<\/p>
Afrika \u00fclkelerinden yurt d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7\u0131r\u0131lan finans kaynaklar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k 1 trilyon 800 milyar dolar\u0131 buldu\u011fu, uluslararas\u0131 veri tabanlar\u0131na yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131. Son 15 y\u0131lda bunun daha da artarak devam etti\u011fi ve her y\u0131l 150 milyar dolar kadar finans kayna\u011f\u0131n\u0131n da farkl\u0131 \u015fekillerde k\u0131tay\u0131 terk etti\u011fi biliniyor.<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Afrika Birli\u011fi, ka\u00e7\u0131r\u0131lan trilyon dolarlar i\u00e7in yolsuzlukla m\u00fccadele \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na h\u0131z verdi. Varl\u0131klar\u0131n Geri Al\u0131nmas\u0131na \u0130li\u015fkin Afrika Ortak Tutumu ad\u0131yla bir m\u00fccadele birimi de olu\u015fturan Birlik, \u00f6zellikle \u0130svi\u00e7re\u2019deki varl\u0131klar\u0131n geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesinin \u00f6n\u00fcndeki engelleri kald\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Afrika ismiyle adeta \u00f6zde\u015fle\u015ftirilen \u2018yoksulluk\u2019 kelimesi, asl\u0131nda ger\u00e7e\u011fi ifade etmekten epeyce uzak. S\u00f6m\u00fcrgecilik \u00f6ncesi tarihte nice ihti\u015faml\u0131 devletleriyle g\u00f6z kama\u015ft\u0131ran devasa bir co\u011frafyaya neredeyse iki as\u0131rd\u0131r sadece fakirlik, geri kalm\u0131\u015fl\u0131k ve kalk\u0131namam\u0131\u015f vaziyette kalman\u0131n a\u011f\u0131r bedelleri \u00f6detiliyor. \u00a0 1963\u2019te Avrupal\u0131 s\u00f6m\u00fcrgecilerden hen\u00fcz ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 elde edemeyen b\u00f6lgelerin de kurtar\u0131lmas\u0131 temel hedefiyle kurulan Afrika Birli\u011fi Te\u015fkilat\u0131\u2019n\u0131n 40. y\u0131l\u0131 olan 2002\u2019de, Afrika Birli\u011fi ad\u0131yla yeniden yap\u0131land\u0131. Bununla birlikte k\u0131tan\u0131n gelece\u011fini bug\u00fcn 54 \u00fcye \u00fclkesiyle birlikte in\u015fa etme s\u00fcreci daha da h\u0131zland\u0131. \u00d6zellikle de mevcut yolsuzlu\u011fun sebepleri \u00fczerinde durulmaya ba\u015fland\u0131. Bunun Afrikal\u0131lar i\u00e7in kaderden ziyade hem i\u00e7eriden hem de daha ziyade d\u0131\u015far\u0131dan birtak\u0131m \u00e7evrelerce y\u00fcr\u00fct\u00fclen uygulamalarla ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e ortaya konuldu. Asl\u0131nda k\u0131tan\u0131n yoksulla\u015fmas\u0131n\u0131n temel sebeplerinden biri yolsuzluktu ve bunun farkl\u0131 \u00e7evrelerce bilinmesine ra\u011fmen bir t\u00fcrl\u00fc \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilememesi b\u00fcy\u00fck bir \u00e7\u0131kmazd\u0131.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> DEVASA KAYNAK<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> 1970-2008 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Afrika \u00fclkelerinden yurt d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7\u0131r\u0131lan finans kaynaklar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k 1 trilyon 800 milyar dolar\u0131 buldu\u011fu, uluslararas\u0131 veri tabanlar\u0131na yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131. Aradan ge\u00e7en 15 y\u0131lda ise bunun daha da artarak devam etti\u011fi ve her y\u0131l 150 milyar dolar kadar finans kayna\u011f\u0131n\u0131n da farkl\u0131 \u015fekillerde k\u0131tay\u0131 terk etti\u011fi biliniyordu. \u015eayet sadece bu ka\u00e7\u0131\u015f \u00f6nlenebilseydi, k\u0131tadaki mevcut sermaye stokunun y\u00fczde 60 kadar daha fazla olaca\u011f\u0131 tahmin ediliyor. Yine bu mali kaynaklar\u0131n ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6nlenebilseydi, bunun k\u0131tan\u0131n Gayri Safi Yurti\u00e7i Has\u0131las\u0131\u2019na katk\u0131s\u0131 y\u00fczde 15 civar\u0131nda seyredecekti. Bu kadar b\u00fcy\u00fck mebla\u011flar\u0131n \u00fclkelerden yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lma bi\u00e7imlerinin kolayca anla\u015f\u0131l\u0131p gerekli tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 zorlu bir s\u00fcrecin ba\u015flat\u0131lmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131l\u0131yordu.