{"status":true,"post":{"id":32413,"user_id":30,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 21:02:20","created_at":"2022-04-14T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T18:02:20.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":32413,"is_featured":0,"title":"Afrika\u2019da yeni vizyon mavi ekonomi","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

PROF. DR. AHMET KAVAS<\/strong><\/span><\/p>

Mavi ekonomi kavram\u0131, ilk defa 2008 global krizi s\u00fcrecinde g\u00fcndeme geldi. Okyanuslar ba\u015fta olmak \u00fczere suyun kaplad\u0131\u011f\u0131 her alana dayal\u0131 ekonomik b\u00fcy\u00fcme ve kalk\u0131nma stratejisi ile bununla ilgili t\u00fcm kaynaklar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u015fekilde teminini kaps\u0131yordu. Devasa okyanuslar ve denizlerle \u00e7evrili ada k\u0131ta Afrika da mavi ekonomiyi g\u00fcndemine ald\u0131.<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span>
D\u00fcnyada deniz ve okyanuslar ba\u015fta olmak \u00fczere su ile ilgili yap\u0131lan ticaret hacmi 2 trilyon dolar seviyesinde. Y\u00fcksek potansiyeli nedeniyle mavi ekonomi, Afrika Birli\u011fi\u2019nin 2063 y\u0131l\u0131 vizyonunun \u00f6nemli ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan oldu. K\u0131tan\u0131n 54 \u00fclkesinden 38\u2019i ya bir deniz sahiline sahip veya do\u011frudan okyanusun ortas\u0131nda yer alan ada devleti konumunda.<\/strong><\/span>
<\/span>
Afrika\u2019n\u0131n genel anlamda di\u011fer k\u0131talara g\u00f6re geli\u015fme ve kalk\u0131nma konular\u0131nda ge\u00e7 kald\u0131\u011f\u0131 herkesin malumudur. Bunun devaml\u0131 b\u00f6yle kalmayaca\u011f\u0131n\u0131 da herkes biliyor. Daha do\u011frusu, asl\u0131nda i\u00e7inde bulundu\u011fu bu konumu, 19. y\u00fczy\u0131lda ba\u015flayan ve 20. y\u00fczy\u0131lda ba\u015f\u0131na musallat edilen s\u00f6m\u00fcrgecilikle alakal\u0131 bir durumdur. 2050 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnyada ya\u015fayan her 4 ki\u015fiden birinin Afrikal\u0131 olaca\u011f\u0131 bir n\u00fcfus oran\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Sahip bulundu\u011fu 30 milyon kilometrekareyi a\u015fan y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcndeki her t\u00fcrl\u00fc yeralt\u0131 ve yer\u00fcst\u00fc kaynaklar\u0131, ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na zaten bulunmaz bir nimet kabul ediliyor. \u015eimdilerde bu e\u015fsiz zenginli\u011fine Afrika\u2019da \u2018mavi ekonomi\u2019 diye yeni bir kavram eklendi. B\u00f6ylece k\u0131tan\u0131n jeopoliti\u011fi ve stratejik konumuna ilaveten gere\u011fi gibi de\u011ferlendirildi\u011finde k\u0131tan\u0131n her a\u00e7\u0131dan geli\u015fmesine ve kalk\u0131nmas\u0131na en b\u00fcy\u00fck katk\u0131y\u0131 sa\u011flayabilecek bir imk\u00e2n ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Konu \u00fczerinde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar sayesinde \u015fekillenen ortak ak\u0131l, bunun k\u0131tan\u0131n makus talihini y\u0131kan ve adeta yeniden do\u011fu\u015fu gibi g\u00f6r\u00fclen r\u00f6nesans diye tarif ediliyor. T\u00fcm k\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde yap\u0131lacak her t\u00fcrl\u00fc faaliyet ise mavi ekonomi \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilecek.<\/span>
<\/span>
HASSAS \u00c7ALI\u015eMALAR<\/strong><\/span>
<\/span>
K\u0131ta hakk\u0131nda veya herhangi bir \u00fclkesi ile ilgili bir yaz\u0131 veya bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc verildi\u011finde daima ilk \u00f6nce akla verimli arazileri, madenleri ve di\u011fer zenginlikleri gelir. <\/span>
<\/span>
