{"status":true,"post":{"id":33417,"user_id":5,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 21:22:02","created_at":"2022-06-09T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T18:22:02.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":33417,"is_featured":0,"title":"Arkeoloji asl\u0131nda koca bir d\u00fcnyad\u0131r","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

PROF. DR. AHMET EMRE B\u0130LG\u0130L\u0130<\/strong><\/span><\/p>

Bu hafta \u00fclkede arkeolojiyi \u00e7ok konu\u015faca\u011f\u0131z. Zira arkeoloji ile ilgili bir \u015fura ilk kez d\u00fczenlenmi\u015f oluyor. T\u00fcrk Arkeoloji ve K\u00fclt\u00fcrel Miras Enstit\u00fcs\u00fc taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen I. Arkeoloji \u015euras\u0131\u2019nda \u00fc\u00e7 g\u00fcn boyunca arkeoloji b\u00fct\u00fcn boyutlar\u0131 ile konu\u015fulmu\u015f olacak. <\/span>
<\/span>
Buna \u00fclkemizin ihtiyac\u0131 var, arkeoloji ve ilgili akademik alanlar\u0131n da ihtiyac\u0131 var. Zira arkeoloji, arkeolojiden ibaret de\u011fildir ve g\u00fcndelik hayatla ili\u015fkilidir. Bundan dolay\u0131 bu \u015furay\u0131 ak\u0131l eden ve eme\u011fi ge\u00e7enlere koca bir te\u015fekk\u00fcr borcumuz var. \u0130\u015fin a\u011f\u0131r i\u015f\u00e7ili\u011fini \u00fcstlenen Hakan Tanr\u0131\u00f6ver\u2019e de \u00f6zellikle.<\/span>
<\/span>
Bu nedenle biz de k\u00f6\u015femizi bu konuya ay\u0131ral\u0131m ve \u015f\u00f6yle bir soru ile ba\u015flayal\u0131m: Arkeolojinin toplumda bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 var m\u0131? Veya olmal\u0131 m\u0131? Bildi\u011fimizden ve i\u015fin kolay\u0131ndan hareket edecek olursak; g\u00fcn\u00fcm\u00fcz sosyolojisi ile hi\u00e7bir ili\u015fkisini kurmadan arkeoloji yap\u0131labilir, arkeolog da olunabilir. Sonu\u00e7ta arkeolojik kaz\u0131larla, ge\u00e7mi\u015f bir toplum\/uygarl\u0131kla ilgili bilinmeyen baz\u0131 bilgilere ula\u015f\u0131yoruz, objeler ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor, eserler g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale geliyor. Bu \u00e7er\u00e7evede g\u00fcn\u00fcm\u00fczle ve g\u00fcndelik hayatla hi\u00e7 ilgi kurmadan da arkeoloji yap\u0131labilir. Kimse de sizden bunu sorgulamaz.<\/span>
<\/span>
Sorunun ikinci yani \u2018olmal\u0131 m\u0131\u2019 k\u0131sm\u0131na gelecek olursak, burada dikkat \u00e7ekici g\u00f6r\u00fc\u015fler s\u00f6yleyebiliriz. Burada, arkeolojiyi sosyoloji ile irtibatland\u0131rman\u0131n, yani g\u00fcndelik hayatla ili\u015fkilendirmekten ne fayda m\u00fclahaza edilir sorusu da \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Kestirmeden ifade edecek olursa; nitelikli bir ili\u015fkilendirme arkeolojiye iyi gelir, a\u00e7\u0131l\u0131m sa\u011flar, zarar\u0131 da olmaz, faydadan hali de\u011fildir. Arkeologlar\u0131, k\u0131smen bir adada ya\u015famaktan kurtar\u0131r, hayat\u0131n i\u00e7ine \u00e7eker, di\u011fer akademik alanlarla da m\u00fcnasebet kurmalar\u0131na zemin haz\u0131rlar. <\/span>
<\/span>
***<\/span>
<\/span>
Meram\u0131m\u0131z\u0131 bir \u00f6rnekle a\u00e7\u0131klama gayretine giri\u015felim. Arkeologlar\u0131n \u2018tarihin s\u0131f\u0131r noktas\u0131\u2019 olarak sunduklar\u0131 G\u00f6beklitepe kaz\u0131s\u0131, bu alanda bir bulu\u015f gibidir ve hakikaten arkeoloji a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir olayd\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n buray\u0131 gezerek \u00f6\u011frenmeleri de ilham veren iyi bir \u00f6\u011frenme s\u00fcrecidir. Di\u011fer kaz\u0131larda ortaya \u00e7\u0131kanlar ise bas\u0131nda \u2018ikinci G\u00f6beklitepe\u2019 t\u00fcr\u00fcnden haberler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in esas al\u0131nan ve ilham verici bir boyutu bulunuyor.<\/span>
<\/span>
B\u00f6ylece kadim \u015fehir olarak Urfa, G\u00f6beklitepe\u2019nin ke\u015ffi ile birlikte sadece \u00fclkemizde de\u011fil, k\u00fcresel bir merak buraya y\u00f6nlenmi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/span>
<\/span>
