{"status":true,"post":{"id":23675,"user_id":30,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 14:31:54","created_at":"2020-11-26T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T11:31:54.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":23675,"is_featured":0,"title":"Afrika g\u0131da sanayi y\u00fczde 400 b\u00fcy\u00fcyecek","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

30 y\u0131l sonra d\u00fcnyada her d\u00f6rt ki\u015fiden biri Afrika\u2019da ya\u015f\u0131yor olacak. 2060 y\u0131l\u0131nda<\/strong><\/span>1.1 milyar insan Afrika orta s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 olu\u015fturacak ve uygun fiyata kaliteli, besleyici ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fine sahip daha iyi seviyede bir hayat talep edecek. Y\u0131ll\u0131k i\u015flenmi\u015f g\u0131da ithalat\u0131 120 milyar dolara do\u011fru yol alan Afrika g\u0131da sanayi, yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 i\u00e7in adeta bir alt\u0131n madeni niteli\u011finde.<\/strong><\/span><\/p>

Gelecek 30 y\u0131lda Afrika g\u0131da sanayi i\u00e7in 1 trilyon dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Halen k\u0131tan\u0131n y\u0131ll\u0131k g\u0131da a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in 2025 y\u0131l\u0131na kadar 100 milyar dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m tahmin ediliyor ve mevcut \u00fcr\u00fcnlerin i\u015flenebilmesi i\u00e7in y\u0131ll\u0131k 25 milyar dolarl\u0131k ek yat\u0131r\u0131m gerekiyor. Yerelde fabrikala\u015fma sayesinde g\u0131da sanayinin y\u00fczde 400 oran\u0131nda b\u00fcy\u00fcmesi bekleniyor.<\/strong><\/span><\/p>

Prof. Dr. Ahmet Kavas<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span><\/p>

G\u0131da, d\u00fcnya durduk\u00e7a vazge\u00e7ilemeyecek en temel ihtiya\u00e7 maddesi olarak kalacak. \u015eimdilerde 2050 y\u0131l\u0131 i\u00e7in d\u00fczenleme yapanlar\u0131 ciddi \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. <\/span><\/p>

9 milyara ula\u015fmas\u0131 tahmin edilen t\u00fcm k\u0131talar\u0131n n\u00fcfusunun mevcut kaynaklar\u0131n muhafazas\u0131 ile beslenemeyece\u011fi herkes\u00e7e malum. B\u00f6yle bir s\u00fcre\u00e7te insanl\u0131\u011f\u0131n gelece\u011finde hangi k\u0131ta daha \u00f6nemli olacak tart\u0131\u015fmalar\u0131nda, dikkatler ister istemez Afrika\u2019ya \u00e7evriliyor. Sebebi \u00e7ok basit: Hen\u00fcz her t\u00fcrl\u00fc imkan\u0131 en az t\u00fcketilen k\u0131ta konumunda. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde t\u00fcketim maddeleri aras\u0131nda oran\u0131 y\u00fczde 10\u2019a denk gelen g\u0131daya herkesin ula\u015fabilmesi i\u00e7in toplam b\u00fct\u00e7esi 9.2 trilyon dolar\u0131 bulacak g\u0131da sanayinin etkin ve verimli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz. 2020 y\u0131l\u0131nda n\u00fcfusu 1.5 milyara do\u011fru ilerleyen Afrika\u2019n\u0131n 2030\u2019da 2 milyar ve 2050\u2019de ise 2.5 milyar\u0131 a\u015faca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Asya\u2019dan sonra en kalabal\u0131k devasa bir co\u011frafya ve her be\u015f ki\u015fiden biri burada ya\u015f\u0131yor. 30 y\u0131l sonra ise d\u00fcnyada her d\u00f6rt ki\u015fiden birine sahip olacak. 2060 y\u0131l\u0131nda 1.1 milyar insan\u0131, orta s\u0131n\u0131f\u0131 olu\u015fturacak ve uygun fiyata kaliteli, besleyici ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fine sahip daha iyi seviyede bir hayat talep edecek. \u015eimdilerde Lagos, Kahire ve Kin\u015fasa gibi n\u00fcfuslar\u0131 10 milyonu a\u015fan \u015fehirlerin say\u0131lar\u0131n\u0131n artmas\u0131, planlamac\u0131lar\u0131 bu \u015fehirlere yeterli g\u0131da temininde ciddi \u015fekilde endi\u015felendiriyor.<\/span><\/p>

