{"status":true,"post":{"id":22312,"user_id":30,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 14:15:59","created_at":"2020-06-04T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T11:15:59.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":22312,"is_featured":0,"title":"Afrika enerjisini g\u00fcne\u015ften al\u0131yor","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

Prof. Dr. Ahmet Kavas<\/strong>
<\/strong><\/strong><\/p>

<\/p>

Afrika\u2019da b\u00fcy\u00fck sanayi tesisleri i\u00e7in gerekli g\u00fc\u00e7l\u00fc enerji \u00fcretim santralleri yan\u0131nda s\u0131radan bir ev i\u00e7in farkl\u0131 kitler kurulabiliyor. S\u0131radan g\u00fcne\u015f panelleri yan\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 g\u00fcne\u015f enerjisi santralleri sayesinde ulusal elektrik a\u011flar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lerinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 hesaplan\u0131yor. <\/strong>
<\/strong>
\u00c7in, Almanya ve ABD\u2019nin bu sekt\u00f6rdeki yat\u0131r\u0131mlar\u0131 \u00f6nc\u00fc, ancak t\u00fcm yat\u0131r\u0131mc\u0131lara yeni alanlar a\u00e7\u0131l\u0131yor. G\u00fcne\u015fin kaynak olarak bedava olmas\u0131, bunu enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrken masraflar\u0131n en aza indirilmesi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 art\u0131k Afrika i\u00e7in geri d\u00f6n\u00fclmez hamleleri ard\u0131 ard\u0131na getiriyor. <\/strong>
<\/strong>
Teknolojinin h\u0131z\u0131n\u0131 takip etme ve sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 yararlardan vakitlice istifade yollar\u0131n\u0131 teminin ayn\u0131 anda herkes i\u00e7in neredeyse imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011fu bir \u00e7a\u011fa girdik. Ger\u00e7i bilinen t\u00fcm insanl\u0131k tarihi de bunlardan pek farkl\u0131 de\u011fildi. Eski medeniyetlerin izlerine bol miktarda rastlan\u0131lan co\u011frafyalardan ki bu anlamda Anadolu, Ortado\u011fu, Akdeniz havzas\u0131, hatta Asya\u2019n\u0131n bir\u00e7ok b\u00f6lgesinde g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fanlar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok kavmi hi\u00e7 tan\u0131madan nice as\u0131rlar ya\u015fad\u0131. Ama \u00f6yle bir zamana girdik ki, uzak k\u0131talar ula\u015f\u0131m ve ileti\u015fim vas\u0131talar\u0131yla anl\u0131k olarak birbirlerine \u00e7ok yakla\u015f\u0131p birbirlerini derinden etkiliyorlar. Bu anlamda mesela elektrik enerjisinin 1878 y\u0131l\u0131ndan itibaren g\u00fcnl\u00fck hayata girmesinin \u00fczerinden hen\u00fcz bir bu\u00e7uk as\u0131r ge\u00e7ti. Ne var ki, h\u00e2l\u00e2 yerk\u00fcrenin bir\u00e7ok co\u011frafyas\u0131nda, hassaten Afrika\u2019da 650 milyon insan bunun ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hen\u00fcz \u00f6\u011frenemeden ya\u015f\u0131yor.
YEN\u0130LENEB\u0130L\u0130RE Y\u00d6NEL\u0130\u015e<\/strong>
Fosil kaynaklardan bir an evvel kurtulmak i\u00e7in yenilenebilir ve temiz enerji kaynaklar\u0131n\u0131n her ge\u00e7en g\u00fcn devreye daha fazla m\u00fcdahil edildi\u011fi bir \u00e7a\u011fa girdik. Afrika\u2019n\u0131n bilhassa i\u00e7 b\u00f6lgeleri uranyum gibi en k\u0131ymetlileri dahil \u00e7ok \u00e7e\u015fitli fosil kaynaklara bolca sahip bulunmalar\u0131na ve bunlar\u0131 d\u00fcnya piyasalar\u0131na inan\u0131lmas\u0131 zor olsa da sudan ucuz pazarlamalar\u0131na ra\u011fmen kendileri bunlar\u0131n nimetlerinden asgari seviyede bile faydalanam\u0131yorlar. \u015eimdilerde bir taraftan k\u0131ta