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> \u00c7ALI\u015eMALARA HIZ VER\u0130LD\u0130<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Afrika Birli\u011fi; b\u00fcnyesinde ekonomiden siyasete, insan haklar\u0131na, kalk\u0131nma ve g\u00fcvenlik ile ilgili alanlara, e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k konular\u0131ndaki komisyonlar\u0131n yan\u0131nda yolsuzlukla m\u00fccadele ile ilgili de \u00e7al\u0131\u015fmalara son y\u0131llarda h\u0131z verdi. Bilhassa bu konudaki ad\u0131mlar, 2015 y\u0131l\u0131 ocak ay\u0131ndan itibaren at\u0131lm\u0131\u015f olup kararl\u0131l\u0131kla \u00fczerine gidiliyor.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> 2015 y\u0131l\u0131 ocak ay\u0131ndaki 24. ola\u011fan oturumda Afrika Birli\u011fi\u2019nin yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 Afrika\u2019dan Yasad\u0131\u015f\u0131 Finansal Ak\u0131\u015flar\u0131n (IFF) \u00f6nlenmesine dair bir deklarasyon, ba\u015flang\u0131\u00e7 i\u00e7in \u00f6nemli bir ad\u0131m oldu. Buna g\u00f6re yasad\u0131\u015f\u0131 sermaye ka\u00e7\u0131\u015f\u0131, finansal ka\u00e7\u0131\u015fla kaybedilen kaynaklar\u0131n tespiti, k\u0131tan\u0131n kalk\u0131nma g\u00fcndemini finanse etmek \u00fczere g\u00f6t\u00fcr\u00fclen varl\u0131klar\u0131n tespitleri sonras\u0131 iadeleri \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunuldu. Bunun i\u00e7in bilhassa diplomatik yollar ve medya organlar\u0131n\u0131n deste\u011fi talep edildi. Bilhassa \u00f6zel olarak desteklenecek ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilerin kapasiteleri art\u0131r\u0131larak kendilerinden istifade edilmesi \u00f6nerildi. Ayr\u0131ca 2018 y\u0131l\u0131 temmuz ay\u0131nda Moritanya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Nuak\u015fot\u2019ta Afrika Yolsuzlukla M\u00fccadele Y\u0131l\u0131 Deklarasyonu yay\u0131nland\u0131. 2019 y\u0131l\u0131 \u015fubat ay\u0131nda Nijerya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Muhammed Buhari, Afrika Yolsuzlukla M\u00fccadele Y\u0131l\u0131 \u015eampiyonu olarak t\u00fcm k\u0131tada yolsuzlu\u011fun \u00fcstesinden gelinmesi i\u00e7in ortak bir konum belirlenmesini isteyince CAPAR ad\u0131yla \u00f6zel bir birimin \u015fekillenmesi i\u00e7in s\u00fcre\u00e7 ba\u015flam\u0131\u015f oldu. Aksi takdirde k\u0131tan\u0131n kalk\u0131nma hedeflerinin ge\u00e7mi\u015fte baltalanmas\u0131na sebep olmu\u015f, gelecekte de baltalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak. \u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> DAYANI\u015eARAK M\u00dcCADELE<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Afrika Birli\u011fi Yolsuzlukla M\u00fccadele Dayan\u0131\u015fma Konseyi (African Union Advisory Board on Corruption-AUABC) Genel Sekreteri Charity Nchimunya\u2019ya g\u00f6re, k\u0131tadan ka\u00e7\u0131r\u0131lan paralar\u0131n art\u0131k geri getirilmesi imk\u00e2n dahilinde. Bu \u00e7er\u00e7evede k\u0131sa ad\u0131 CAPAR olan Common African Position on Asset Recovery, yani Varl\u0131klar\u0131n Geri Al\u0131nmas\u0131na \u0130li\u015fkin Afrika Ortak Tutumu ad\u0131yla bir m\u00fccadele birimi, Afrika Birli\u011fi\u2019nin 33. ola\u011fan oturumunda oy birli\u011fi ile kabul edilip te\u015fekk\u00fcl ettirildi. K\u0131tan\u0131n kalk\u0131nmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engellerden biri olan bu hususun \u00f6nlenmesi, ihtiya\u00e7 duyulan \u00f6nemli bir konuydu.