2008 y\u0131l\u0131 \u00f6ncesinde belki de t\u00fcm Afrika\u2019y\u0131 ilgilendiren su kaynaklar\u0131n\u0131n ekonomi ile ba\u011flant\u0131l\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131 varsa da \u00e7ok azd\u0131. 2010\u2019lu y\u0131llara ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde d\u00fcnya g\u00fcndemine bir anda giren mavi ekonomi konusunda Afrika\u2019n\u0131n me\u011fer ne kadar geni\u015f imkanlara sahip bulundu\u011fu \u00fczerinde de durulmaya ba\u015fland\u0131. \u0130ki uluslararas\u0131 kurulu\u015f, bu konuda \u00e7ok hassas g\u00f6revler ald\u0131 ve halen bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rma birimleri ve uzmanlar \u00fcst \u00fcste bilgi notlar\u0131, raporlar ve farkl\u0131 yay\u0131nlarla bu alan\u0131n iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in emek sarf ediyor.<\/span>
<\/span>
DE\u011e\u0130\u015eEN ALGI<\/strong><\/span>
<\/span>
Herkesin kafas\u0131nda Afrika denilince akla ilk gelen \u00e7\u00f6llerle kapl\u0131 k\u0131ta ve susuzlukla m\u00fccadelede adeta \u00e7\u0131rp\u0131nan toplumlar\u0131 yerine su kaynaklar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan me\u011fer ne kadar zenginmi\u015f dedirtecek taraflar\u0131 birer birer dile getiriliyor. Sadece kara k\u0131sm\u0131ndaki g\u00f6ller ve \u0131rmaklar\u0131n\u0131n kaplad\u0131\u011f\u0131 alan, 193 \u00fclke aras\u0131nda \u0130ngiltere\u2019nin y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcne yak\u0131n. 240 bin kilometrekarelik toplam g\u00f6l sahalar\u0131 ile ciddi say\u0131lacak tatl\u0131 su kayna\u011f\u0131na sahip. Buna \u0131rmaklar\u0131 ve yeralt\u0131 su kaynaklar\u0131n\u0131 ilave etti\u011fimizde ise ne kadar b\u00fcy\u00fck imk\u00e2nlar i\u00e7inde de\u011ferlendirilmedikleri s\u00fcrece adeta yoksullu\u011fa sebebiyet veren s\u00fcre\u00e7leri fark bile edemiyorlar. Buna denizlerin ve okyanuslar\u0131n dibindeki kaynaklar da ilave edildi\u011finde ki \u015fimdilerde d\u00fcnyada giderek artan petrol ve do\u011falgaz talebi i\u00e7in dikkatler Afrika k\u0131y\u0131lar\u0131ndaki aramalardan gelecek haberlere kilitlenmi\u015f durumda. Halen \u00fcretilen bu iki temel enerji kayna\u011f\u0131n\u0131n y\u00fczde 30\u2019u deniz taban\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor.<\/span>
<\/span>
EKONOM\u0130K B\u00d6LGELER<\/strong><\/span>
<\/span>
T\u00fcm k\u0131ta \u00fclkelerinin hukuken kendi m\u00fcnhas\u0131r ekonomik b\u00f6lge gibi kullanabilecekleri deniz ve okyanus alanlar\u0131 takriben 20 milyon kilometrekare gibi mevcut y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00fc\u00e7te ikisi kadar su tabanl\u0131 bir alan\u0131n daha kullan\u0131lmas\u0131 demek. Sadece 1.850 kilometrekare topra\u011fa sahip Hint Okyanusu \u00fczerindeki Moritus ada devleti, tek ba\u015f\u0131na 1.9 milyon kilometrekarelik su alan\u0131na sahip. Yine 4 bin kilometrekarelik Ye\u015fil Burun Adalar\u0131 dedi\u011fimiz Cabo Verde isimli ada devletinin okyanus \u00fczerindeki kaplad\u0131\u011f\u0131 alan neredeyse T\u00fcrkiye\u2019nin y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fc-m\u00fcne e\u015fit, yani 700 bin kilometrekareden fazla.<\/span>
<\/span>
K\u0131saca su denilince akl\u0131m\u0131za k\u0131tan\u0131n nehirleri, g\u00f6lleri ve yeralt\u0131 su kaynaklar\u0131 gelirdi. Oysa ki art\u0131k su ile kapl\u0131 her alan bu anlamda de\u011ferlendiriliyor. Y\u00fczeyi su ile kapl\u0131 yer, k\u00fc\u00e7\u00fck veya b\u00fcy\u00fck miktarlara ula\u015fs\u0131n, mavi ekonomi i\u00e7in mutlaka bir k\u0131ymeti haizdir. Afrika\u2019n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerinin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131, bilinen en eski \u00e7a\u011flardan bug\u00fcne kadar yakla\u015f\u0131k 30 bin km\u2019yi a\u015fan sahil \u015feridinde kurulup geli\u015fti. Hatta bug\u00fcn Do\u011fu Afrika k\u0131y\u0131lar\u0131na Arap\u00e7a as\u0131ll\u0131 bu kelimeden hareketle sahiller anlam\u0131nda Sevahil\/Swahili deniliyor. <\/span>
