015fim sistemlerinde \u00f6nc\u00fc konumda bulunuyor. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u00fclke, bir\u00e7ok alanda da d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 durumda. Sava\u015f u\u00e7aklar\u0131n\u0131nkileri kendi \u00fcretse de b\u00fcy\u00fck yolcu u\u00e7aklar\u0131 i\u00e7in motor ve bunun yan\u0131nda bir\u00e7ok di\u011fer par\u00e7a i\u00e7in d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131. \u00dclke b\u00fcy\u00fck birtak\u0131m tak\u0131m tezgah\u0131 \u00fcreticisi ve ihracat\u00e7\u0131s\u0131ysa da \u00e7ok hassas tak\u0131m tezgahlar\u0131 d\u0131\u015far\u0131dan al\u0131n\u0131yor. \u00dclkenin en s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 teknolojik ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ise entegre devre \u00e7ip \u00fcretimi alan\u0131nda.\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>Bu alanda mevcut en ileri teknoloji ile bile\u015fenleri aras\u0131nda 3 nanometre (nanometre=milimetrenin milyonda biri) \u00a0uzakl\u0131k olan \u00e7ipler \u00fcretilebiliyor. \u00c7inli \u00fcreticiler ise tamamen yerli cihaz ve malzemelerle ancak 28 nanometre, yabanc\u0131 cihaz ve malzemeler kullanarak da 7 nanometre d\u00fczeyine inebiliyor. ABD de \u00c7in\u2019in 28 nanometre alt\u0131 i\u00e7in gerekli cihaz ve malzemelere eri\u015fimini engelledi\u011fi i\u00e7in bug\u00fcn bu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k \u00c7in\u2019in can\u0131n\u0131 \u00e7ok yak\u0131yor. Bu durumda \u00fclkenin g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki bir numaral\u0131 \u00f6nceli\u011fi, bu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ortadan kald\u0131rmak olu\u015fturuyor. Ancak bu kolay de\u011fil, d\u00fcnyada teknolojik olarak ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u00fclke bulunmuyor. \u00d6rne\u011fin, 3 nanometre \u00fcretim yaln\u0131z Tayvan ve Kore\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirilebiliyor, di\u011fer t\u00fcm \u00fclkeler bunlara ba\u011f\u0131ml\u0131 durumda. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Tayvan ve Kore de dahil t\u00fcm \u00fclkeler \u00e7ip \u00fcretiminde ABD\u2019li baz\u0131 cihaz ve malzeme \u00fcreticilerine ba\u011f\u0131ml\u0131. \u00d6te yandan, ileri teknoloji \u00e7ip \u00fcretiminde kullan\u0131lan \u00f6zel bir cihaz i\u00e7in t\u00fcm \u00fclkeler Hollandal\u0131 bir firmaya ba\u011f\u0131ml\u0131 durumda.<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><strong><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00a0<\/span><\/strong><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><strong><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>ENERJ\u0130DE DI\u015eA BA\u011eIMLI<\/span><\/strong><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00c7in, enerji alan\u0131nda ise g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 durumda bulunuyor. \u00dclke, 2016 y\u0131l\u0131nda ABD\u2019yi ge\u00e7erek d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck petrol ithalat\u00e7\u0131s\u0131 konumuna geldi. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde do\u011falgaz ve k\u00f6m\u00fcr\u00fcn de d\u00fcnyadaki en b\u00fcy\u00fck ithalat\u00e7\u0131s\u0131 \u00c7in. \u00dclkenin yenilenebilir enerji alan\u0131na verdi\u011fi \u00f6nemin, bu alanda \u00fcretim ve yat\u0131r\u0131mda d\u00fcnyada bir numarada olmas\u0131n\u0131n alt\u0131ndaki nedenlerden biri de enerji alan\u0131ndaki bu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltmak.<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>Bir \u00fclkenin her anlamda kendine yeterli olmas\u0131 neredeyse olanaks\u0131z bir \u015fey. Ama d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck g\u00fcc\u00fc ile tak\u0131\u015fma halinde olunca buna \u00e7abalamak gerekiyor.\u00a0<\/span><\/p>","slug":"cin-kendine-yetiyor-mu","tags":null,"meta_title":null,"meta_description":null,"meta_keywords":null,"news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1682974800z9d28iJo4jbfw3s.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1457,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":2,"name":"FAT\u0130H","surname":"OKTAY","email":"ozansoy.tuna@akay.com","slug":"fatih-oktay","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600qSRn7kb3ZZVHU3t.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T14:51:22.