GIDA DEKLARASYONU<\/strong><\/span><\/p>

2003 y\u0131l\u0131nda 44 Afrika \u00fclkesi, Mozambik\u2019in ba\u015fkentinde kabul ettikleri Maputo Deklarasyonu \u00e7er\u00e7evesinde y\u0131ll\u0131k b\u00fct\u00e7elerinin y\u00fczde 10\u2019unu do\u011frudan ziraata ve g\u0131da sanayine ay\u0131rma karar\u0131 ald\u0131. Aradan ge\u00e7en 10 y\u0131lda Afrika\u2019da Kalk\u0131nma \u0130\u00e7in Yeni \u0130\u015fbirli\u011fi (NEPAD) verilerine g\u00f6re 12 k\u0131ta \u00fclkesi bunu ba\u015far\u0131yla uygulad\u0131. 13 \u00fclkede y\u00fczde 5 ila y\u00fczde 10 aras\u0131nda tutarak ciddi ilerleme g\u00f6sterdi. \u00d6zellikle bu alanda sanayile\u015fme stratejik konuma gelmek durumundayd\u0131. Hanelerdeki t\u00fcketim maddelerinin y\u00fczde 14\u2019e yak\u0131n\u0131n\u0131 i\u015flenmi\u015f veya do\u011frudan g\u0131da \u00fcr\u00fcnleri olu\u015fturuyor. \u0130ster istemez bu alana yap\u0131lacak her t\u00fcrl\u00fc yat\u0131r\u0131m, modas\u0131 ge\u00e7meyen bir i\u015f kolu konumunda. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz Afrika\u2019s\u0131nda mevcut insan kitlesini beslemek i\u00e7in 320 milyar dolar seviyesinde bir alan\u0131 kapsayan g\u0131da \u00fcr\u00fcnleri ve sanayi yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda gerekli ihtiyaca cevap verebilmek i\u00e7in 1 trilyon dolarl\u0131k bir seviyeye y\u00fckseltmek zorunda. Bir taraftan D\u00fcnya Bankas\u0131, di\u011fer taraftan Afrika Kalk\u0131nma Bankas\u0131 canh\u0131ra\u015f \u015fekilde elde ettikleri veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda gereken tedbirleri al\u0131p de\u011ferlendirmekten ba\u015fka \u00e7areleri yok. Halen k\u0131tan\u0131n y\u0131ll\u0131k g\u0131da a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in 2025 y\u0131l\u0131na kadar 100 milyar dolar civar\u0131nda yat\u0131r\u0131m tahmin ediliyor ve mevcut \u00fcr\u00fcnlerin sanayilerde i\u015flenebilmesi i\u00e7in her y\u0131l 25 milyar dolarl\u0131k ek yat\u0131r\u0131m gerekiyor. \u00d6zellikle uluslararas\u0131 yabanc\u0131 \u015firketlerin yerel ortaklarla ger\u00e7ekle\u015ftirecekleri yat\u0131r\u0131mlar\u0131n verimlili\u011fi \u00fczerinde duruluyor. <\/span><\/p>

ARAZ\u0130 KAPMA YARI\u015eI<\/strong><\/span><\/p>

Uluslararas\u0131 kurulu\u015flar kadar Afrika\u2019n\u0131n farkl\u0131 \u00fclkelerinde etkinlik kurmak isteyen devletler de 2009 y\u0131l\u0131ndan bu yana k\u0131tada en masum ifade ile sat\u0131l\u0131k veya kiral\u0131k geni\u015f arazilere talipler. <\/span><\/p>

Arazi kapma sava\u015f\u0131n\u0131n s\u00f6m\u00fcrgecilik d\u00f6nemini aratmayacak boyutlara vard\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ek. Sadece bu uygulaman\u0131n hissedilir \u015fekilde oldu\u011fu 11 y\u0131l \u00f6nce, sat\u0131lma veya kiralama yoluyla d\u00fcnyada 60 milyon hektar ekilebilir bereketli arazi el de\u011fi\u015ftirdi. Bunun \u00fc\u00e7te ikisi oran\u0131ndaki 40 milyon hektar\u0131, Sahraalt\u0131 Afrika\u2019da adeta tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 k\u0131ta d\u0131\u015f\u0131ndan \u00fclkelerce sahiplenildi. Bu s\u00fcre\u00e7 h\u00e2l\u00e2 geni\u015fleyerek devam ediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir milyar hektardan fazla ekilebilir arazisinin 250 milyon hektara yak\u0131n\u0131, hen\u00fcz zirai herhangi bir kullan\u0131ma a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f ya da \u00e7ok az kullan\u0131lm\u0131\u015f durumda. T\u00fcm k\u0131talardakiler dahil \u015fimdiye kadar hi\u00e7 i\u015flenmemi\u015f ekilebilir bereketli arazilerin yar\u0131dan biraz fazlas\u0131 Afrika\u2019da. Mesele verimli topraklar\u0131n kap\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalsa, kiraya veren veya satan \u00fclkeler bundan gelir elde ediyor diye kabullenenler bulunabilir. Ger\u00e7i bulundu\u011fu mek\u00e2na g\u00f6re bir hektar\u0131n\u0131n (10 bin m2) 100 dolar gibi komik bir rakama kiralanmas\u0131, oynanan siyasi oyunlar\u0131n gelecek i\u00e7in tehlike \u00e7anlar\u0131n\u0131 \u00e7ald\u0131racak boyutta oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u015eayet burada modern teknolojinin tar\u0131m aletleri ve de ila\u00e7lar\u0131n hemen devreye sokulmas\u0131yla bu s\u0131n\u0131rl\u0131 getirisinden \u00e7ok \u00e7evreye verece\u011fi tahribatla neleri g\u00f6t\u00fcrece\u011fi de ciddi endi\u015felere sebep oluyor.<\/span><\/p>

