{"status":true,"post":{"id":22155,"user_id":3,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 14:15:12","created_at":"2020-06-18T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T11:15:12.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":22155,"is_featured":0,"title":"Bir zamanlar \u0130stanbul\u2019dan sosyal hayat manzaralar\u0131","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><strong><span class=\"large\">H\u00fcseyin \u00d6zt\u00fcrk<\/span><\/strong><\/p>  <p><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\">Bizim medeniyetimiz \u2018insan merkezli bir medeniyettir\u2019 ve \u0130stanbul \u00fczerine yap\u0131lan b\u00fct\u00fcn ara\u015ft\u0131rmalarda \u00e7e\u015fitli \u00f6rnekler verilerek anlat\u0131l\u0131r.<\/span><br><span class=\"large\"> \u015eehirleri anlatmak i\u00e7in o \u015fehirdeki sosyal hayat\u0131n mutlaka g\u00f6zlemlenmesi gerekir. Bu g\u00f6zlemleri de en iyi \u015fekilde de\u011ferlendirenler seyyahlard\u0131r, t\u00fcccarlard\u0131r.<\/span><br><span class=\"large\"> Bu seyyahlardan biri de Frans\u0131z seyyah Aubry de Motraye\u2019dir. Motraye, 20 y\u0131l s\u00fcren seyahatlerinin 14 y\u0131l\u0131n\u0131 \u0130stanbul\u2019da ge\u00e7irir ve kapsaml\u0131 bir seyahatname yazar.<\/span><br><span class=\"large\"> 17. y\u00fczy\u0131l Osmanl\u0131s\u0131 ve \u0130stanbul\u2019undaki sosyal hayat\u0131 yak\u0131ndan izler. Bu izlenimlerinden \u0130stanbul esnaf\u0131na ve halk\u0131na dair baz\u0131 notlar\u0131 aktaral\u0131m:<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> ***<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> <strong>YANKES\u0130C\u0130L\u0130K NED\u0130R, B\u0130L\u0130NM\u0130YOR<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"> <strong><\/strong><\/span><br><span class=\"large\"> \u201c\u2026 H\u0131rs\u0131zl\u0131k olaylar\u0131na akl\u0131n\u0131z tak\u0131lacak olursa, hemen \u015funu s\u00f6yleyeyim ki, T\u00fcrkiye\u2019de kald\u0131\u011f\u0131m 14 y\u0131l i\u00e7inde, bu \u015fehirde bir ki\u015finin bile h\u0131rs\u0131zl\u0131k y\u00fcz\u00fcnden cezaland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 duymad\u0131m.<\/span><br><span class=\"large\"> Burada yankesicilik nedir bilinmiyor, yani kimsenin ceplerinden endi\u015fe etmesine gerek kalm\u0131yor. Bununla birlikte, kimseyi tahrik etmesin, h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00f6zendirmesin diye olacak, bedestenleri ve d\u00fckk\u00e2nlar\u0131 geceleri kilitleyip, anahtar\u0131n\u0131 emin ellere emanet ediyorlar.<\/span><br><span class=\"large\"> Bedestenler d\u0131\u015f\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fckk\u00e2n sahipleri de d\u00fckk\u00e2nlar\u0131n\u0131n sa\u00e7 \u00f6rg\u00fcs\u00fc gibi kepenklerini kapat\u0131p kilitliyorlar, sonra huzur i\u00e7inde uyuyorlar.