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Moussa Faki Mahamat, 2017 y\u0131l\u0131ndan itibaren Afrika Birli\u011fi Komisyonu Ba\u015fkan\u0131 olarak uluslararas\u0131 b\u00fct\u00fcnle\u015fme hareketlerinin en \u00f6nemlilerinden olan bu kurulu\u015fun i\u015fleyi\u015finde \u00f6nemli yenilikler yapt\u0131. Bunlardan biri de CAPAR olup resmen faaliyete ba\u015flamas\u0131na, 2020 y\u0131l\u0131 \u015fubat ay\u0131nda Ruanda\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Kigali\u2019deki 36. ola\u011fan oturumda karar verildi. Bununla ilgili d\u00fczenlemeye t\u00fcm \u00fcye \u00fclkeler oy birli\u011fiyle karar verdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u0131tadan yasad\u0131\u015f\u0131 yollarla yurt d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7\u0131r\u0131lan kaynaklar, Afrika\u2019n\u0131n gelece\u011fini menfi anlamda a\u015f\u0131r\u0131 derecede etkiliyordu. 30 Kas\u0131m-1 Aral\u0131k 2023 g\u00fcnlerinde Tanzanya\u2019n\u0131n Arusha kentinde yap\u0131lan toplant\u0131da, bu yeni mekanizman\u0131n k\u0131tadan \u00e7al\u0131nan varl\u0131klar\u0131n geri kazan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir ara\u00e7 oldu\u011fu tescillendi.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> VARLIKLARIN TESP\u0130T\u0130\u00a0<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Bundan b\u00f6yle Afrika \u00fclkeleri kendilerinden ka\u00e7\u0131r\u0131lan ne varsa CAPAR ile birlikte bunlarla ilgili 4 s\u00fcreci takip edecekti. \u00d6ncelikli olarak ka\u00e7\u0131r\u0131lm\u0131\u015f varl\u0131klar\u0131n tespitleri yap\u0131lacakt\u0131. \u0130kincisi, bunlar\u0131n asli vatanlar\u0131na geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmeleri i\u00e7in yasal, siyasi ve teknik haz\u0131rlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise geri getirildiklerinde bunlar\u0131n y\u00f6netilmesi sa\u011flanacak. Son olarak da \u00f6zellikle yasad\u0131\u015f\u0131 finans ile ilgili ka\u00e7\u0131\u015flarla m\u00fccadelede uluslararas\u0131 i\u015fbirli\u011finin kilit rol\u00fcne \u00f6nem verilecekti. \u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00f6zellikle likit para \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 sonras\u0131nda ilgili \u00fclkenin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engel, kayna\u011f\u0131n yabanc\u0131 bir yarg\u0131 b\u00f6lgesine ta\u015f\u0131nmas\u0131ndan kaynaklanan zorluktu. CAPAR ile birlikte art\u0131k bu sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc m\u00fcmk\u00fcn hale geldi. Zira bir taraftan \u2018Afrika\u2019da yolsuzluk\u2019 var diye her ortamda dile getirip bu k\u0131tada i\u015f yapmak isteyenlerin cesaretleri k\u0131r\u0131l\u0131rken, di\u011fer taraftan ise o \u00fclkelerden kanunsuz \u015fekilde ka\u00e7\u0131r\u0131lan varl\u0131klara ev sahipli\u011fi yap\u0131l\u0131yor. Bunun neticesinde de Afrikal\u0131lar hi\u00e7 hak etmedikleri dayan\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 geri kalm\u0131\u015fl\u0131k i\u00e7inde ya\u015famak zorunda b\u0131rak\u0131l\u0131yorlar.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> CAPAR\u2019\u0131n temel amac\u0131; sahte ticari faturaland\u0131rma, vergi ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u00e7ifte vergilendirme, kaynak transferlerinde a\u015f\u0131r\u0131 fiyatland\u0131rman\u0131n yan\u0131s\u0131ra kara para aklama, uyu\u015fturucu, silah ve insan ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, kamuda kendilerine verilen yetkilerin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 konular\u0131nda kimin kabahati varsa onunla m\u00fccadele etmek. \u015eimdiye kadar ka\u00e7\u0131r\u0131lan varl\u0131klar yan\u0131nda \u00f6zellikle gelecekte benzeri durumlar\u0131n ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in gayret sarfedilecek.