\u00dcR\u00dcNLER \u0130\u015eLEN\u0130YOR<\/strong><\/span><\/p>

21. y\u00fczy\u0131lda Afrika, g\u0131da sanayi yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 i\u00e7in adeta bir alt\u0131n madeni niteli\u011finde. En fazla 30 y\u0131l i\u00e7inde 1 trilyon dolarl\u0131k toplam yat\u0131r\u0131m hacmi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00c7ok de\u011fil, 20 y\u0131l \u00f6ncesine kadar tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 madenlerden ibaret yeralt\u0131 zenginlikleri kadar en az onlar gibi de\u011ferli her t\u00fcrl\u00fc meyve ve sebzesi de i\u015flenmemi\u015f hammadde olarak ihra\u00e7 ediliyordu. \u015eimdilerde bu sanayi kolu i\u00e7in gerekli \u00fcr\u00fcnlerin yerinde i\u015flenmesi, ta\u015f\u0131nmas\u0131, da\u011f\u0131t\u0131m\u0131, pazarlanmas\u0131 ve t\u00fcketimi yeni alanlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131yor. Zengin \u00fclkeler, mevcut kaynaklar\u0131n ve enerjinin \u00e7o\u011funu t\u00fcketiyor. Ama bunlar\u0131n istifadesinde m\u00fcracaat edilen yer fakirlikle bo\u011fu\u015fturulan \u00fclkelerin k\u0131tas\u0131 Afrika. Burada \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnler di\u011fer k\u0131talara ta\u015f\u0131n\u0131yor, \u00e7o\u011fu ciddi yat\u0131r\u0131m gerektirmeyen belli s\u0131na\u0131 i\u015flemlerden sonra i\u015flenmi\u015f t\u00fcketim maddesi olarak Afrikal\u0131lar\u0131n kullan\u0131m\u0131na sunuluyor. Bilhassa g\u0131da sanayi bu co\u011frafya i\u00e7in art\u0131k ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir alan oldu. Yeni teknolojik zirai aletler ve yerelde fabrikala\u015fma sayesinde y\u00fczde 400 oran\u0131nda b\u00fcy\u00fcmesi beklenen g\u0131da sanayi, Afrikal\u0131lara b\u00fcy\u00fck bir nefes ald\u0131racak.<\/span><\/p>

EN \u0130Y\u0130 BESLENEN 10 \u00dcLKEDEN 9\u2019U AFR\u0130KA\u2019DA!<\/strong><\/span><\/p>

Beslenmek \u00e7ok t\u00fcketmek de\u011fil, sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131da almak olup bunda da t\u00fcketilen meyve ve sebzelerin oran\u0131 belirleyici konumda. Cambridge \u00dcniversitesi taraf\u0131ndan 1990-2010 y\u0131llar\u0131 aras\u0131n\u0131 kapsayan d\u00f6nemde ve 90 \u00fclkede sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme \u00fczerine yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmada, en iyi beslenen 10 \u00fclkenin dokuzunun Afrika\u2019da oldu\u011fu sonucuna var\u0131lm\u0131\u015f. Sebebi ise insan v\u00fccudunun ihtiya\u00e7 duydu\u011fu kadar ve kendi yap\u0131s\u0131na uygun yerel besin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 t\u00fcketmesi sonucuna var\u0131lm\u0131\u015f. Haliyle \u00f6nemli olan k\u0131ta \u00fclke insanlar\u0131na al\u0131\u015f\u0131k olmad\u0131klar\u0131 i\u015flenmi\u015f g\u0131da \u00fcr\u00fcn\u00fc ihra\u00e7 etmek yerine yerel g\u0131da sanayine a\u011f\u0131rl\u0131k verilmesi en uygun tercih olacakt\u0131r.<\/span><\/p>