<\/span><br><span class=\"large\"> D\u00fcr\u00fcstl\u00fckleri nedeniyle T\u00fcrklerin hak ettikleri \u00f6vg\u00fcy\u00fc s\u00f6ylemeden ge\u00e7emem. Unutkanl\u0131k ve dalg\u0131nl\u0131k benim do\u011famda var. Dolay\u0131s\u0131yla bir \u015feylerimi \u015furada, burada unuturum; al\u0131\u015fveri\u015f s\u0131ras\u0131nda param\u0131 \u00f6deyip c\u00fczdan\u0131m\u0131 tezg\u00e2h\u0131n \u00fczerinde b\u0131rak\u0131p \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m da olur, zaman\u0131 \u00f6\u011frenmek i\u00e7in saatimi cebimden \u00e7\u0131kart\u0131p geri koymay\u0131 unuttu\u011fum da.<\/span><br><span class=\"large\"> Dalg\u0131nl\u0131kla \u00f6dedi\u011fim paray\u0131 tekrar \u00f6dedi\u011fim de g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. B\u00f6yle durumlarda sat\u0131c\u0131 daha tezg\u00e2h \u00fczerine yayd\u0131\u011f\u0131 mallar\u0131n\u0131 toplamadan ya da verdi\u011fim paralar h\u00e2l\u00e2 elindeyken akl\u0131m ba\u015f\u0131ma geldiyse geldi, gelmediyse unuttuklar\u0131m da param da gitti gider.<\/span><br><span class=\"large\"> Ama sizi temin ederim, T\u00fcrkiye\u2019de bir kuru\u015fum bile kaybolmad\u0131; ne zaman bir \u015fey unutsam veya dalg\u0131nl\u0131kla iki defa \u00f6desem, sat\u0131c\u0131 pe\u015fimden ko\u015fup geldi. Hatta benim bir daha asla bulamayaca\u011f\u0131m yerlerdeki d\u00fckk\u00e2n sahiplerinin Pera\u2019da kald\u0131\u011f\u0131m yeri aray\u0131p, bulduklar\u0131na bile tan\u0131k oldum.<\/span><br><span class=\"large\"> <strong><\/strong><\/span><br><span class=\"large\"> <strong>T\u0130CARETE H\u0130LE KATILMAZ<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Bir keresinde yelpaze satan k\u00fc\u00e7\u00fck bir d\u00fckk\u00e2na girmi\u015ftim. Burada yaz aylar\u0131nda erkekler de yelpaze kullan\u0131yor. Sat\u0131c\u0131dan, en g\u00fczellerinden birka\u00e7 yelpaze g\u00f6stermesini istemi\u015ftim. Par\u015f\u00f6menden yap\u0131lma bir yelpazeyi be\u011fenip ald\u0131m, paras\u0131n\u0131 \u00f6deyip \u00e7\u0131kt\u0131m.<\/span><br><span class=\"large\"> D\u00fckk\u00e2n sahibi bana yelpazeleri g\u00f6sterirken, yelpazeleri \u00fcst \u00fcste koyuyordu, ben de bu arada saatime bakm\u0131\u015ft\u0131m. Adam beni tan\u0131m\u0131yordu, saatimi orada unuttu\u011fumu hat\u0131rlasam bile d\u00fckk\u00e2n\u0131 bir daha bulabilir miydim, hi\u00e7 bilmiyorum.<\/span><br><span class=\"large\"> Saatim ya d\u00fc\u015ft\u00fc ya da ba\u015fka bir yerde unuttum diyordum. Bir Rum\u2019un yan\u0131nda yar\u0131m saatten fazla kalm\u0131\u015ft\u0131m, herhalde orada unutmu\u015f olmal\u0131y\u0131m diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum.<\/span><br><span class=\"large\"> Rum\u2019un yan\u0131na T\u00fcrk usul\u00fc bir elbise diktirmek i\u00e7in gitmi\u015ftim. Nas\u0131l olsa bir u\u011frad\u0131\u011f\u0131mda al\u0131r\u0131m diye akl\u0131mdan ge\u00e7iriyordum ama orada bulamay\u0131nca, saatimi bulmaktan umudumu tamamen kesmi\u015ftim.<\/span><br><span class=\"large\"> \u00dc\u00e7 hafta kadar sonra bir rastlant\u0131yla yelpazeyi ald\u0131\u011f\u0131m d\u00fckk\u00e2n\u0131n \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7erken, ben d\u00fckk\u00e2n\u0131 bile hat\u0131rlamad\u0131m ama d\u00fckk\u00e2n sahibi beni tan\u0131d\u0131 ve \u00e7a\u011f\u0131rarak saatimi g\u00f6sterdi.