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> CAPAR \u0130SV\u0130\u00c7RE HESAPLARINI TAK\u0130PTE<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> Afrika Birli\u011fi b\u00fcnyesindeki CAPAR \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda Afrika Birli\u011fi Komisyonu, Afrika Kalk\u0131nma Bankas\u0131 ve Birle\u015fmi\u015f Milletler Afrika Ekonomik Komisyonu ile i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde faaliyet y\u00fcr\u00fctecek ve kendisine destek olacaklar. Kendisine yard\u0131mc\u0131 olacak kurulu\u015flar ise 2009\u2019da faaliyete ge\u00e7irilen k\u0131tan\u0131n kalk\u0131nmas\u0131yla ilgili konular\u0131 belirleyen ve tart\u0131\u015fmaya a\u00e7an bir forum olan Afrika Diyalog Koalisyonu (The Coalition for Dialogue on Africa-CoDA) ve Afrika Birli\u011fi Yolsuzlukla M\u00fccadelede Dayan\u0131\u015fma Kurulu olarak belirlendi. Bilhassa CoDA, aradan ge\u00e7en 14 y\u0131l i\u00e7inde kendisine belirlenen alandaki kalk\u0131nma konular\u0131nda 40\u2019tan fazla toplant\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Afrika\u2019dan yasad\u0131\u015f\u0131 finansal ak\u0131\u015flar \u00fczerine paneller d\u00fczenliyor. Bunun i\u00e7in belirlenen \u00e7al\u0131\u015fma biriminde Afrika h\u00fck\u00fcmetleri, Afrika Birli\u011fi Komisyonu ve Afrika\u2019dan Yasad\u0131\u015f\u0131 Mali Ak\u0131\u015flar\u0131 Durdurma Komisyonu kilit konuma sahip. Afrika\u2019dan ka\u00e7\u0131r\u0131lan ve yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki hesaplarda saklanan paralar, y\u0131llard\u0131r k\u0131ta \u00fclkelerini ciddi ciddi endi\u015felendiriyor. \u00d6zellikle \u0130svi\u00e7re\u2019deki hesaplardaki varl\u0131klar\u0131n geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesinin \u00f6n\u00fcndeki engeller a\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> ULUSLARARASI DOLANDIRICILAR<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> \u00c7okuluslu b\u00fcy\u00fck maden \u015firketlerinin Afrika\u2019n\u0131n varl\u0131klar\u0131n\u0131n yasad\u0131\u015f\u0131 yollarla ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131nda ciddi anlamda su\u00e7land\u0131klar\u0131 davalar var. Fiyatlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck belirlenmesi, faturalara gere\u011fi gibi yans\u0131t\u0131lmamas\u0131 ve kendileriyle anla\u015fma yapt\u0131klar\u0131 yetkililere vaat ettikleri miktarlar\u0131 \u00fclkeleri d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6demeleri gibi bir dizi ithamlar var. \u00d6zellikle Nijerya, Kamerun, Ekvator Ginesi, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Fildi\u015fi Sahili ve G\u00fcney Sudan dahil 6 Afrika \u00fclkesi ile \u0130ngiliz-\u0130svi\u00e7re ortak i\u015fletmesi Glencore \u015firketinin yolsuzluk skandal\u0131, \u0130ngiliz mahkemelerinde dava konusu oldu. Hatta kamu g\u00f6revlilerine verdi\u011fi r\u00fc\u015fvet sebebiyle 320 milyon dolar para cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131. Uluslararas\u0131 ticaretteki doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00e7o\u011funun maden sekt\u00f6r\u00fcndeki i\u015flemlerden kaynakland\u0131\u011f\u0131 ve Afrika\u2019da bunun oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 65 seviyesinde oldu\u011fu iddia ediliyor.<\/span><\/p>","slug":"afrika-kitadan-kacirilan-trilyon-dolarlarin-pesinde","tags":null,"meta_title":null,"meta_description":null,"meta_keywords":null,"news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1702242000cVAyixJIVpfZeRF.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":2233,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":30,"name":"AHMET","surname":"KAVAS","email":"prof-dr-ahmet-kavas@gmail.com","slug":"prof-dr-ahmet-kavas","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/17336916002RXDhDXyMw3kEXW.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-24T11:09:13.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:44:44.