YABANCI YATIRIM Y\u00dcZDE 7 SEV\u0130YES\u0130NDE<\/strong><\/span><\/p>

Ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda Afrikal\u0131lar sadece zirai \u00fcr\u00fcn yeti\u015ftirip ihra\u00e7 edenler olarak bilinirdi. \u015eimdilerde ise tah\u0131l i\u015fleme, tavuk\u00e7uluk, bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k, et ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri, \u015fekerleme ve kahve gibi pek \u00e7ok alanda y\u00fczlerce milyon dolarl\u0131k cirosu olan yerel \u015firketler var. Say\u0131lar\u0131 da her g\u00fcn art\u0131yor ve onlarca entegre tesise sahip dev \u015firket bulunuyor. Ancak bu yeterli de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6zellikle yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mda Afrika hen\u00fcz y\u00fczde 7 seviyesinde iken, bu oran Asya\u2019da y\u00fczde 78\u2019leri buluyor. \u00d6nemli olan yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n ilgilendikleri alanlarda yerel halk\u0131n t\u00fcketim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131na g\u00f6re kendilerine \u015fekil vermeleri. Yerelde yeti\u015ftirilen \u00fcr\u00fcnler, yerelde i\u015flenip, ihtiyac\u0131 kadar\u0131 da yerelde t\u00fcketime ayr\u0131l\u0131p fazlas\u0131n\u0131n ise ihra\u00e7 edilmesi \u00f6nemli bir \u00e7\u00f6z\u00fcm. Bunun uzun vadeli olmas\u0131 i\u00e7in birim \u00fcretimin art\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Avrupa\u2019da hektar ba\u015f\u0131na 5.5 ton olan \u00fcretim, Afrika\u2019da hektar ba\u015f\u0131na 1.2 ton seviyesinde.<\/span><\/p>

AVRUPALI ME\u015eHUR MARKALAR AFR\u0130KA\u2019DA YER\u0130NDE \u00dcRET\u0130YOR<\/strong><\/span><\/p>

Afrika, ge\u00e7mi\u015fte oldu\u011fu gibi bundan sonra da d\u00fcnyan\u0131n g\u0131da ambar\u0131 olma \u00f6zelli\u011fini giderek artan tehditlere ra\u011fmen koruyacak. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi, \u00e7evre kirlili\u011fi, artan \u015fehir n\u00fcfuslar\u0131, artan enerji ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanamamas\u0131, kurakl\u0131k, artan talebe cevap vermek i\u00e7in su kaynaklar\u0131n\u0131n fazlaca kullan\u0131m\u0131, \u00e7e\u015fitli zirai hastal\u0131klara ve zararl\u0131 b\u00f6ceklere kar\u015f\u0131 kullan\u0131lan ila\u00e7lar\u0131n \u00f6zellikle ar\u0131lar ba\u015fta olmak \u00fczere tabii dokuyu tahrip etmesi ise telafisi zor sonu\u00e7lar do\u011furacak. B\u00fcy\u00fck g\u0131da sanayi kollar\u0131n\u0131n do\u011fdu\u011fu Afrika\u2019da, \u00f6zellikle Avrupa \u00fclkelerinin me\u015fhur markalar\u0131 yerinde \u00fcretim yap\u0131p pazar paylar\u0131n\u0131 her ge\u00e7en sene art\u0131r\u0131yor. Bu, onlar i\u00e7in hem ta\u015f\u0131ma ve g\u00fcmr\u00fck masraflar\u0131n\u0131 azalt\u0131yor hem de yerelde ucuz i\u015f g\u00fcc\u00fc imk\u00e2n\u0131 veriyor. Ama sonu\u00e7ta bu sanayi kolu, t\u00fcm sekt\u00f6rler i\u00e7inde oran\u0131 y\u00fczde 60 seviyesini bulan on binlerce insana da istihdam sundu\u011fu i\u00e7in tercih ediliyor. Bilhassa \u00fclkelere g\u00f6re binlerce \u00fcretici, pazar ve m\u00fc\u015fteri aramadan \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc do\u011frudan fabrikaya veriyor. Yerelde elde edilen \u00fcr\u00fcnler, d\u0131\u015far\u0131dan getirilenler yan\u0131nda \u00e7ok ekonomik oluyor. K\u0131tadaki ana kay\u0131p ise bilin\u00e7li yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in y\u00fczde 35\u2019lere kadar varan hasat zaman\u0131 \u00fcr\u00fcn zayiat\u0131.<\/span><\/p>

GIDA \u0130THALATI 120 M\u0130LYAR DOLARA G\u0130D\u0130YOR<\/strong><\/span><\/p>

K\u0131talar aras\u0131 g\u0131da sevkiyat\u0131n\u0131n t\u00fcm verileri tam ortaya konabilse Afrika\u2019n\u0131n bu anlamda kilit bir konumda oldu\u011fu ve d\u00fcnya g\u0131da g\u00fcvenli\u011finde ciddi bir yer tuttu\u011fu fark edilir. Ama hep \u00fcreten de\u011fil, t\u00fcketen bir pazar konumunda tutuldu. 2015 y\u0131l\u0131nda bile k\u0131ta \u00fclkeleri sadece i\u015flenmi\u015f g\u0131dada toplam 50 milyar dolar\u0131 a\u015fan ithalat yapt\u0131. B\u00f6yle giderse 2030\u2019da bunun hacmi 120 milyar dolar\u0131 bulacak.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"afrika-gida-sanayi-yuzde-400-buyuyecek","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Afrika g\u0131da sanayi y\u00fczde 400 b\u00fcy\u00fcyecek","meta_description":"Prof. Dr. Ahmet Kavas","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":119,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":30,"name":"AHMET","surname":"KAVAS","email":"prof-dr-ahmet-kavas@gmail.com","slug":"prof-dr-ahmet-kavas","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/17336916002RXDhDXyMw3kEXW.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-24T11:09:13.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:44:44.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":23774,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":23675,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Afrika g\u0131da sanayi y\u00fczde 400 b\u00fcy\u00fcyecek","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