\u00d6rnek olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan G\u00f6beklitepe ile ilgili derlenen bilgiler \u00fczerinden d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde; buras\u0131n\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131n do\u011fdu\u011fu yani Adem ile Havva\u2019n\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi yer olabilece\u011fi, yap\u0131 olarak 11 bin 500 y\u0131l \u00f6ncesine tarihlendirildi\u011fi i\u00e7in daha eskisi olmayan \u00f6nemli bir \u00f6zelli\u011fe sahip olu\u015fu, g\u00f6k cisimlerinin hareketlerini takip etmek ve onlara tap\u0131nmak i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f olabilece\u011fi, insano\u011flu taraf\u0131ndan se\u00e7ilen ve yarat\u0131lan b\u00fcy\u00fck bir bulu\u015fma merkezi oldu\u011fu, g\u00fcnl\u00fck ya\u015fama y\u00f6nelik mekanlarla de\u011fil, t\u00f6rensel ama\u00e7l\u0131 in\u015fa edilmi\u015f an\u0131tsal yap\u0131larla kapl\u0131 oldu\u011funun hakim g\u00f6r\u00fc\u015f oldu\u011fu, tar\u0131m toplumuna ge\u00e7i\u015f bilgilerimizi alt \u00fcst etti\u011fi i\u00e7in \u00f6nemli oldu\u011fu, k\u00fclt\u00fcrel devrimin tar\u0131m toplumundan \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fmesini m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6ren bir bulgu olabilece\u011fi, bir toplanma yeri yani asl\u0131nda d\u00f6neminin Hac yap\u0131lan bir mekan olabilmesi, kendisi de Harranl\u0131 olan Hazreti \u0130brahim\u2019in atalar\u0131n\u0131n G\u00f6beklitepe\u2019yi yapm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n da ihtimal dahilinde oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/span>
<\/span>
***<\/span>
<\/span>
\u015eimdi bu t\u00fcrden bilgiler bize, i\u015fin \u00e7ok boyutlulu\u011funu ve malzemenin geni\u015f oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Niyetimiz; b\u00fct\u00fcn bu dola\u015fan fikirler \u00fczerine bir \u015fehir politikas\u0131 olarak Urfa\u2019n\u0131n bir stratejiye sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Aksi; G\u00f6beklitepe\u2019nin konumland\u0131rma a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u015fehre bu anlamda giderek bir karma\u015fa getirmesidir. Ak\u0131lc\u0131 bir strateji ile bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc karma\u015fa yerine \u015fehir kazan\u0131m\u0131 haline getirilebilir.<\/span>
<\/span>
Burada arkeologlarla birlikte arkeolojinin bulgular\u0131n\u0131 \u015fehir siyaseti \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde yorumlayacak ki\u015filere ihtiya\u00e7 var. Bunlar; dinler tarih\u00e7ileri, \u015fehir \u00e7al\u0131\u015fan akademisyenler, edebiyat\u00e7\u0131lar, felsefeciler, k\u00fclt\u00fcrel antropologlar, stratejistler olmal\u0131. K\u0131saca, Urfa; bu stratejiyi iyi bir \u015fekilde olu\u015fturmaya mahkumdur ve en g\u00fczeli de bunun m\u00fcmk\u00fcn olu\u015fudur. Zira halk\u0131n ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn dilindeki Peygamberler \u015eehri s\u0131fat\u0131 \u00f6zel bir \u00f6nemi haizdir ve bizlerin bu \u015fehre olan kalb\u00ee ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eder.<\/span>
<\/span>
Yine \u00f6rnekten yola \u00e7\u0131karak son s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc s\u00f6yleyecek olursak; arkeolojiyi sonu\u00e7lar\u0131 ve bulgular\u0131 itibariyle g\u00fcn\u00fcm\u00fczle ili\u015fkilendirerek bir konumland\u0131rmay\u0131 ba\u015farabilirsek hakikaten arkeolojinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7m\u0131\u015f ve onu daha pop\u00fcler hale getirmi\u015f olaca\u011f\u0131z. Bizce buna ihtiya\u00e7 var, arkeolojinin de di\u011fer akademik alanlara.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"arkeoloji-aslinda-koca-bir-dunyadir","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Arkeoloji asl\u0131nda koca bir d\u00fcnyad\u0131r","meta_description":"PROF. DR. AHMET EMRE B\u0130LG\u0130L\u0130","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1118,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":5,"name":"AHMET EMRE","surname":"B\u0130LG\u0130L\u0130","email":"mcetiner@menemencioglu.net","slug":"prof-dr-ahmet-emre-bilgili","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/173369160076ryfup3NGA3Op4.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T10:21:44.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":33516,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":33417,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Arkeoloji asl\u0131nda koca bir d\u00fcnyad\u0131r","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