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":46414,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":46288,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Afrika, k\u0131tadan ka\u00e7\u0131r\u0131lan trilyon dolarlar\u0131n pe\u015finde","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":"PROF. DR. AHMET KAVAS","content":" Afrika \u00fclkelerinden yurt d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7\u0131r\u0131lan finans kaynaklar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k 1 trilyon 800 milyar dolar\u0131 buldu\u011fu, uluslararas\u0131 veri tabanlar\u0131na yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131. Son 15 y\u0131lda bunun daha da artarak devam etti\u011fi ve her y\u0131l 150 milyar dolar kadar finans kayna\u011f\u0131n\u0131n da farkl\u0131 \u015fekillerde k\u0131tay\u0131 terk etti\u011fi biliniyor.<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Afrika Birli\u011fi, ka\u00e7\u0131r\u0131lan trilyon dolarlar i\u00e7in yolsuzlukla m\u00fccadele \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na h\u0131z verdi. Varl\u0131klar\u0131n Geri Al\u0131nmas\u0131na \u0130li\u015fkin Afrika Ortak Tutumu ad\u0131yla bir m\u00fccadele birimi de olu\u015fturan Birlik, \u00f6zellikle \u0130svi\u00e7re\u2019deki varl\u0131klar\u0131n geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesinin \u00f6n\u00fcndeki engelleri kald\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Afrika ismiyle adeta \u00f6zde\u015fle\u015ftirilen \u2018yoksulluk\u2019 kelimesi, asl\u0131nda ger\u00e7e\u011fi ifade etmekten epeyce uzak. S\u00f6m\u00fcrgecilik \u00f6ncesi tarihte nice ihti\u015faml\u0131 devletleriyle g\u00f6z kama\u015ft\u0131ran devasa bir co\u011frafyaya neredeyse iki as\u0131rd\u0131r sadece fakirlik, geri kalm\u0131\u015fl\u0131k ve kalk\u0131namam\u0131\u015f vaziyette kalman\u0131n a\u011f\u0131r bedelleri \u00f6detiliyor. \u00a0 1963\u2019te Avrupal\u0131 s\u00f6m\u00fcrgecilerden hen\u00fcz ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 elde edemeyen b\u00f6lgelerin de kurtar\u0131lmas\u0131 temel hedefiyle kurulan Afrika Birli\u011fi Te\u015fkilat\u0131\u2019n\u0131n 40. y\u0131l\u0131 olan 2002\u2019de, Afrika Birli\u011fi ad\u0131yla yeniden yap\u0131land\u0131. Bununla birlikte k\u0131tan\u0131n gelece\u011fini bug\u00fcn 54 \u00fcye \u00fclkesiyle birlikte in\u015fa etme s\u00fcreci daha da h\u0131zland\u0131. \u00d6zellikle de mevcut yolsuzlu\u011fun sebepleri \u00fczerinde durulmaya ba\u015fland\u0131. Bunun Afrikal\u0131lar i\u00e7in kaderden ziyade hem i\u00e7eriden hem de daha ziyade d\u0131\u015far\u0131dan birtak\u0131m \u00e7evrelerce y\u00fcr\u00fct\u00fclen uygulamalarla ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e ortaya konuldu. Asl\u0131nda k\u0131tan\u0131n yoksulla\u015fmas\u0131n\u0131n temel sebeplerinden biri yolsuzluktu ve bunun farkl\u0131 \u00e7evrelerce bilinmesine ra\u011fmen bir t\u00fcrl\u00fc \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilememesi b\u00fcy\u00fck bir \u00e7\u0131kmazd\u0131.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> DEVASA KAYNAK<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> 1970-2008 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Afrika \u00fclkelerinden yurt d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7\u0131r\u0131lan finans kaynaklar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k 1 trilyon 800 milyar dolar\u0131 buldu\u011fu, uluslararas\u0131 veri tabanlar\u0131na yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131. Aradan ge\u00e7en 15 y\u0131lda ise bunun daha da artarak devam etti\u011fi ve her y\u0131l 150 milyar dolar kadar finans kayna\u011f\u0131n\u0131n da farkl\u0131 \u015fekillerde k\u0131tay\u0131 terk etti\u011fi biliniyordu. \u015eayet sadece bu ka\u00e7\u0131\u015f \u00f6nlenebilseydi, k\u0131tadaki mevcut sermaye stokunun y\u00fczde 60 kadar daha fazla olaca\u011f\u0131 tahmin ediliyor. Yine bu mali kaynaklar\u0131n ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6nlenebilseydi, bunun k\u0131tan\u0131n Gayri Safi Yurti\u00e7i Has\u0131las\u0131\u2019na katk\u0131s\u0131 y\u00fczde 15 civar\u0131nda seyredecekti. Bu kadar b\u00fcy\u00fck mebla\u011flar\u0131n \u00fclkelerden yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lma bi\u00e7imlerinin kolayca anla\u015f\u0131l\u0131p gerekli tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 zorlu bir s\u00fcrecin ba\u015flat\u0131lmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131l\u0131yordu.