<\/span><br><span class=\"large\"> Saatimi nerede buldu\u011funu sordum, \u00fcst \u00fcste koydu\u011fu yelpazelerin aras\u0131ndan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyip, saatimi geri verdi. T\u00fcrklerin bu d\u00fcr\u00fcstl\u00fcklerine y\u00fczlerce \u00f6rnek sayabilirim; ben en az 30 kez \u015fahsen tan\u0131k oldum.<\/span><br><span class=\"large\"> T\u00fcrk t\u00fcccar\u0131 ticaretine asla hile katmaz; herkese kar\u015f\u0131 ayn\u0131 d\u00fcr\u00fcstl\u00fckle hareket ederler, s\u00f6zlerine sad\u0131kt\u0131rlar, kazara s\u00f6zlerinde duramam\u0131\u015flarsa, ba\u015flar\u0131na mutlaka bir \u015fey gelmi\u015f demektir.\u201d<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> ***<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Evet, \u0130stanbul tarihi boyunca d\u00fcnyan\u0131n her \u00fclkesinden seyyahlara ev sahipli\u011fi yapt\u0131. Osmanl\u0131 devrindeki sosyal ve ticari hayat\u0131 anlatan seyyahlar\u0131n g\u00f6rd\u00fckleri insani t\u00fcm hasletlerin temelini ahilik te\u015fkilat\u0131 olu\u015fturdu.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"bir-zamanlar-istanbuldan-sosyal-hayat-manzaralari","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Bir zamanlar \u0130stanbul\u2019dan sosyal hayat manzaralar\u0131","meta_description":"H\u00fcseyin \u00d6zt\u00fcrk","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":872,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":3,"name":"H\u00dcSEY\u0130N","surname":"\u00d6ZT\u00dcRK","email":"ada.tokatlioglu@turk.net","slug":"huseyin-ozturk","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600d1camTRk8GL2Xc5.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T14:51:11.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":22254,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":22155,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Bir zamanlar \u0130stanbul\u2019dan sosyal hayat manzaralar\u0131","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":"  \t\t\t\t\t  \t\t\t\t\t<p style=\"text-align: right;\"><strong><span class=\"large\">H\u00fcseyin \u00d6zt\u00fcrk<\/span><\/strong><\/p>  <p><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\">Bizim medeniyetimiz \u2018insan merkezli bir medeniyettir\u2019 ve \u0130stanbul \u00fczerine yap\u0131lan b\u00fct\u00fcn ara\u015ft\u0131rmalarda \u00e7e\u015fitli \u00f6rnekler verilerek anlat\u0131l\u0131r.<\/span><br><span class=\"large\"> \u015eehirleri anlatmak i\u00e7in o \u015fehirdeki sosyal hayat\u0131n mutlaka g\u00f6zlemlenmesi gerekir. Bu g\u00f6zlemleri de en iyi \u015fekilde de\u011ferlendirenler seyyahlard\u0131r, t\u00fcccarlard\u0131r.<\/span><br><span class=\"large\"> Bu seyyahlardan biri de Frans\u0131z seyyah Aubry de Motraye\u2019dir. Motraye, 20 y\u0131l s\u00fcren seyahatlerinin 14 y\u0131l\u0131n\u0131 \u0130stanbul\u2019da ge\u00e7irir ve kapsaml\u0131 bir seyahatname yazar.