<\/span>
\u0130bn Battuta bu b\u00f6lgeye geldi\u011fi 14. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda, yani 1330\u2019lu y\u0131llarda onlarca \u015fehir devletinin buralarda ne kadar \u00e7ok kalk\u0131nm\u0131\u015f vaziyette bulundu\u011funu bizzat g\u00f6r\u00fcp yazm\u0131\u015ft\u0131. Hatta o zamanlar Tanzanya ad\u0131 bile yoktu ve Kilve Sultanl\u0131\u011f\u0131 denilince bug\u00fcnk\u00fc \u00fclke anla\u015f\u0131l\u0131rd\u0131. Burada g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u00e7ok katl\u0131 binalara hayran kalm\u0131\u015ft\u0131. Afrika\u2019n\u0131n kuzey ve K\u0131z\u0131ldeniz b\u00f6lgelerindeki medeniyet hamleleri burada da fazlas\u0131yla vard\u0131. <\/span>
<\/strong><\/span>
DEN\u0130ZLER KAYNAK DERYASI<\/strong><\/span>
<\/span>
Denizlerden adeta kaynak f\u0131\u015fk\u0131r\u0131yor. Bug\u00fcn Fas Krall\u0131\u011f\u0131 50 milyar tonu bulan fosfat rezervi ile d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli yataklar\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131na sahipse de denizlerin taban\u0131nda \u00e7ok daha fazla rezerv bulunuyor. \u015eimdilik karadakini \u00e7\u0131karmak \u00e7ok ekonomik bulundu\u011fu i\u00e7in bunlarla ilgili \u00e7\u0131karmaya tevess\u00fcl edilmiyor. T\u00fcm d\u00fcnyada deniz ve okyanuslar ba\u015fta olmak \u00fczere su ile ilgili yap\u0131lan ticaret hacmi 2 trilyon dolar olarak tahmin ediliyor. Mavi ekonomi dedi\u011fimizde art\u0131k bunun ihtiva etti\u011fi anlam\u0131n her ge\u00e7en g\u00fcn geni\u015fledi\u011fini fark ediyoruz. Bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k, su \u00fcr\u00fcnleri yeti\u015ftiricili\u011fi, turizm, ula\u015f\u0131m, liman sekt\u00f6r\u00fc, madencilik ve enerji bunun belli ba\u015fl\u0131 olanlar\u0131. Afrika k\u0131tas\u0131n\u0131n tamam\u0131nda tutulan bal\u0131klarla milyonlarca insan\u0131n g\u00fcnl\u00fck beslenmesine katk\u0131 sa\u011flan\u0131yor ve bu, hayvanlardan elde edilen et \u00fcretiminin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 15\u2019ini temsil ediyor. <\/span>
<\/span>
Dahas\u0131 12 milyondan fazla k\u0131ta insan\u0131 ge\u00e7imini bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131ktan sa\u011fl\u0131yor. BM G\u0131da ve Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne (FAO) g\u00f6re, d\u00fcnyada bal\u0131kla et ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layanlar\u0131n say\u0131s\u0131 d\u00fcnya n\u00fcfusunun yar\u0131s\u0131ndan fazla; 4.2 milyar insan g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131nda bal\u0131k t\u00fcketiyor. Bunun e\u015fde\u011feri de Afrika\u2019da en az 600 milyon insan\u0131n bu besini t\u00fcketmesi anlam\u0131na geliyor.<\/span>
<\/span>
T\u00dcRK\u0130YE TECR\u00dcBES\u0130<\/strong><\/span>
<\/span>
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Afrika, sadece hammadde tedariki elde edilen bir k\u0131ta alg\u0131s\u0131 yerine mavi ekonomi sayesinde \u00f6zellikle suyla kapl\u0131 alanlar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilecek yeni etkinlik alanlar\u0131yla d\u00fcnya ticaretinin kalbindeki yerini alacak. Bilhassa hen\u00fcz tespit edilen petrol ve do\u011falgaz yataklar\u0131 ile Ekvator Ginesi, Moritanya gibi bir\u00e7ok Afrika devleti art\u0131k petrol ihracat\u00e7\u0131s\u0131 konumuna geldi. Sadece milli s\u0131n\u0131rlar\u0131na hapsedilmenin \u00f6tesinde