30 y\u0131l sonra d\u00fcnyada her d\u00f6rt ki\u015fiden biri Afrika\u2019da ya\u015f\u0131yor olacak. 2060 y\u0131l\u0131nda<\/strong><\/span>1.1 milyar insan Afrika orta s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 olu\u015fturacak ve uygun fiyata kaliteli, besleyici ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fine sahip daha iyi seviyede bir hayat talep edecek. Y\u0131ll\u0131k i\u015flenmi\u015f g\u0131da ithalat\u0131 120 milyar dolara do\u011fru yol alan Afrika g\u0131da sanayi, yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 i\u00e7in adeta bir alt\u0131n madeni niteli\u011finde.<\/strong><\/span><\/p>

Gelecek 30 y\u0131lda Afrika g\u0131da sanayi i\u00e7in 1 trilyon dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Halen k\u0131tan\u0131n y\u0131ll\u0131k g\u0131da a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in 2025 y\u0131l\u0131na kadar 100 milyar dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m tahmin ediliyor ve mevcut \u00fcr\u00fcnlerin i\u015flenebilmesi i\u00e7in y\u0131ll\u0131k 25 milyar dolarl\u0131k ek yat\u0131r\u0131m gerekiyor. Yerelde fabrikala\u015fma sayesinde g\u0131da sanayinin y\u00fczde 400 oran\u0131nda b\u00fcy\u00fcmesi bekleniyor.<\/strong><\/span><\/p>

Prof. Dr. Ahmet Kavas<\/strong><\/span>
<\/strong><\/span><\/p>

G\u0131da, d\u00fcnya durduk\u00e7a vazge\u00e7ilemeyecek en temel ihtiya\u00e7 maddesi olarak kalacak. \u015eimdilerde 2050 y\u0131l\u0131 i\u00e7in d\u00fczenleme yapanlar\u0131 ciddi \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. <\/span><\/p>

9 milyara ula\u015fmas\u0131 tahmin edilen t\u00fcm k\u0131talar\u0131n n\u00fcfusunun mevcut kaynaklar\u0131n muhafazas\u0131 ile beslenemeyece\u011fi herkes\u00e7e malum. B\u00f6yle bir s\u00fcre\u00e7te insanl\u0131\u011f\u0131n gelece\u011finde hangi k\u0131ta daha \u00f6nemli olacak tart\u0131\u015fmalar\u0131nda, dikkatler ister istemez Afrika\u2019ya \u00e7evriliyor. Sebebi \u00e7ok basit: Hen\u00fcz her t\u00fcrl\u00fc imkan\u0131 en az t\u00fcketilen k\u0131ta konumunda. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde t\u00fcketim maddeleri aras\u0131nda oran\u0131 y\u00fczde 10\u2019a denk gelen g\u0131daya herkesin ula\u015fabilmesi i\u00e7in toplam b\u00fct\u00e7esi 9.2 trilyon dolar\u0131 bulacak g\u0131da sanayinin etkin ve verimli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz. 2020 y\u0131l\u0131nda n\u00fcfusu 1.5 milyara do\u011fru ilerleyen Afrika\u2019n\u0131n 2030\u2019da 2 milyar ve 2050\u2019de ise 2.5 milyar\u0131 a\u015faca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Asya\u2019dan sonra en kalabal\u0131k devasa bir co\u011frafya ve her be\u015f ki\u015fiden biri burada ya\u015f\u0131yor. 30 y\u0131l sonra ise d\u00fcnyada her d\u00f6rt ki\u015fiden birine sahip olacak. 2060 y\u0131l\u0131nda 1.1 milyar insan\u0131, orta s\u0131n\u0131f\u0131 olu\u015fturacak ve uygun fiyata kaliteli, besleyici ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fine sahip daha iyi seviyede bir hayat talep edecek. \u015eimdilerde Lagos, Kahire ve Kin\u015fasa gibi n\u00fcfuslar\u0131 10 milyonu a\u015fan \u015fehirlerin say\u0131lar\u0131n\u0131n artmas\u0131, planlamac\u0131lar\u0131 bu \u015fehirlere yeterli g\u0131da temininde ciddi \u015fekilde endi\u015felendiriyor.<\/span><\/p>