<\/span><br><span class=\"large\"> 17. y\u00fczy\u0131l Osmanl\u0131s\u0131 ve \u0130stanbul\u2019undaki sosyal hayat\u0131 yak\u0131ndan izler. Bu izlenimlerinden \u0130stanbul esnaf\u0131na ve halk\u0131na dair baz\u0131 notlar\u0131 aktaral\u0131m:<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> ***<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> <strong>YANKES\u0130C\u0130L\u0130K NED\u0130R, B\u0130L\u0130NM\u0130YOR<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"> <strong><\/strong><\/span><br><span class=\"large\"> \u201c\u2026 H\u0131rs\u0131zl\u0131k olaylar\u0131na akl\u0131n\u0131z tak\u0131lacak olursa, hemen \u015funu s\u00f6yleyeyim ki, T\u00fcrkiye\u2019de kald\u0131\u011f\u0131m 14 y\u0131l i\u00e7inde, bu \u015fehirde bir ki\u015finin bile h\u0131rs\u0131zl\u0131k y\u00fcz\u00fcnden cezaland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 duymad\u0131m.<\/span><br><span class=\"large\"> Burada yankesicilik nedir bilinmiyor, yani kimsenin ceplerinden endi\u015fe etmesine gerek kalm\u0131yor. Bununla birlikte, kimseyi tahrik etmesin, h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00f6zendirmesin diye olacak, bedestenleri ve d\u00fckk\u00e2nlar\u0131 geceleri kilitleyip, anahtar\u0131n\u0131 emin ellere emanet ediyorlar.<\/span><br><span class=\"large\"> Bedestenler d\u0131\u015f\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fckk\u00e2n sahipleri de d\u00fckk\u00e2nlar\u0131n\u0131n sa\u00e7 \u00f6rg\u00fcs\u00fc gibi kepenklerini kapat\u0131p kilitliyorlar, sonra huzur i\u00e7inde uyuyorlar.<\/span><br><span class=\"large\"> D\u00fcr\u00fcstl\u00fckleri nedeniyle T\u00fcrklerin hak ettikleri \u00f6vg\u00fcy\u00fc s\u00f6ylemeden ge\u00e7emem. Unutkanl\u0131k ve dalg\u0131nl\u0131k benim do\u011famda var. Dolay\u0131s\u0131yla bir \u015feylerimi \u015furada, burada unuturum; al\u0131\u015fveri\u015f s\u0131ras\u0131nda param\u0131 \u00f6deyip c\u00fczdan\u0131m\u0131 tezg\u00e2h\u0131n \u00fczerinde b\u0131rak\u0131p \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m da olur, zaman\u0131 \u00f6\u011frenmek i\u00e7in saatimi cebimden \u00e7\u0131kart\u0131p geri koymay\u0131 unuttu\u011fum da.<\/span><br><span class=\"large\"> Dalg\u0131nl\u0131kla \u00f6dedi\u011fim paray\u0131 tekrar \u00f6dedi\u011fim de g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. B\u00f6yle durumlarda sat\u0131c\u0131 daha tezg\u00e2h \u00fczerine yayd\u0131\u011f\u0131 mallar\u0131n\u0131 toplamadan ya da verdi\u011fim paralar h\u00e2l\u00e2 elindeyken akl\u0131m ba\u015f\u0131ma geldiyse geldi, gelmediyse unuttuklar\u0131m da param da gitti gider.<\/span><br><span class=\"large\"> Ama sizi temin ederim, T\u00fcrkiye\u2019de bir kuru\u015fum bile kaybolmad\u0131; ne zaman bir \u015fey unutsam veya dalg\u0131nl\u0131kla iki defa \u00f6desem, sat\u0131c\u0131 pe\u015fimden ko\u015fup geldi. Hatta benim bir daha asla bulamayaca\u011f\u0131m yerlerdeki d\u00fckk\u00e2n sahiplerinin Pera\u2019da kald\u0131\u011f\u0131m yeri aray\u0131p, bulduklar\u0131na bile tan\u0131k oldum.