bulundu\u011fu b\u00f6lgede ve d\u00fcnya genelinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki geni\u015f etkile\u015fim a\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nemli unsuru konumuna geldiler. Etraf\u0131 denizlerle \u00e7evrili olan T\u00fcrkiye\u2019nin tarihten bug\u00fcne sahip bulundu\u011fu mevcut tecr\u00fcbelerini Afrika devletleri ile payla\u015fmas\u0131 \u00f6ncelik arz ediyor. Bilhassa su ile ilgili her t\u00fcrl\u00fc teknolojik \u00fcretim, yak\u0131n gelecekte Afrikal\u0131lar\u0131n en \u00e7ok talep edecekleri \u00fcr\u00fcnler aras\u0131nda yer alacak. Denizlerde petrol ve do\u011falgaz arama konusunda son y\u0131llarda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z hamleler bizimle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmayacak ve bu tecr\u00fcbelerimiz sayesinde bir\u00e7ok Afrika \u00fclkesinde daha s\u0131k\u0131 ba\u011flar kurabilece\u011fiz. Gemi yap\u0131m\u0131 dahil bu alandaki teknolojik ilerlemeleri ve ihtiya\u00e7lar\u0131 yak\u0131ndan takip ederek her y\u0131l milyarlarca dolarl\u0131k bu pazarda \u00fclke olarak daha etkin konuma gelmemiz m\u00fcmk\u00fcn.<\/span>
<\/strong><\/span>
T\u0130CARET\u0130N Y\u00dcZDE 90\u2019I DEN\u0130ZDEN<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span>
Okyanuslar, nehirler, g\u00f6ller, t\u00fcm akarsular ve yeralt\u0131 su yataklar\u0131 ile yap\u0131lacak mavi ekonomi sayesinde 21. y\u00fczy\u0131lda Afrika\u2019n\u0131n en belirgin zengin kaynaklar\u0131 devreye al\u0131nacak. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her taraf\u0131nda mevcut ithal veya ihra\u00e7 edilen t\u00fcm ticari mallar\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131n y\u00fczde 90\u2019\u0131 deniz yoluyla ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. \u00d6zellikle bulundu\u011fu co\u011frafyas\u0131n\u0131n verdi\u011fi f\u0131rsatlar sayesinde bu k\u0131ta adeta bulunmaz bir imk\u00e2na sahip. Her y\u0131l on binlerce gros tonluk gemiler, Cebelitar\u0131k ve Bab\u00fclmendep Bo\u011fazlar\u0131 ile Mozambik Kanal\u0131 ve Gine K\u00f6rfezi a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 kullanarak yollar\u0131na devam ediyor.<\/span>
<\/strong><\/span>
DALGALARDAN ELEKTR\u0130K<\/strong><\/span>
<\/span>
21. y\u00fczy\u0131l Afrika\u2019ya \u00e7ok \u015fey getirmeye ba\u015flad\u0131. K\u0131ta \u00e7ok h\u0131zl\u0131 geli\u015fiyor. D\u00fcnyada en h\u0131zl\u0131 geli\u015fen 10 b\u00fcy\u00fck \u00fclkeden 6\u2019s\u0131na sahip. Mavi ekonomi, bu geli\u015fmeye ciddi katk\u0131 verecek \u015fekilde kendini g\u00f6steriyor. D\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131nda giderek artan enerji talebinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in her yol deneniyor. Okyanustaki dalgalardan enerji \u00fcretimi art\u0131k hayalden ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Cabo Verde gibi baz\u0131 \u00fclkelerde art\u0131k deniz dalgas\u0131ndan enerji \u00fcretilerek yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131 devreye al\u0131nd\u0131. E\u011fer sadece okyanuslardaki dalgalardan elde edilebilecek enerji sa\u011flanabilirse mevcut elektrik t\u00fcketim oran\u0131n\u0131 y\u00fczde 400 art\u0131racak bir kaynak demek.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"afrikada-yeni-vizyon-mavi-ekonomi","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Afrika\u2019da yeni vizyon mavi ekonomi","meta_description":"PROF. DR. AHMET KAVAS","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1130,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":30,"name":"AHMET","surname":"KAVAS","email":"prof-dr-ahmet-kavas@gmail.com","slug":"prof-dr-ahmet-kavas","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/17336916002RXDhDXyMw3kEXW.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-24T11:09:13.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:44:44.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":32512,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":32413,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Afrika\u2019da yeni vizyon mavi ekonomi","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