devlet adamlar\u0131n\u0131n bir an evvel toplumlar\u0131n\u0131 elektrikle bulu\u015fturma \u00e7abalar\u0131, di\u011fer taraftan da enerji sekt\u00f6r\u00fcne yat\u0131r\u0131m yapanlar\u0131n olabildi\u011fi kadar h\u0131zl\u0131 hareket ederek yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131na y\u00f6nelmelerini takip etmek bile ciddi bir u\u011fra\u015f\u0131d\u0131r. Devasa barajlardan hidroelektrik santraller yan\u0131nda termal, k\u00f6m\u00fcr, do\u011falgaz ve petrole dayal\u0131 enerji \u00fcretimleri ve bunlar\u0131 farkl\u0131 yerle\u015fim yerlerine ta\u015f\u0131mak i\u00e7in y\u00fcz binlerce kilometre dikilen elektrik direkleri ve kablo a\u011flar\u0131yla ta\u015f\u0131mak yerine r\u00fczg\u00e2r ve g\u00fcne\u015f enerjisine dayal\u0131 \u00fcretimde \u0131srar edenlerin say\u0131lar\u0131 giderek art\u0131yor.
YEN\u0130 G\u00dcNDEM<\/strong>
Afrika\u2019da hemen hemen her devlet adam\u0131 t\u00fcm toplant\u0131larda \u00fclkelerinde y\u0131l\u0131n 325 g\u00fcn\u00fc enerji kayna\u011f\u0131 olarak g\u00fcne\u015ften istifade edilebilece\u011fini dile getiriyorlar. Bunun kadar olmazsa da \u00e7ok farkl\u0131 noktalarda ki belli y\u00fckseklikler, \u00e7\u00f6ller ve \u00f6zellikle okyanusa s\u0131n\u0131r sahillerde r\u00fczgar\u0131n \u015fiddetli ve devaml\u0131 esmesi sebebiyle bunun da enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir d\u00f6nemdeyiz. \u0130rili ufakl\u0131 her boyutta yenilenebilir enerji sekt\u00f6r\u00fc yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 art\u0131k bu k\u0131ta \u00fclkelerini adeta merkez se\u00e7tiler. \u00c7ok net bilinen bir \u015fey varsa Afrika, 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortas\u0131na enerji ihtiyac\u0131n\u0131 en az\u0131ndan her ferdine ula\u015ft\u0131racak bir seviyeyi yakalayarak girme niyetinde. Bunu sa\u011flarken de aleyhte propagandalar\u0131n etkisiyle ve de gittik\u00e7e azalan ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine verdi\u011fi zarar sebebiyle di\u011fer k\u0131talar\u0131n bile kurtulmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 fosil kaynaklarla bu s\u00fcreci s\u0131f\u0131rdan ba\u015flatma devirleri Afrikal\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu i\u00e7in ba\u015flamadan bitecek gibi. Her ne kadar Etiyopya\u2019da yap\u0131lan R\u00f6nesans Baraj\u0131 ve benzerleri yeni projeler olarak baz\u0131lar\u0131 g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131ksalar da bu ve benzeri \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin a\u015f\u0131r\u0131 maliyetleri sebebiyle ve de bir\u00e7ok \u00fclkede yeterli akarsu kaynaklar\u0131 olmamas\u0131, bunlara e\u011filimleri de devre d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131yor.
G\u00dcNE\u015e DO\u011eUYOR<\/strong>
G\u00fcne\u015f enerjisinin Afrikal\u0131lar i\u00e7in 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n elektrik \u00fcretiminde en k\u0131sa yoldan tercih edilen temel kaynak olma e\u011filimi giderek bu alanda b\u00fcy\u00fck bir pazar f\u0131rsat\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Ufak bir cihaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131racak bir d\u00fczenek ile ba\u015flayanlar dahil bir k\u00f6y, hatta bir \u015fehirdeki bir mahallenin ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 giderek hayalden uygulanabilir seviyeye getirilip yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. \u015eehir merkezleri kadar \u00fclkelerin en \u00fccra k\u00f6\u015felerindeki ta\u015fra yerle\u015fim yerlerine bile bunun i\u00e7in yeni imk\u00e2nlar sunulabiliyor. S\u0131radan g\u00fcne\u015f panelleri yan\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 g\u00fcne\u015f enerjisi santralleri sayesinde ulusal elektrik a\u011flar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lerinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 hesaplan\u0131yor.