GIDA DEKLARASYONU<\/strong><\/span><\/p>

2003 y\u0131l\u0131nda 44 Afrika \u00fclkesi, Mozambik\u2019in ba\u015fkentinde kabul ettikleri Maputo Deklarasyonu \u00e7er\u00e7evesinde y\u0131ll\u0131k b\u00fct\u00e7elerinin y\u00fczde 10\u2019unu do\u011frudan ziraata ve g\u0131da sanayine ay\u0131rma karar\u0131 ald\u0131. Aradan ge\u00e7en 10 y\u0131lda Afrika\u2019da Kalk\u0131nma \u0130\u00e7in Yeni \u0130\u015fbirli\u011fi (NEPAD) verilerine g\u00f6re 12 k\u0131ta \u00fclkesi bunu ba\u015far\u0131yla uygulad\u0131. 13 \u00fclkede y\u00fczde 5 ila y\u00fczde 10 aras\u0131nda tutarak ciddi ilerleme g\u00f6sterdi. \u00d6zellikle bu alanda sanayile\u015fme stratejik konuma gelmek durumundayd\u0131. Hanelerdeki t\u00fcketim maddelerinin y\u00fczde 14\u2019e yak\u0131n\u0131n\u0131 i\u015flenmi\u015f veya do\u011frudan g\u0131da \u00fcr\u00fcnleri olu\u015fturuyor. \u0130ster istemez bu alana yap\u0131lacak her t\u00fcrl\u00fc yat\u0131r\u0131m, modas\u0131 ge\u00e7meyen bir i\u015f kolu konumunda. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz Afrika\u2019s\u0131nda mevcut insan kitlesini beslemek i\u00e7in 320 milyar dolar seviyesinde bir alan\u0131 kapsayan g\u0131da \u00fcr\u00fcnleri ve sanayi yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda gerekli ihtiyaca cevap verebilmek i\u00e7in 1 trilyon dolarl\u0131k bir seviyeye y\u00fckseltmek zorunda. Bir taraftan D\u00fcnya Bankas\u0131, di\u011fer taraftan Afrika Kalk\u0131nma Bankas\u0131 canh\u0131ra\u015f \u015fekilde elde ettikleri veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda gereken tedbirleri al\u0131p de\u011ferlendirmekten ba\u015fka \u00e7areleri yok. Halen k\u0131tan\u0131n y\u0131ll\u0131k g\u0131da a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in 2025 y\u0131l\u0131na kadar 100 milyar dolar civar\u0131nda yat\u0131r\u0131m tahmin ediliyor ve mevcut \u00fcr\u00fcnlerin sanayilerde i\u015flenebilmesi i\u00e7in her y\u0131l 25 milyar dolarl\u0131k ek yat\u0131r\u0131m gerekiyor. \u00d6zellikle uluslararas\u0131 yabanc\u0131 \u015firketlerin yerel ortaklarla ger\u00e7ekle\u015ftirecekleri yat\u0131r\u0131mlar\u0131n verimlili\u011fi \u00fczerinde duruluyor. <\/span><\/p>

ARAZ\u0130 KAPMA YARI\u015eI<\/strong><\/span><\/p>

Uluslararas\u0131 kurulu\u015flar kadar Afrika\u2019n\u0131n farkl\u0131 \u00fclkelerinde etkinlik kurmak isteyen devletler de 2009 y\u0131l\u0131ndan bu yana k\u0131tada en masum ifade ile sat\u0131l\u0131k veya kiral\u0131k geni\u015f arazilere talipler. <\/span><\/p>

Arazi kapma sava\u015f\u0131n\u0131n s\u00f6m\u00fcrgecilik d\u00f6nemini aratmayacak boyutlara vard\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ek. Sadece bu uygulaman\u0131n hissedilir \u015fekilde oldu\u011fu 11 y\u0131l \u00f6nce, sat\u0131lma veya kiralama yoluyla d\u00fcnyada 60 milyon hektar ekilebilir bereketli arazi el de\u011fi\u015ftirdi. Bunun \u00fc\u00e7te ikisi oran\u0131ndaki 40 milyon hektar\u0131, Sahraalt\u0131 Afrika\u2019da adeta tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 k\u0131ta d\u0131\u015f\u0131ndan \u00fclkelerce sahiplenildi. Bu s\u00fcre\u00e7 h\u00e2l\u00e2 geni\u015fleyerek devam ediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir milyar hektardan fazla ekilebilir arazisinin 250 milyon hektara yak\u0131n\u0131, hen\u00fcz zirai herhangi bir kullan\u0131ma a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f ya da \u00e7ok az kullan\u0131lm\u0131\u015f durumda. T\u00fcm k\u0131talardakiler dahil \u015fimdiye kadar hi\u00e7 i\u015flenmemi\u015f ekilebilir bereketli arazilerin yar\u0131dan biraz fazlas\u0131 Afrika\u2019da. Mesele verimli topraklar\u0131n kap\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalsa, kiraya veren veya satan \u00fclkeler bundan gelir elde ediyor diye kabullenenler bulunabilir. Ger\u00e7i bulundu\u011fu mek\u00e2na g\u00f6re bir hektar\u0131n\u0131n (10 bin m2) 100 dolar gibi komik bir rakama kiralanmas\u0131, oynanan siyasi oyunlar\u0131n gelecek i\u00e7in tehlike \u00e7anlar\u0131n\u0131 \u00e7ald\u0131racak boyutta oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u015eayet burada modern teknolojinin tar\u0131m aletleri ve de ila\u00e7lar\u0131n hemen devreye sokulmas\u0131yla bu s\u0131n\u0131rl\u0131 getirisinden \u00e7ok \u00e7evreye verece\u011fi tahribatla neleri g\u00f6t\u00fcrece\u011fi de ciddi endi\u015felere sebep oluyor.<\/span><\/p>