PROF. DR. AHMET KAVAS<\/strong><\/span><\/p>

Mavi ekonomi kavram\u0131, ilk defa 2008 global krizi s\u00fcrecinde g\u00fcndeme geldi. Okyanuslar ba\u015fta olmak \u00fczere suyun kaplad\u0131\u011f\u0131 her alana dayal\u0131 ekonomik b\u00fcy\u00fcme ve kalk\u0131nma stratejisi ile bununla ilgili t\u00fcm kaynaklar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u015fekilde teminini kaps\u0131yordu. Devasa okyanuslar ve denizlerle \u00e7evrili ada k\u0131ta Afrika da mavi ekonomiyi g\u00fcndemine ald\u0131.<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span>
D\u00fcnyada deniz ve okyanuslar ba\u015fta olmak \u00fczere su ile ilgili yap\u0131lan ticaret hacmi 2 trilyon dolar seviyesinde. Y\u00fcksek potansiyeli nedeniyle mavi ekonomi, Afrika Birli\u011fi\u2019nin 2063 y\u0131l\u0131 vizyonunun \u00f6nemli ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan oldu. K\u0131tan\u0131n 54 \u00fclkesinden 38\u2019i ya bir deniz sahiline sahip veya do\u011frudan okyanusun ortas\u0131nda yer alan ada devleti konumunda.<\/strong><\/span>
<\/span>
Afrika\u2019n\u0131n genel anlamda di\u011fer k\u0131talara g\u00f6re geli\u015fme ve kalk\u0131nma konular\u0131nda ge\u00e7 kald\u0131\u011f\u0131 herkesin malumudur. Bunun devaml\u0131 b\u00f6yle kalmayaca\u011f\u0131n\u0131 da herkes biliyor. Daha do\u011frusu, asl\u0131nda i\u00e7inde bulundu\u011fu bu konumu, 19. y\u00fczy\u0131lda ba\u015flayan ve 20. y\u00fczy\u0131lda ba\u015f\u0131na musallat edilen s\u00f6m\u00fcrgecilikle alakal\u0131 bir durumdur. 2050 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnyada ya\u015fayan her 4 ki\u015fiden birinin Afrikal\u0131 olaca\u011f\u0131 bir n\u00fcfus oran\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Sahip bulundu\u011fu 30 milyon kilometrekareyi a\u015fan y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcndeki her t\u00fcrl\u00fc yeralt\u0131 ve yer\u00fcst\u00fc kaynaklar\u0131, ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na zaten bulunmaz bir nimet kabul ediliyor. \u015eimdilerde bu e\u015fsiz zenginli\u011fine Afrika\u2019da \u2018mavi ekonomi\u2019 diye yeni bir kavram eklendi. B\u00f6ylece k\u0131tan\u0131n jeopoliti\u011fi ve stratejik konumuna ilaveten gere\u011fi gibi de\u011ferlendirildi\u011finde k\u0131tan\u0131n her a\u00e7\u0131dan geli\u015fmesine ve kalk\u0131nmas\u0131na en b\u00fcy\u00fck katk\u0131y\u0131 sa\u011flayabilecek bir imk\u00e2n ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Konu \u00fczerinde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar sayesinde \u015fekillenen ortak ak\u0131l, bunun k\u0131tan\u0131n makus talihini y\u0131kan ve adeta yeniden do\u011fu\u015fu gibi g\u00f6r\u00fclen r\u00f6nesans diye tarif ediliyor. T\u00fcm k\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde yap\u0131lacak her t\u00fcrl\u00fc faaliyet ise mavi ekonomi \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilecek.<\/span>
<\/span>
HASSAS \u00c7ALI\u015eMALAR<\/strong><\/span>
<\/span>
K\u0131ta hakk\u0131nda veya herhangi bir \u00fclkesi ile ilgili bir yaz\u0131 veya bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc verildi\u011finde daima ilk \u00f6nce akla verimli arazileri, madenleri ve di\u011fer zenginlikleri gelir. <\/span>