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":39612,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":39486,"locale":"tr","category_id":73,"title":"\u00c7in kendine yetiyor mu?","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":"FAT\u0130H OKTAY","content":"<p id=\"isPasted\" style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><strong><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00a0<\/span><\/strong><\/p><p style='margin: 0cm 0cm 0.0001pt; line-height: normal; font-size: 15px; font-family: \"Calibri\", sans-serif; text-align: right;'><strong><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'><br><\/span><\/strong><\/p><p style='margin: 0cm 0cm 0.0001pt; line-height: normal; font-size: 15px; font-family: \"Calibri\", sans-serif; text-align: right;'><strong><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>fatih@fatihoktay.com<\/span><\/strong><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>Piyasa ekonomisi d\u00f6neminin ba\u015flar\u0131n\u0131 hari\u00e7 tutarsak, Mao d\u00f6neminden ba\u015flayarak kendi kendine yeterli olmak, ba\u015fkalar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 olmamak, \u00c7in\u2019de \u00fclke y\u00f6netimleri i\u00e7in \u00f6nemli bir hedef oldu. Bu hedefe ula\u015f\u0131lm\u0131\u015f de\u011fil; ula\u015fma d\u00fczeyi, alan\u0131na g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steriyor.\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><strong><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>F\u0130NANSAL KAYNAKLARI YETERL\u0130<\/span><\/strong><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>Finansal kaynak a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakarsak \u00c7in\u2019in bu hedefe ula\u015fm\u0131\u015f oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz; \u00c7in\u2019in d\u0131\u015f finansal kayna\u011fa ihtiyac\u0131 bulunmuyor, kendi kaynaklar\u0131 kendisine yetiyor, fazlas\u0131 \u00fclke d\u0131\u015f\u0131na gidiyor. 2021 y\u0131l\u0131nda \u00c7in\u2019de \u00fclke GSYH\u2019sinin y\u00fczde 43\u2019\u00fc kadar yat\u0131r\u0131m ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Bu, \u00fclkeler aras\u0131 fiyat farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 da hesaba katarsak yakla\u015f\u0131k 12 trilyon ABD dolar\u0131 tutar\u0131na denk geliyor.\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131rsak, ayn\u0131 y\u0131l ABD\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirilen toplam yat\u0131r\u0131m\u0131n tutar\u0131 yakla\u015f\u0131k 5 trilyon dolard\u0131. \u00c7in\u2019in bu dev boyuttaki yat\u0131r\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in d\u0131\u015f kayna\u011fa ihtiyac\u0131 yoktu; \u00e7\u00fcnk\u00fc ulusal tasarruflar\u0131 da GSYH\u2019sinin y\u00fczde 44\u2019\u00fc d\u00fczeyindeydi; yani yat\u0131r\u0131mlar\u0131 finanse etmeye yetiyor, ba\u015fkalar\u0131n\u0131 finanse etmek i\u00e7in de fazlas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yordu. Bu durumun \u00f6teki y\u00fcz\u00fc olarak da \u00c7in, d\u0131\u015f ticaretinde yakla\u015f\u0131k 30 y\u0131ld\u0131r s\u00fcrekli fazla veriyor. Bunun yol a\u00e7aca\u011f\u0131 \u00fclke paras\u0131 \u00fczerindeki de\u011ferlenme bask\u0131s\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in merkez bankas\u0131 ayn\u0131 s\u00fcredir piyasadan d\u00f6viz al\u0131yor, bunun sonucu olarak da bir ara 4 trilyon dolar\u0131 bulan \u00fclke d\u00f6viz rezervleri \u015fu s\u0131ralar\u00a0<\/span><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>3 trilyon dolar\u0131n \u00fczerinde seyrediyor. Yani \u00c7in, bir d\u00f6viz kayna\u011f\u0131 ihtiyac\u0131 i\u00e7inde de de\u011fil. \u00dclke y\u00f6netimleri 2008 k\u00fcresel krizinden bu yana RMB\u2019nin ABD dolar\u0131 gibi genel kabul g\u00f6ren bir uluslararas\u0131 para olmas\u0131n\u0131 sa\u011flama y\u00f6n\u00fcnde \u00f6nemli ad\u0131mlar at\u0131yor. Bu \u00e7abalar ve \u00fclkenin d\u00fcnya ekonomisi ve d\u0131\u015f ticaretindeki mevcut konumu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131n\u0131rsa \u00c7in\u2019in \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda uluslararas\u0131 ticaret ve finansman faaliyetlerini kendi paras\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirip d\u00f6viz meselesini tamamen ortadan kald\u0131rmas\u0131 da neredeyse kesin g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><strong><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>TEKNOLOJ\u0130DE \u00d6NC\u00dc<\/span><\/strong><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>Teknoloji a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131l\u0131rsa \u00c7in, bir\u00e7ok alanda geli\u015fmi\u015f \u00fclkeleri yakalam\u0131\u015f, baz\u0131lar\u0131nda da ge\u00e7mi\u015f bulunuyor. Elektrikli otomobil ak\u00fclerinde CATL yaln\u0131z d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u00fcretim kapasitesi de\u011fil, en ileri teknolojisine de sahip. Huawei, cep telefonu ileti\u015fim altyap\u0131s\u0131 sistemlerinde a\u00e7\u0131k ara d\u00fcnya lideri konumunda. Yapay zeka uygulamalar\u0131n\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131nda \u00c7inli \u015firketler ba\u015f\u0131 \u00e7ekiyor.