Afrika\u2019da b\u00fcy\u00fck sanayi tesisleri i\u00e7in gerekli g\u00fc\u00e7l\u00fc enerji \u00fcretim santralleri yan\u0131nda s\u0131radan bir ev i\u00e7in farkl\u0131 kitler kurulabiliyor. \u00c7o\u011fu zaman bunun birka\u00e7 g\u00fcne\u015f paneliyle beslenmesi yan\u0131nda pil depolama d\u00fczene\u011fine sahip olunmas\u0131 art\u0131k zor de\u011fil. Tasarruflu enerji i\u00e7in LED ampullerinin tercihi, radyo, telefon, el feneri, buzdolab\u0131 ve benzeri g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n birer par\u00e7as\u0131 aletlerin \u015farjlar\u0131 i\u00e7in prizlerin beslenmesi giderek zaruret halini ald\u0131. G\u00fcne\u015f enerjisi ile ta\u015f\u0131ma vas\u0131talar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131, su pompalar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve depolar\u0131n\u0131n doldurulmas\u0131, i\u00e7ilecek sular\u0131n ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 ve ba\u011f, bah\u00e7e ve tarlalar\u0131n sulanmas\u0131 da art\u0131k s\u0131radan ihtiyaca d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f vaziyette. Art\u0131k her kullan\u0131c\u0131 bu sekt\u00f6re y\u00f6nelik malzeme t\u00fcketimine ciddi ihtiya\u00e7 duyuyor.
30 M\u0130LYAR DOLAR YATIRIM<\/strong>
Afrika\u2019da y\u0131ll\u0131k 25-30 milyar dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m f\u0131rsat\u0131 sunan g\u00fcne\u015f enerjisi hen\u00fcz d\u00fcnya genelinin sadece y\u00fczde 8\u2019lik bir pay\u0131na sahip. Denizde g\u00fcne\u015f enerjisi projeleri D\u00fcnya Bankas\u0131 taraf\u0131ndan desteklenmekte olup Paris \u0130klim Anla\u015fmalar\u0131 sonras\u0131nda bu sekt\u00f6re y\u00f6nelik \u00fcretimde ciddi art\u0131\u015flar ya\u015fan\u0131yor. \u00c7\u00f6l b\u00f6lgesinde kurulacak her 2.5 km\u2019lik g\u00fcne\u015f paneli alan\u0131nda 1.5 milyon varil t\u00fcketilerek elde edilecek enerjiye ula\u015fabilece\u011fi hesap ediliyor.
Bu anlamda \u00e7\u00f6llerin sa\u011flayaca\u011f\u0131 bu imk\u00e2n de\u011ferlendirildi\u011finde d\u00fcnyada kullan\u0131lan enerjinin y\u00fczlerce kat\u0131n\u0131 sa\u011flayacak g\u00fc\u00e7te oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Co\u011frafi anlamda ve n\u00fcfus olarak da k\u0131ta hen\u00fcz y\u00fczde 80 k\u0131rsal kesime ba\u011fl\u0131 bulunuyor. G\u00fcne\u015f enerjisi hedef olarak bu devasa kesimin sosyo-ekonomik hayat\u0131n\u0131 k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirmeye talip g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00c7in, Almanya ve ABD\u2019nin bu sekt\u00f6rdeki yat\u0131r\u0131mlar\u0131, \u00f6zellikle birincinin gerekli malzeme \u00fcretimi ile a\u00e7\u0131k ara \u00f6nde olmas\u0131na ra\u011fmen t\u00fcm yat\u0131r\u0131mc\u0131lara yeni alanlar a\u00e7\u0131l\u0131yor. G\u00fcne\u015fin kaynak olarak bedava olmas\u0131, bunu enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrken masraflar\u0131n en aza indirilmesi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 art\u0131k Afrika i\u00e7in geri d\u00f6n\u00fclmez hamleleri ard\u0131 ard\u0131na getiriyor.