<\/span>
2008 y\u0131l\u0131 \u00f6ncesinde belki de t\u00fcm Afrika\u2019y\u0131 ilgilendiren su kaynaklar\u0131n\u0131n ekonomi ile ba\u011flant\u0131l\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131 varsa da \u00e7ok azd\u0131. 2010\u2019lu y\u0131llara ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde d\u00fcnya g\u00fcndemine bir anda giren mavi ekonomi konusunda Afrika\u2019n\u0131n me\u011fer ne kadar geni\u015f imkanlara sahip bulundu\u011fu \u00fczerinde de durulmaya ba\u015fland\u0131. \u0130ki uluslararas\u0131 kurulu\u015f, bu konuda \u00e7ok hassas g\u00f6revler ald\u0131 ve halen bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rma birimleri ve uzmanlar \u00fcst \u00fcste bilgi notlar\u0131, raporlar ve farkl\u0131 yay\u0131nlarla bu alan\u0131n iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in emek sarf ediyor.<\/span>
<\/span>
DE\u011e\u0130\u015eEN ALGI<\/strong><\/span>
<\/span>
Herkesin kafas\u0131nda Afrika denilince akla ilk gelen \u00e7\u00f6llerle kapl\u0131 k\u0131ta ve susuzlukla m\u00fccadelede adeta \u00e7\u0131rp\u0131nan toplumlar\u0131 yerine su kaynaklar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan me\u011fer ne kadar zenginmi\u015f dedirtecek taraflar\u0131 birer birer dile getiriliyor. Sadece kara k\u0131sm\u0131ndaki g\u00f6ller ve \u0131rmaklar\u0131n\u0131n kaplad\u0131\u011f\u0131 alan, 193 \u00fclke aras\u0131nda \u0130ngiltere\u2019nin y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcne yak\u0131n. 240 bin kilometrekarelik toplam g\u00f6l sahalar\u0131 ile ciddi say\u0131lacak tatl\u0131 su kayna\u011f\u0131na sahip. Buna \u0131rmaklar\u0131 ve yeralt\u0131 su kaynaklar\u0131n\u0131 ilave etti\u011fimizde ise ne kadar b\u00fcy\u00fck imk\u00e2nlar i\u00e7inde de\u011ferlendirilmedikleri s\u00fcrece adeta yoksullu\u011fa sebebiyet veren s\u00fcre\u00e7leri fark bile edemiyorlar. Buna denizlerin ve okyanuslar\u0131n dibindeki kaynaklar da ilave edildi\u011finde ki \u015fimdilerde d\u00fcnyada giderek artan petrol ve do\u011falgaz talebi i\u00e7in dikkatler Afrika k\u0131y\u0131lar\u0131ndaki aramalardan gelecek haberlere kilitlenmi\u015f durumda. Halen \u00fcretilen bu iki temel enerji kayna\u011f\u0131n\u0131n y\u00fczde 30\u2019u deniz taban\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor.<\/span>
<\/span>
EKONOM\u0130K B\u00d6LGELER<\/strong><\/span>
<\/span>
T\u00fcm k\u0131ta \u00fclkelerinin hukuken kendi m\u00fcnhas\u0131r ekonomik b\u00f6lge gibi kullanabilecekleri deniz ve okyanus alanlar\u0131 takriben 20 milyon kilometrekare gibi mevcut y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00fc\u00e7te ikisi kadar su tabanl\u0131 bir alan\u0131n daha kullan\u0131lmas\u0131 demek. Sadece 1.850 kilometrekare topra\u011fa sahip Hint Okyanusu \u00fczerindeki Moritus ada devleti, tek ba\u015f\u0131na 1.9 milyon kilometrekarelik su alan\u0131na sahip. Yine 4 bin kilometrekarelik Ye\u015fil Burun Adalar\u0131 dedi\u011fimiz Cabo Verde isimli ada devletinin okyanus \u00fczerindeki kaplad\u0131\u011f\u0131 alan neredeyse T\u00fcrkiye\u2019nin y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fc-m\u00fcne e\u015fit, yani 700 bin kilometrekareden fazla.<\/span>
<\/span>
K\u0131saca su denilince akl\u0131m\u0131za k\u0131tan\u0131n nehirleri, g\u00f6lleri ve yeralt\u0131 su kaynaklar\u0131 gelirdi. Oysa ki art\u0131k su ile kapl\u0131 her alan bu anlamda de\u011ferlendiriliyor. Y\u00fczeyi su ile kapl\u0131 yer, k\u00fc\u00e7\u00fck veya b\u00fcy\u00fck miktarlara ula\u015fs\u0131n, mavi ekonomi i\u00e7in mutlaka bir k\u0131ymeti haizdir. Afrika\u2019n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerinin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131, bilinen en eski \u00e7a\u011flardan bug\u00fcne kadar yakla\u015f\u0131k 30 bin km\u2019yi a\u015fan sahil \u015feridinde kurulup geli\u015fti. Hatta bug\u00fcn Do\u011fu Afrika k\u0131y\u0131lar\u0131na Arap\u00e7a as\u0131ll\u0131 bu kelimeden hareketle sahiller anlam\u0131nda Sevahil\/Swahili deniliyor. <\/span>