\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00c7in, kuantum ileti\u015fim sistemlerinde \u00f6nc\u00fc konumda bulunuyor. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u00fclke, bir\u00e7ok alanda da d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 durumda. Sava\u015f u\u00e7aklar\u0131n\u0131nkileri kendi \u00fcretse de b\u00fcy\u00fck yolcu u\u00e7aklar\u0131 i\u00e7in motor ve bunun yan\u0131nda bir\u00e7ok di\u011fer par\u00e7a i\u00e7in d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131. \u00dclke b\u00fcy\u00fck birtak\u0131m tak\u0131m tezgah\u0131 \u00fcreticisi ve ihracat\u00e7\u0131s\u0131ysa da \u00e7ok hassas tak\u0131m tezgahlar\u0131 d\u0131\u015far\u0131dan al\u0131n\u0131yor. \u00dclkenin en s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 teknolojik ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ise entegre devre \u00e7ip \u00fcretimi alan\u0131nda.\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>Bu alanda mevcut en ileri teknoloji ile bile\u015fenleri aras\u0131nda 3 nanometre (nanometre=milimetrenin milyonda biri) \u00a0uzakl\u0131k olan \u00e7ipler \u00fcretilebiliyor. \u00c7inli \u00fcreticiler ise tamamen yerli cihaz ve malzemelerle ancak 28 nanometre, yabanc\u0131 cihaz ve malzemeler kullanarak da 7 nanometre d\u00fczeyine inebiliyor. ABD de \u00c7in\u2019in 28 nanometre alt\u0131 i\u00e7in gerekli cihaz ve malzemelere eri\u015fimini engelledi\u011fi i\u00e7in bug\u00fcn bu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k \u00c7in\u2019in can\u0131n\u0131 \u00e7ok yak\u0131yor. Bu durumda \u00fclkenin g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki bir numaral\u0131 \u00f6nceli\u011fi, bu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ortadan kald\u0131rmak olu\u015fturuyor. Ancak bu kolay de\u011fil, d\u00fcnyada teknolojik olarak ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u00fclke bulunmuyor. \u00d6rne\u011fin, 3 nanometre \u00fcretim yaln\u0131z Tayvan ve Kore\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirilebiliyor, di\u011fer t\u00fcm \u00fclkeler bunlara ba\u011f\u0131ml\u0131 durumda. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Tayvan ve Kore de dahil t\u00fcm \u00fclkeler \u00e7ip \u00fcretiminde ABD\u2019li baz\u0131 cihaz ve malzeme \u00fcreticilerine ba\u011f\u0131ml\u0131. \u00d6te yandan, ileri teknoloji \u00e7ip \u00fcretiminde kullan\u0131lan \u00f6zel bir cihaz i\u00e7in t\u00fcm \u00fclkeler Hollandal\u0131 bir firmaya ba\u011f\u0131ml\u0131 durumda.<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><strong><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00a0<\/span><\/strong><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><strong><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>ENERJ\u0130DE DI\u015eA BA\u011eIMLI<\/span><\/strong><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00c7in, enerji alan\u0131nda ise g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 durumda bulunuyor. \u00dclke, 2016 y\u0131l\u0131nda ABD\u2019yi ge\u00e7erek d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck petrol ithalat\u00e7\u0131s\u0131 konumuna geldi. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde do\u011falgaz ve k\u00f6m\u00fcr\u00fcn de d\u00fcnyadaki en b\u00fcy\u00fck ithalat\u00e7\u0131s\u0131 \u00c7in. \u00dclkenin yenilenebilir enerji alan\u0131na verdi\u011fi \u00f6nemin, bu alanda \u00fcretim ve yat\u0131r\u0131mda d\u00fcnyada bir numarada olmas\u0131n\u0131n alt\u0131ndaki nedenlerden biri de enerji alan\u0131ndaki bu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltmak.<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>\u00a0<\/span><\/p><p style='margin-top:0cm;margin-right:0cm;margin-bottom:.0001pt;margin-left:0cm;line-height:normal;font-size:15px;font-family:\"Calibri\",sans-serif;'><span style='font-size:16px;font-family:\"Helvetica\",sans-serif;'>Bir \u00fclkenin her anlamda kendine yeterli olmas\u0131 neredeyse olanaks\u0131z bir \u015fey. Ama d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck g\u00fcc\u00fc ile tak\u0131\u015fma halinde olunca buna \u00e7abalamak gerekiyor.\u00a0<\/span><\/p>","slug":"cin-kendine-yetiyor-mu","orjinalimage":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1682974800z9d28iJo4jbfw3s.webp","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1682974800z9d28iJo4jbfw3s.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":null,"meta_title":null,"meta_description":null,"meta_keywords":null,"view_count":1457,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}