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> \u00c7ALI\u015eMALARA HIZ VER\u0130LD\u0130<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Afrika Birli\u011fi; b\u00fcnyesinde ekonomiden siyasete, insan haklar\u0131na, kalk\u0131nma ve g\u00fcvenlik ile ilgili alanlara, e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k konular\u0131ndaki komisyonlar\u0131n yan\u0131nda yolsuzlukla m\u00fccadele ile ilgili de \u00e7al\u0131\u015fmalara son y\u0131llarda h\u0131z verdi. Bilhassa bu konudaki ad\u0131mlar, 2015 y\u0131l\u0131 ocak ay\u0131ndan itibaren at\u0131lm\u0131\u015f olup kararl\u0131l\u0131kla \u00fczerine gidiliyor.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> 2015 y\u0131l\u0131 ocak ay\u0131ndaki 24. ola\u011fan oturumda Afrika Birli\u011fi\u2019nin yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 Afrika\u2019dan Yasad\u0131\u015f\u0131 Finansal Ak\u0131\u015flar\u0131n (IFF) \u00f6nlenmesine dair bir deklarasyon, ba\u015flang\u0131\u00e7 i\u00e7in \u00f6nemli bir ad\u0131m oldu. Buna g\u00f6re yasad\u0131\u015f\u0131 sermaye ka\u00e7\u0131\u015f\u0131, finansal ka\u00e7\u0131\u015fla kaybedilen kaynaklar\u0131n tespiti, k\u0131tan\u0131n kalk\u0131nma g\u00fcndemini finanse etmek \u00fczere g\u00f6t\u00fcr\u00fclen varl\u0131klar\u0131n tespitleri sonras\u0131 iadeleri \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunuldu. Bunun i\u00e7in bilhassa diplomatik yollar ve medya organlar\u0131n\u0131n deste\u011fi talep edildi. Bilhassa \u00f6zel olarak desteklenecek ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilerin kapasiteleri art\u0131r\u0131larak kendilerinden istifade edilmesi \u00f6nerildi. Ayr\u0131ca 2018 y\u0131l\u0131 temmuz ay\u0131nda Moritanya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Nuak\u015fot\u2019ta Afrika Yolsuzlukla M\u00fccadele Y\u0131l\u0131 Deklarasyonu yay\u0131nland\u0131. 2019 y\u0131l\u0131 \u015fubat ay\u0131nda Nijerya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Muhammed Buhari, Afrika Yolsuzlukla M\u00fccadele Y\u0131l\u0131 \u015eampiyonu olarak t\u00fcm k\u0131tada yolsuzlu\u011fun \u00fcstesinden gelinmesi i\u00e7in ortak bir konum belirlenmesini isteyince CAPAR ad\u0131yla \u00f6zel bir birimin \u015fekillenmesi i\u00e7in s\u00fcre\u00e7 ba\u015flam\u0131\u015f oldu. Aksi takdirde k\u0131tan\u0131n kalk\u0131nma hedeflerinin ge\u00e7mi\u015fte baltalanmas\u0131na sebep olmu\u015f, gelecekte de baltalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak. \u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> DAYANI\u015eARAK M\u00dcCADELE<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Afrika Birli\u011fi Yolsuzlukla M\u00fccadele Dayan\u0131\u015fma Konseyi (African Union Advisory Board on Corruption-AUABC) Genel Sekreteri Charity Nchimunya\u2019ya g\u00f6re, k\u0131tadan ka\u00e7\u0131r\u0131lan paralar\u0131n art\u0131k geri getirilmesi imk\u00e2n dahilinde. Bu \u00e7er\u00e7evede k\u0131sa ad\u0131 CAPAR olan Common African Position on Asset Recovery, yani Varl\u0131klar\u0131n Geri Al\u0131nmas\u0131na \u0130li\u015fkin Afrika Ortak Tutumu ad\u0131yla bir m\u00fccadele birimi, Afrika Birli\u011fi\u2019nin 33. ola\u011fan oturumunda oy birli\u011fi ile kabul edilip te\u015fekk\u00fcl ettirildi. K\u0131tan\u0131n kalk\u0131nmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engellerden biri olan bu hususun \u00f6nlenmesi, ihtiya\u00e7 duyulan \u00f6nemli bir konuydu.