<\/span>
\u0130bn Battuta bu b\u00f6lgeye geldi\u011fi 14. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda, yani 1330\u2019lu y\u0131llarda onlarca \u015fehir devletinin buralarda ne kadar \u00e7ok kalk\u0131nm\u0131\u015f vaziyette bulundu\u011funu bizzat g\u00f6r\u00fcp yazm\u0131\u015ft\u0131. Hatta o zamanlar Tanzanya ad\u0131 bile yoktu ve Kilve Sultanl\u0131\u011f\u0131 denilince bug\u00fcnk\u00fc \u00fclke anla\u015f\u0131l\u0131rd\u0131. Burada g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u00e7ok katl\u0131 binalara hayran kalm\u0131\u015ft\u0131. Afrika\u2019n\u0131n kuzey ve K\u0131z\u0131ldeniz b\u00f6lgelerindeki medeniyet hamleleri burada da fazlas\u0131yla vard\u0131. <\/span>
<\/strong><\/span>
DEN\u0130ZLER KAYNAK DERYASI<\/strong><\/span>
<\/span>
Denizlerden adeta kaynak f\u0131\u015fk\u0131r\u0131yor. Bug\u00fcn Fas Krall\u0131\u011f\u0131 50 milyar tonu bulan fosfat rezervi ile d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli yataklar\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131na sahipse de denizlerin taban\u0131nda \u00e7ok daha fazla rezerv bulunuyor. \u015eimdilik karadakini \u00e7\u0131karmak \u00e7ok ekonomik bulundu\u011fu i\u00e7in bunlarla ilgili \u00e7\u0131karmaya tevess\u00fcl edilmiyor. T\u00fcm d\u00fcnyada deniz ve okyanuslar ba\u015fta olmak \u00fczere su ile ilgili yap\u0131lan ticaret hacmi 2 trilyon dolar olarak tahmin ediliyor. Mavi ekonomi dedi\u011fimizde art\u0131k bunun ihtiva etti\u011fi anlam\u0131n her ge\u00e7en g\u00fcn geni\u015fledi\u011fini fark ediyoruz. Bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k, su \u00fcr\u00fcnleri yeti\u015ftiricili\u011fi, turizm, ula\u015f\u0131m, liman sekt\u00f6r\u00fc, madencilik ve enerji bunun belli ba\u015fl\u0131 olanlar\u0131. Afrika k\u0131tas\u0131n\u0131n tamam\u0131nda tutulan bal\u0131klarla milyonlarca insan\u0131n g\u00fcnl\u00fck beslenmesine katk\u0131 sa\u011flan\u0131yor ve bu, hayvanlardan elde edilen et \u00fcretiminin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 15\u2019ini temsil ediyor. <\/span>
<\/span>
Dahas\u0131 12 milyondan fazla k\u0131ta insan\u0131 ge\u00e7imini bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131ktan sa\u011fl\u0131yor. BM G\u0131da ve Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne (FAO) g\u00f6re, d\u00fcnyada bal\u0131kla et ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layanlar\u0131n say\u0131s\u0131 d\u00fcnya n\u00fcfusunun yar\u0131s\u0131ndan fazla; 4.2 milyar insan g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131nda bal\u0131k t\u00fcketiyor. Bunun e\u015fde\u011feri de Afrika\u2019da en az 600 milyon insan\u0131n bu besini t\u00fcketmesi anlam\u0131na geliyor.<\/span>
<\/span>
T\u00dcRK\u0130YE TECR\u00dcBES\u0130<\/strong><\/span>
<\/span>