PROF. DR. AHMET EMRE B\u0130LG\u0130L\u0130<\/strong><\/span><\/p>

Bu hafta \u00fclkede arkeolojiyi \u00e7ok konu\u015faca\u011f\u0131z. Zira arkeoloji ile ilgili bir \u015fura ilk kez d\u00fczenlenmi\u015f oluyor. T\u00fcrk Arkeoloji ve K\u00fclt\u00fcrel Miras Enstit\u00fcs\u00fc taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen I. Arkeoloji \u015euras\u0131\u2019nda \u00fc\u00e7 g\u00fcn boyunca arkeoloji b\u00fct\u00fcn boyutlar\u0131 ile konu\u015fulmu\u015f olacak. <\/span>
<\/span>
Buna \u00fclkemizin ihtiyac\u0131 var, arkeoloji ve ilgili akademik alanlar\u0131n da ihtiyac\u0131 var. Zira arkeoloji, arkeolojiden ibaret de\u011fildir ve g\u00fcndelik hayatla ili\u015fkilidir. Bundan dolay\u0131 bu \u015furay\u0131 ak\u0131l eden ve eme\u011fi ge\u00e7enlere koca bir te\u015fekk\u00fcr borcumuz var. \u0130\u015fin a\u011f\u0131r i\u015f\u00e7ili\u011fini \u00fcstlenen Hakan Tanr\u0131\u00f6ver\u2019e de \u00f6zellikle.<\/span>
<\/span>
Bu nedenle biz de k\u00f6\u015femizi bu konuya ay\u0131ral\u0131m ve \u015f\u00f6yle bir soru ile ba\u015flayal\u0131m: Arkeolojinin toplumda bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 var m\u0131? Veya olmal\u0131 m\u0131? Bildi\u011fimizden ve i\u015fin kolay\u0131ndan hareket edecek olursak; g\u00fcn\u00fcm\u00fcz sosyolojisi ile hi\u00e7bir ili\u015fkisini kurmadan arkeoloji yap\u0131labilir, arkeolog da olunabilir. Sonu\u00e7ta arkeolojik kaz\u0131larla, ge\u00e7mi\u015f bir toplum\/uygarl\u0131kla ilgili bilinmeyen baz\u0131 bilgilere ula\u015f\u0131yoruz, objeler ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor, eserler g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale geliyor. Bu \u00e7er\u00e7evede g\u00fcn\u00fcm\u00fczle ve g\u00fcndelik hayatla hi\u00e7 ilgi kurmadan da arkeoloji yap\u0131labilir. Kimse de sizden bunu sorgulamaz.<\/span>
<\/span>
Sorunun ikinci yani \u2018olmal\u0131 m\u0131\u2019 k\u0131sm\u0131na gelecek olursak, burada dikkat \u00e7ekici g\u00f6r\u00fc\u015fler s\u00f6yleyebiliriz. Burada, arkeolojiyi sosyoloji ile irtibatland\u0131rman\u0131n, yani g\u00fcndelik hayatla ili\u015fkilendirmekten ne fayda m\u00fclahaza edilir sorusu da \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Kestirmeden ifade edecek olursa; nitelikli bir ili\u015fkilendirme arkeolojiye iyi gelir, a\u00e7\u0131l\u0131m sa\u011flar, zarar\u0131 da olmaz, faydadan hali de\u011fildir. Arkeologlar\u0131, k\u0131smen bir adada ya\u015famaktan kurtar\u0131r, hayat\u0131n i\u00e7ine \u00e7eker, di\u011fer akademik alanlarla da m\u00fcnasebet kurmalar\u0131na zemin haz\u0131rlar. <\/span>
<\/span>
***<\/span>
<\/span>
Meram\u0131m\u0131z\u0131 bir \u00f6rnekle a\u00e7\u0131klama gayretine giri\u015felim. Arkeologlar\u0131n \u2018tarihin s\u0131f\u0131r noktas\u0131\u2019 olarak sunduklar\u0131 G\u00f6beklitepe kaz\u0131s\u0131, bu alanda bir bulu\u015f gibidir ve hakikaten arkeoloji a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir olayd\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n buray\u0131 gezerek \u00f6\u011frenmeleri de ilham veren iyi bir \u00f6\u011frenme s\u00fcrecidir. Di\u011fer kaz\u0131larda ortaya \u00e7\u0131kanlar ise bas\u0131nda \u2018ikinci G\u00f6beklitepe\u2019 t\u00fcr\u00fcnden haberler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in esas al\u0131nan ve ilham verici bir boyutu bulunuyor.<\/span>
<\/span>
B\u00f6ylece kadim \u015fehir olarak Urfa, G\u00f6beklitepe\u2019nin ke\u015ffi ile birlikte sadece \u00fclkemizde de\u011fil, k\u00fcresel bir merak buraya y\u00f6nlenmi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/span>