<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Moussa Faki Mahamat, 2017 y\u0131l\u0131ndan itibaren Afrika Birli\u011fi Komisyonu Ba\u015fkan\u0131 olarak uluslararas\u0131 b\u00fct\u00fcnle\u015fme hareketlerinin en \u00f6nemlilerinden olan bu kurulu\u015fun i\u015fleyi\u015finde \u00f6nemli yenilikler yapt\u0131. Bunlardan biri de CAPAR olup resmen faaliyete ba\u015flamas\u0131na, 2020 y\u0131l\u0131 \u015fubat ay\u0131nda Ruanda\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Kigali\u2019deki 36. ola\u011fan oturumda karar verildi. Bununla ilgili d\u00fczenlemeye t\u00fcm \u00fcye \u00fclkeler oy birli\u011fiyle karar verdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u0131tadan yasad\u0131\u015f\u0131 yollarla yurt d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7\u0131r\u0131lan kaynaklar, Afrika\u2019n\u0131n gelece\u011fini menfi anlamda a\u015f\u0131r\u0131 derecede etkiliyordu. 30 Kas\u0131m-1 Aral\u0131k 2023 g\u00fcnlerinde Tanzanya\u2019n\u0131n Arusha kentinde yap\u0131lan toplant\u0131da, bu yeni mekanizman\u0131n k\u0131tadan \u00e7al\u0131nan varl\u0131klar\u0131n geri kazan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir ara\u00e7 oldu\u011fu tescillendi.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> VARLIKLARIN TESP\u0130T\u0130\u00a0<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Bundan b\u00f6yle Afrika \u00fclkeleri kendilerinden ka\u00e7\u0131r\u0131lan ne varsa CAPAR ile birlikte bunlarla ilgili 4 s\u00fcreci takip edecekti. \u00d6ncelikli olarak ka\u00e7\u0131r\u0131lm\u0131\u015f varl\u0131klar\u0131n tespitleri yap\u0131lacakt\u0131. \u0130kincisi, bunlar\u0131n asli vatanlar\u0131na geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmeleri i\u00e7in yasal, siyasi ve teknik haz\u0131rlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise geri getirildiklerinde bunlar\u0131n y\u00f6netilmesi sa\u011flanacak. Son olarak da \u00f6zellikle yasad\u0131\u015f\u0131 finans ile ilgili ka\u00e7\u0131\u015flarla m\u00fccadelede uluslararas\u0131 i\u015fbirli\u011finin kilit rol\u00fcne \u00f6nem verilecekti. \u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> Yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00f6zellikle likit para \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 sonras\u0131nda ilgili \u00fclkenin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engel, kayna\u011f\u0131n yabanc\u0131 bir yarg\u0131 b\u00f6lgesine ta\u015f\u0131nmas\u0131ndan kaynaklanan zorluktu. CAPAR ile birlikte art\u0131k bu sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc m\u00fcmk\u00fcn hale geldi. Zira bir taraftan \u2018Afrika\u2019da yolsuzluk\u2019 var diye her ortamda dile getirip bu k\u0131tada i\u015f yapmak isteyenlerin cesaretleri k\u0131r\u0131l\u0131rken, di\u011fer taraftan ise o \u00fclkelerden kanunsuz \u015fekilde ka\u00e7\u0131r\u0131lan varl\u0131klara ev sahipli\u011fi yap\u0131l\u0131yor. Bunun neticesinde de Afrikal\u0131lar hi\u00e7 hak etmedikleri dayan\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 geri kalm\u0131\u015fl\u0131k i\u00e7inde ya\u015famak zorunda b\u0131rak\u0131l\u0131yorlar.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> CAPAR\u2019\u0131n temel amac\u0131; sahte ticari faturaland\u0131rma, vergi ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u00e7ifte vergilendirme, kaynak transferlerinde a\u015f\u0131r\u0131 fiyatland\u0131rman\u0131n yan\u0131s\u0131ra kara para aklama, uyu\u015fturucu, silah ve insan ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, kamuda kendilerine verilen yetkilerin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 konular\u0131nda kimin kabahati varsa onunla m\u00fccadele etmek. \u015eimdiye kadar ka\u00e7\u0131r\u0131lan varl\u0131klar yan\u0131nda \u00f6zellikle gelecekte benzeri durumlar\u0131n ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in gayret sarfedilecek.