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Afrika, sadece hammadde tedariki elde edilen bir k\u0131ta alg\u0131s\u0131 yerine mavi ekonomi sayesinde \u00f6zellikle suyla kapl\u0131 alanlar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilecek yeni etkinlik alanlar\u0131yla d\u00fcnya ticaretinin kalbindeki yerini alacak. Bilhassa hen\u00fcz tespit edilen petrol ve do\u011falgaz yataklar\u0131 ile Ekvator Ginesi, Moritanya gibi bir\u00e7ok Afrika devleti art\u0131k petrol ihracat\u00e7\u0131s\u0131 konumuna geldi. Sadece milli s\u0131n\u0131rlar\u0131na hapsedilmenin \u00f6tesinde bulundu\u011fu b\u00f6lgede ve d\u00fcnya genelinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki geni\u015f etkile\u015fim a\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nemli unsuru konumuna geldiler. Etraf\u0131 denizlerle \u00e7evrili olan T\u00fcrkiye\u2019nin tarihten bug\u00fcne sahip bulundu\u011fu mevcut tecr\u00fcbelerini Afrika devletleri ile payla\u015fmas\u0131 \u00f6ncelik arz ediyor. Bilhassa su ile ilgili her t\u00fcrl\u00fc teknolojik \u00fcretim, yak\u0131n gelecekte Afrikal\u0131lar\u0131n en \u00e7ok talep edecekleri \u00fcr\u00fcnler aras\u0131nda yer alacak. Denizlerde petrol ve do\u011falgaz arama konusunda son y\u0131llarda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z hamleler bizimle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmayacak ve bu tecr\u00fcbelerimiz sayesinde bir\u00e7ok Afrika \u00fclkesinde daha s\u0131k\u0131 ba\u011flar kurabilece\u011fiz. Gemi yap\u0131m\u0131 dahil bu alandaki teknolojik ilerlemeleri ve ihtiya\u00e7lar\u0131 yak\u0131ndan takip ederek her y\u0131l milyarlarca dolarl\u0131k bu pazarda \u00fclke olarak daha etkin konuma gelmemiz m\u00fcmk\u00fcn.<\/span>
<\/strong><\/span>
T\u0130CARET\u0130N Y\u00dcZDE 90\u2019I DEN\u0130ZDEN<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span>
Okyanuslar, nehirler, g\u00f6ller, t\u00fcm akarsular ve yeralt\u0131 su yataklar\u0131 ile yap\u0131lacak mavi ekonomi sayesinde 21. y\u00fczy\u0131lda Afrika\u2019n\u0131n en belirgin zengin kaynaklar\u0131 devreye al\u0131nacak. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her taraf\u0131nda mevcut ithal veya ihra\u00e7 edilen t\u00fcm ticari mallar\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131n y\u00fczde 90\u2019\u0131 deniz yoluyla ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. \u00d6zellikle bulundu\u011fu co\u011frafyas\u0131n\u0131n verdi\u011fi f\u0131rsatlar sayesinde bu k\u0131ta adeta bulunmaz bir imk\u00e2na sahip. Her y\u0131l on binlerce gros tonluk gemiler, Cebelitar\u0131k ve Bab\u00fclmendep Bo\u011fazlar\u0131 ile Mozambik Kanal\u0131 ve Gine K\u00f6rfezi a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 kullanarak yollar\u0131na devam ediyor.<\/span>
<\/strong><\/span>
DALGALARDAN ELEKTR\u0130K<\/strong><\/span>
<\/span>
21. y\u00fczy\u0131l Afrika\u2019ya \u00e7ok \u015fey getirmeye ba\u015flad\u0131. K\u0131ta \u00e7ok h\u0131zl\u0131 geli\u015fiyor. D\u00fcnyada en h\u0131zl\u0131 geli\u015fen 10 b\u00fcy\u00fck \u00fclkeden 6\u2019s\u0131na sahip. Mavi ekonomi, bu geli\u015fmeye ciddi katk\u0131 verecek \u015fekilde kendini g\u00f6steriyor. D\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131nda giderek artan enerji talebinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in her yol deneniyor. Okyanustaki dalgalardan enerji \u00fcretimi art\u0131k hayalden ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Cabo Verde gibi baz\u0131 \u00fclkelerde art\u0131k deniz dalgas\u0131ndan enerji \u00fcretilerek yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131 devreye al\u0131nd\u0131. E\u011fer sadece okyanuslardaki dalgalardan elde edilebilecek enerji sa\u011flanabilirse mevcut elektrik t\u00fcketim oran\u0131n\u0131 y\u00fczde 400 art\u0131racak bir kaynak demek.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"afrikada-yeni-vizyon-mavi-ekonomi","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Afrika\u2019da yeni vizyon mavi ekonomi","meta_description":"PROF. DR. AHMET KAVAS","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1130,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}