\u00dcR\u00dcNLER \u0130\u015eLEN\u0130YOR<\/strong><\/span><\/p>

21. y\u00fczy\u0131lda Afrika, g\u0131da sanayi yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 i\u00e7in adeta bir alt\u0131n madeni niteli\u011finde. En fazla 30 y\u0131l i\u00e7inde 1 trilyon dolarl\u0131k toplam yat\u0131r\u0131m hacmi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00c7ok de\u011fil, 20 y\u0131l \u00f6ncesine kadar tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 madenlerden ibaret yeralt\u0131 zenginlikleri kadar en az onlar gibi de\u011ferli her t\u00fcrl\u00fc meyve ve sebzesi de i\u015flenmemi\u015f hammadde olarak ihra\u00e7 ediliyordu. \u015eimdilerde bu sanayi kolu i\u00e7in gerekli \u00fcr\u00fcnlerin yerinde i\u015flenmesi, ta\u015f\u0131nmas\u0131, da\u011f\u0131t\u0131m\u0131, pazarlanmas\u0131 ve t\u00fcketimi yeni alanlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131yor. Zengin \u00fclkeler, mevcut kaynaklar\u0131n ve enerjinin \u00e7o\u011funu t\u00fcketiyor. Ama bunlar\u0131n istifadesinde m\u00fcracaat edilen yer fakirlikle bo\u011fu\u015fturulan \u00fclkelerin k\u0131tas\u0131 Afrika. Burada \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnler di\u011fer k\u0131talara ta\u015f\u0131n\u0131yor, \u00e7o\u011fu ciddi yat\u0131r\u0131m gerektirmeyen belli s\u0131na\u0131 i\u015flemlerden sonra i\u015flenmi\u015f t\u00fcketim maddesi olarak Afrikal\u0131lar\u0131n kullan\u0131m\u0131na sunuluyor. Bilhassa g\u0131da sanayi bu co\u011frafya i\u00e7in art\u0131k ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir alan oldu. Yeni teknolojik zirai aletler ve yerelde fabrikala\u015fma sayesinde y\u00fczde 400 oran\u0131nda b\u00fcy\u00fcmesi beklenen g\u0131da sanayi, Afrikal\u0131lara b\u00fcy\u00fck bir nefes ald\u0131racak.<\/span><\/p>

EN \u0130Y\u0130 BESLENEN 10 \u00dcLKEDEN 9\u2019U AFR\u0130KA\u2019DA!<\/strong><\/span><\/p>

Beslenmek \u00e7ok t\u00fcketmek de\u011fil, sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131da almak olup bunda da t\u00fcketilen meyve ve sebzelerin oran\u0131 belirleyici konumda. Cambridge \u00dcniversitesi taraf\u0131ndan 1990-2010 y\u0131llar\u0131 aras\u0131n\u0131 kapsayan d\u00f6nemde ve 90 \u00fclkede sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme \u00fczerine yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmada, en iyi beslenen 10 \u00fclkenin dokuzunun Afrika\u2019da oldu\u011fu sonucuna var\u0131lm\u0131\u015f. Sebebi ise insan v\u00fccudunun ihtiya\u00e7 duydu\u011fu kadar ve kendi yap\u0131s\u0131na uygun yerel besin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 t\u00fcketmesi sonucuna var\u0131lm\u0131\u015f. Haliyle \u00f6nemli olan k\u0131ta \u00fclke insanlar\u0131na al\u0131\u015f\u0131k olmad\u0131klar\u0131 i\u015flenmi\u015f g\u0131da \u00fcr\u00fcn\u00fc ihra\u00e7 etmek yerine yerel g\u0131da sanayine a\u011f\u0131rl\u0131k verilmesi en uygun tercih olacakt\u0131r.<\/span><\/p>