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> CAPAR \u0130SV\u0130\u00c7RE HESAPLARINI TAK\u0130PTE<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/strong><\/p> Afrika Birli\u011fi b\u00fcnyesindeki CAPAR \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda Afrika Birli\u011fi Komisyonu, Afrika Kalk\u0131nma Bankas\u0131 ve Birle\u015fmi\u015f Milletler Afrika Ekonomik Komisyonu ile i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde faaliyet y\u00fcr\u00fctecek ve kendisine destek olacaklar. Kendisine yard\u0131mc\u0131 olacak kurulu\u015flar ise 2009\u2019da faaliyete ge\u00e7irilen k\u0131tan\u0131n kalk\u0131nmas\u0131yla ilgili konular\u0131 belirleyen ve tart\u0131\u015fmaya a\u00e7an bir forum olan Afrika Diyalog Koalisyonu (The Coalition for Dialogue on Africa-CoDA) ve Afrika Birli\u011fi Yolsuzlukla M\u00fccadelede Dayan\u0131\u015fma Kurulu olarak belirlendi. Bilhassa CoDA, aradan ge\u00e7en 14 y\u0131l i\u00e7inde kendisine belirlenen alandaki kalk\u0131nma konular\u0131nda 40\u2019tan fazla toplant\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Afrika\u2019dan yasad\u0131\u015f\u0131 finansal ak\u0131\u015flar \u00fczerine paneller d\u00fczenliyor. Bunun i\u00e7in belirlenen \u00e7al\u0131\u015fma biriminde Afrika h\u00fck\u00fcmetleri, Afrika Birli\u011fi Komisyonu ve Afrika\u2019dan Yasad\u0131\u015f\u0131 Mali Ak\u0131\u015flar\u0131 Durdurma Komisyonu kilit konuma sahip. Afrika\u2019dan ka\u00e7\u0131r\u0131lan ve yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki hesaplarda saklanan paralar, y\u0131llard\u0131r k\u0131ta \u00fclkelerini ciddi ciddi endi\u015felendiriyor. \u00d6zellikle \u0130svi\u00e7re\u2019deki hesaplardaki varl\u0131klar\u0131n geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesinin \u00f6n\u00fcndeki engeller a\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.\u00a0<\/span><\/p> \u00a0<\/span><\/p> ULUSLARARASI DOLANDIRICILAR<\/span><\/strong><\/p> \u00a0<\/span><\/p> \u00c7okuluslu b\u00fcy\u00fck maden \u015firketlerinin Afrika\u2019n\u0131n varl\u0131klar\u0131n\u0131n yasad\u0131\u015f\u0131 yollarla ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131nda ciddi anlamda su\u00e7land\u0131klar\u0131 davalar var. Fiyatlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck belirlenmesi, faturalara gere\u011fi gibi yans\u0131t\u0131lmamas\u0131 ve kendileriyle anla\u015fma yapt\u0131klar\u0131 yetkililere vaat ettikleri miktarlar\u0131 \u00fclkeleri d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6demeleri gibi bir dizi ithamlar var. \u00d6zellikle Nijerya, Kamerun, Ekvator Ginesi, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Fildi\u015fi Sahili ve G\u00fcney Sudan dahil 6 Afrika \u00fclkesi ile \u0130ngiliz-\u0130svi\u00e7re ortak i\u015fletmesi Glencore \u015firketinin yolsuzluk skandal\u0131, \u0130ngiliz mahkemelerinde dava konusu oldu. Hatta kamu g\u00f6revlilerine verdi\u011fi r\u00fc\u015fvet sebebiyle 320 milyon dolar para cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131. Uluslararas\u0131 ticaretteki doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00e7o\u011funun maden sekt\u00f6r\u00fcndeki i\u015flemlerden kaynakland\u0131\u011f\u0131 ve Afrika\u2019da bunun oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 65 seviyesinde oldu\u011fu iddia ediliyor.<\/span><\/p>","slug":"afrika-kitadan-kacirilan-trilyon-dolarlarin-pesinde","orjinalimage":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1702242000cVAyixJIVpfZeRF.webp","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1702242000cVAyixJIVpfZeRF.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":null,"meta_title":null,"meta_description":null,"meta_keywords":null,"view_count":2233,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}
<\/p>