<\/span>
\u00d6rnek olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan G\u00f6beklitepe ile ilgili derlenen bilgiler \u00fczerinden d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde; buras\u0131n\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131n do\u011fdu\u011fu yani Adem ile Havva\u2019n\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi yer olabilece\u011fi, yap\u0131 olarak 11 bin 500 y\u0131l \u00f6ncesine tarihlendirildi\u011fi i\u00e7in daha eskisi olmayan \u00f6nemli bir \u00f6zelli\u011fe sahip olu\u015fu, g\u00f6k cisimlerinin hareketlerini takip etmek ve onlara tap\u0131nmak i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f olabilece\u011fi, insano\u011flu taraf\u0131ndan se\u00e7ilen ve yarat\u0131lan b\u00fcy\u00fck bir bulu\u015fma merkezi oldu\u011fu, g\u00fcnl\u00fck ya\u015fama y\u00f6nelik mekanlarla de\u011fil, t\u00f6rensel ama\u00e7l\u0131 in\u015fa edilmi\u015f an\u0131tsal yap\u0131larla kapl\u0131 oldu\u011funun hakim g\u00f6r\u00fc\u015f oldu\u011fu, tar\u0131m toplumuna ge\u00e7i\u015f bilgilerimizi alt \u00fcst etti\u011fi i\u00e7in \u00f6nemli oldu\u011fu, k\u00fclt\u00fcrel devrimin tar\u0131m toplumundan \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fmesini m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6ren bir bulgu olabilece\u011fi, bir toplanma yeri yani asl\u0131nda d\u00f6neminin Hac yap\u0131lan bir mekan olabilmesi, kendisi de Harranl\u0131 olan Hazreti \u0130brahim\u2019in atalar\u0131n\u0131n G\u00f6beklitepe\u2019yi yapm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n da ihtimal dahilinde oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/span>
<\/span>
***<\/span>
<\/span>
\u015eimdi bu t\u00fcrden bilgiler bize, i\u015fin \u00e7ok boyutlulu\u011funu ve malzemenin geni\u015f oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Niyetimiz; b\u00fct\u00fcn bu dola\u015fan fikirler \u00fczerine bir \u015fehir politikas\u0131 olarak Urfa\u2019n\u0131n bir stratejiye sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Aksi; G\u00f6beklitepe\u2019nin konumland\u0131rma a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u015fehre bu anlamda giderek bir karma\u015fa getirmesidir. Ak\u0131lc\u0131 bir strateji ile bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc karma\u015fa yerine \u015fehir kazan\u0131m\u0131 haline getirilebilir.<\/span>
<\/span>
Burada arkeologlarla birlikte arkeolojinin bulgular\u0131n\u0131 \u015fehir siyaseti \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde yorumlayacak ki\u015filere ihtiya\u00e7 var. Bunlar; dinler tarih\u00e7ileri, \u015fehir \u00e7al\u0131\u015fan akademisyenler, edebiyat\u00e7\u0131lar, felsefeciler, k\u00fclt\u00fcrel antropologlar, stratejistler olmal\u0131. K\u0131saca, Urfa; bu stratejiyi iyi bir \u015fekilde olu\u015fturmaya mahkumdur ve en g\u00fczeli de bunun m\u00fcmk\u00fcn olu\u015fudur. Zira halk\u0131n ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn dilindeki Peygamberler \u015eehri s\u0131fat\u0131 \u00f6zel bir \u00f6nemi haizdir ve bizlerin bu \u015fehre olan kalb\u00ee ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eder.<\/span>
<\/span>
Yine \u00f6rnekten yola \u00e7\u0131karak son s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc s\u00f6yleyecek olursak; arkeolojiyi sonu\u00e7lar\u0131 ve bulgular\u0131 itibariyle g\u00fcn\u00fcm\u00fczle ili\u015fkilendirerek bir konumland\u0131rmay\u0131 ba\u015farabilirsek hakikaten arkeolojinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7m\u0131\u015f ve onu daha pop\u00fcler hale getirmi\u015f olaca\u011f\u0131z. Bizce buna ihtiya\u00e7 var, arkeolojinin de di\u011fer akademik alanlara.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"arkeoloji-aslinda-koca-bir-dunyadir","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Arkeoloji asl\u0131nda koca bir d\u00fcnyad\u0131r","meta_description":"PROF. DR. AHMET EMRE B\u0130LG\u0130L\u0130","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1118,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}