YABANCI YATIRIM Y\u00dcZDE 7 SEV\u0130YES\u0130NDE<\/strong><\/span><\/p>

Ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda Afrikal\u0131lar sadece zirai \u00fcr\u00fcn yeti\u015ftirip ihra\u00e7 edenler olarak bilinirdi. \u015eimdilerde ise tah\u0131l i\u015fleme, tavuk\u00e7uluk, bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k, et ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri, \u015fekerleme ve kahve gibi pek \u00e7ok alanda y\u00fczlerce milyon dolarl\u0131k cirosu olan yerel \u015firketler var. Say\u0131lar\u0131 da her g\u00fcn art\u0131yor ve onlarca entegre tesise sahip dev \u015firket bulunuyor. Ancak bu yeterli de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6zellikle yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mda Afrika hen\u00fcz y\u00fczde 7 seviyesinde iken, bu oran Asya\u2019da y\u00fczde 78\u2019leri buluyor. \u00d6nemli olan yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n ilgilendikleri alanlarda yerel halk\u0131n t\u00fcketim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131na g\u00f6re kendilerine \u015fekil vermeleri. Yerelde yeti\u015ftirilen \u00fcr\u00fcnler, yerelde i\u015flenip, ihtiyac\u0131 kadar\u0131 da yerelde t\u00fcketime ayr\u0131l\u0131p fazlas\u0131n\u0131n ise ihra\u00e7 edilmesi \u00f6nemli bir \u00e7\u00f6z\u00fcm. Bunun uzun vadeli olmas\u0131 i\u00e7in birim \u00fcretimin art\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Avrupa\u2019da hektar ba\u015f\u0131na 5.5 ton olan \u00fcretim, Afrika\u2019da hektar ba\u015f\u0131na 1.2 ton seviyesinde.<\/span><\/p>

AVRUPALI ME\u015eHUR MARKALAR AFR\u0130KA\u2019DA YER\u0130NDE \u00dcRET\u0130YOR<\/strong><\/span><\/p>

Afrika, ge\u00e7mi\u015fte oldu\u011fu gibi bundan sonra da d\u00fcnyan\u0131n g\u0131da ambar\u0131 olma \u00f6zelli\u011fini giderek artan tehditlere ra\u011fmen koruyacak. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi, \u00e7evre kirlili\u011fi, artan \u015fehir n\u00fcfuslar\u0131, artan enerji ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanamamas\u0131, kurakl\u0131k, artan talebe cevap vermek i\u00e7in su kaynaklar\u0131n\u0131n fazlaca kullan\u0131m\u0131, \u00e7e\u015fitli zirai hastal\u0131klara ve zararl\u0131 b\u00f6ceklere kar\u015f\u0131 kullan\u0131lan ila\u00e7lar\u0131n \u00f6zellikle ar\u0131lar ba\u015fta olmak \u00fczere tabii dokuyu tahrip etmesi ise telafisi zor sonu\u00e7lar do\u011furacak. B\u00fcy\u00fck g\u0131da sanayi kollar\u0131n\u0131n do\u011fdu\u011fu Afrika\u2019da, \u00f6zellikle Avrupa \u00fclkelerinin me\u015fhur markalar\u0131 yerinde \u00fcretim yap\u0131p pazar paylar\u0131n\u0131 her ge\u00e7en sene art\u0131r\u0131yor. Bu, onlar i\u00e7in hem ta\u015f\u0131ma ve g\u00fcmr\u00fck masraflar\u0131n\u0131 azalt\u0131yor hem de yerelde ucuz i\u015f g\u00fcc\u00fc imk\u00e2n\u0131 veriyor. Ama sonu\u00e7ta bu sanayi kolu, t\u00fcm sekt\u00f6rler i\u00e7inde oran\u0131 y\u00fczde 60 seviyesini bulan on binlerce insana da istihdam sundu\u011fu i\u00e7in tercih ediliyor. Bilhassa \u00fclkelere g\u00f6re binlerce \u00fcretici, pazar ve m\u00fc\u015fteri aramadan \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc do\u011frudan fabrikaya veriyor. Yerelde elde edilen \u00fcr\u00fcnler, d\u0131\u015far\u0131dan getirilenler yan\u0131nda \u00e7ok ekonomik oluyor. K\u0131tadaki ana kay\u0131p ise bilin\u00e7li yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in y\u00fczde 35\u2019lere kadar varan hasat zaman\u0131 \u00fcr\u00fcn zayiat\u0131.<\/span><\/p>

GIDA \u0130THALATI 120 M\u0130LYAR DOLARA G\u0130D\u0130YOR<\/strong><\/span><\/p>

K\u0131talar aras\u0131 g\u0131da sevkiyat\u0131n\u0131n t\u00fcm verileri tam ortaya konabilse Afrika\u2019n\u0131n bu anlamda kilit bir konumda oldu\u011fu ve d\u00fcnya g\u0131da g\u00fcvenli\u011finde ciddi bir yer tuttu\u011fu fark edilir. Ama hep \u00fcreten de\u011fil, t\u00fcketen bir pazar konumunda tutuldu. 2015 y\u0131l\u0131nda bile k\u0131ta \u00fclkeleri sadece i\u015flenmi\u015f g\u0131dada toplam 50 milyar dolar\u0131 a\u015fan ithalat yapt\u0131. B\u00f6yle giderse 2030\u2019da bunun hacmi 120 milyar dolar\u0131 bulacak.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"afrika-gida-sanayi-yuzde-400-buyuyecek","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Afrika g\u0131da sanayi y\u00fczde 400 b\u00fcy\u00fcyecek","meta_description":"Prof. Dr. Ahmet Kavas","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":119,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}