<\/span><br><span class=\"large\"> <strong><\/strong><\/span><br><span class=\"large\"> <strong>T\u0130CARETE H\u0130LE KATILMAZ<\/strong><\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Bir keresinde yelpaze satan k\u00fc\u00e7\u00fck bir d\u00fckk\u00e2na girmi\u015ftim. Burada yaz aylar\u0131nda erkekler de yelpaze kullan\u0131yor. Sat\u0131c\u0131dan, en g\u00fczellerinden birka\u00e7 yelpaze g\u00f6stermesini istemi\u015ftim. Par\u015f\u00f6menden yap\u0131lma bir yelpazeyi be\u011fenip ald\u0131m, paras\u0131n\u0131 \u00f6deyip \u00e7\u0131kt\u0131m.<\/span><br><span class=\"large\"> D\u00fckk\u00e2n sahibi bana yelpazeleri g\u00f6sterirken, yelpazeleri \u00fcst \u00fcste koyuyordu, ben de bu arada saatime bakm\u0131\u015ft\u0131m. Adam beni tan\u0131m\u0131yordu, saatimi orada unuttu\u011fumu hat\u0131rlasam bile d\u00fckk\u00e2n\u0131 bir daha bulabilir miydim, hi\u00e7 bilmiyorum.<\/span><br><span class=\"large\"> Saatim ya d\u00fc\u015ft\u00fc ya da ba\u015fka bir yerde unuttum diyordum. Bir Rum\u2019un yan\u0131nda yar\u0131m saatten fazla kalm\u0131\u015ft\u0131m, herhalde orada unutmu\u015f olmal\u0131y\u0131m diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum.<\/span><br><span class=\"large\"> Rum\u2019un yan\u0131na T\u00fcrk usul\u00fc bir elbise diktirmek i\u00e7in gitmi\u015ftim. Nas\u0131l olsa bir u\u011frad\u0131\u011f\u0131mda al\u0131r\u0131m diye akl\u0131mdan ge\u00e7iriyordum ama orada bulamay\u0131nca, saatimi bulmaktan umudumu tamamen kesmi\u015ftim.<\/span><br><span class=\"large\"> \u00dc\u00e7 hafta kadar sonra bir rastlant\u0131yla yelpazeyi ald\u0131\u011f\u0131m d\u00fckk\u00e2n\u0131n \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7erken, ben d\u00fckk\u00e2n\u0131 bile hat\u0131rlamad\u0131m ama d\u00fckk\u00e2n sahibi beni tan\u0131d\u0131 ve \u00e7a\u011f\u0131rarak saatimi g\u00f6sterdi.<\/span><br><span class=\"large\"> Saatimi nerede buldu\u011funu sordum, \u00fcst \u00fcste koydu\u011fu yelpazelerin aras\u0131ndan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyip, saatimi geri verdi. T\u00fcrklerin bu d\u00fcr\u00fcstl\u00fcklerine y\u00fczlerce \u00f6rnek sayabilirim; ben en az 30 kez \u015fahsen tan\u0131k oldum.<\/span><br><span class=\"large\"> T\u00fcrk t\u00fcccar\u0131 ticaretine asla hile katmaz; herkese kar\u015f\u0131 ayn\u0131 d\u00fcr\u00fcstl\u00fckle hareket ederler, s\u00f6zlerine sad\u0131kt\u0131rlar, kazara s\u00f6zlerinde duramam\u0131\u015flarsa, ba\u015flar\u0131na mutlaka bir \u015fey gelmi\u015f demektir.\u201d<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> ***<\/span><br><span class=\"large\"><\/span><br><span class=\"large\"> Evet, \u0130stanbul tarihi boyunca d\u00fcnyan\u0131n her \u00fclkesinden seyyahlara ev sahipli\u011fi yapt\u0131. Osmanl\u0131 devrindeki sosyal ve ticari hayat\u0131 anlatan seyyahlar\u0131n g\u00f6rd\u00fckleri insani t\u00fcm hasletlerin temelini ahilik te\u015fkilat\u0131 olu\u015fturdu.<\/span><\/p>  \t\t\t\t","slug":"bir-zamanlar-istanbuldan-sosyal-hayat-manzaralari","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Bir zamanlar \u0130stanbul\u2019dan sosyal hayat manzaralar\u0131","meta_description":"H\u00fcseyin \u00d6zt\u00fcrk","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":872,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}