\u00d6NC\u00dc \u00dcLKELER<\/strong>

G\u00fcne\u015f enerjisinde uygulamalar\u0131 ile \u00f6ne \u00e7\u0131kan \u00fclkelerden Fas, Cezayir, G\u00fcney Afrika, M\u0131s\u0131r ve Senegal gibi pek \u00e7o\u011fu art\u0131k bu alana y\u00f6neldi. Fas, 580 MW\u2019l\u0131k \u00fcretimle d\u00fcnyada termodinamik g\u00fcne\u015f enerjisi ile \u00f6nde gelen bir \u00fclke olup bunun 72 MW\u2019l\u0131k k\u0131sm\u0131n\u0131 fotovaltaikten elde ediyor. G\u00fcney Afrika, 2014\u2019te 145 hektara kurdu\u011fu 200 futbol sahas\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki 325 bin g\u00fcne\u015f paneli ile d\u00fcnyada 16. s\u0131raya y\u00fckseldi. Cezayir, 2015\u2019te \u00f6nem verdi\u011fi bu alanda 2018\u2019de ciddi mesafe kat etti. M\u0131s\u0131r, \u015earm e\u015f-\u015eeyh\u2019te g\u00fcnl\u00fck 5 MW enerji \u00fcretirken yak\u0131n gelecekte enerjisinin y\u00fczde 20\u2019sini bu kaynaktan sa\u011flamay\u0131 planl\u0131yor.

G\u0130R\u0130\u015e\u0130MC\u0130LERE \u00d6D\u00dcL<\/strong>
\u015eimdilerde kimse g\u00fcne\u015f enerjisine nas\u0131l sahip olunaca\u011f\u0131n\u0131 konu\u015fmuyor. Bu a\u015fama ge\u00e7ildi\u011fi i\u00e7in daha \u00f6tesinde neler yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n yollar\u0131 aran\u0131yor ve sekt\u00f6re yeni bulu\u015flarla en etkili ve faydas\u0131 y\u00fcksek katk\u0131 sa\u011flayan yat\u0131r\u0131mlar \u00f6d\u00fcllendiriliyor. Bu anlamda mesela Afrika\u2019da G\u00fcne\u015f Enerjisi Derne\u011fi G\u00fcne\u015f \u00d6d\u00fclleri (AFSIA Solar Awards) ile alan\u0131n en ba\u015far\u0131l\u0131 giri\u015fimci-leri ve sekt\u00f6re yenilik getirenlere \u00f6d\u00fcl vererek her t\u00fcrl\u00fc te\u015fvik edici giri\u015fimin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7m\u0131\u015f bulunuyor. Art\u0131k enerji alan\u0131nda yat\u0131r\u0131m\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc sunulan hizmetin daha etkin uygulanabilirli\u011fi, bu alana mesleki anlamda hakim olma, kalite, g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 ve hepsinden de \u00f6nemlisi her y\u0131l kim daha yenilik\u00e7i projesiyle fark\u0131ndal\u0131k temin edebiliyor bunlar belirleniyor. Temel ama\u00e7 sadece en g\u00fc\u00e7l\u00fc olan\u0131 tespit etmek de\u011fil, yenilik\u00e7i, katk\u0131 sa\u011flayan en ufak \u00fcretim imk\u00e2n\u0131ndan ulusal \u015febekeleri besleyebilecek g\u00fc\u00e7tekilere kadar yelpazenin iki ucu aras\u0131nda yer alan her giri\u015fimcinin en son bir y\u0131lda yakalad\u0131\u011f\u0131 ba\u015far\u0131y\u0131 \u00f6d\u00fcllendirmektir. K\u0131ta i\u00e7i \u00f6zendirici \u00f6d\u00fcller oldu\u011fu gibi di\u011fer k\u0131talardaki yat\u0131r\u0131mc\u0131lar da yeni bulu\u015flar\u0131 ile Afrika\u2019ya katk\u0131lar\u0131n\u0131n boyutunu fark edecekler. 2020 i\u00e7in ba\u015fvurular 1 May\u0131s 2019-30 Nisan 2020 aras\u0131nda al\u0131nd\u0131. Bu sene g\u00fcne\u015f enerjisi sekt\u00f6r\u00fcnde en yenilik\u00e7i ve daha geni\u015f kitlelere elektri\u011fi ula\u015ft\u0131rabilenler 2 Temmuz 2020\u2019de Barselona\u2019da belirlenmi\u015f olacak.

TA\u015eIMA MAL\u0130YET\u0130 YOK!<\/strong>

Afrika, 21. y\u00fczy\u0131lda g\u00fcne\u015f enerjisini r\u00fczgar enerjisiyle destekleyip her ikisinin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn azald\u0131\u011f\u0131 anlarda da jenerat\u00f6rlerin devreye girmesiyle hayat alan\u0131 olan her yeri elektriksiz b\u0131rakma-mak i\u00e7in k\u0131yas\u0131ya bir rekabeti getiriyor. G\u00fcnl\u00fck t\u00fcketimleri 15\/20 kilovat gibi \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck orandan birka\u00e7 megavata kadar olan sistemler art\u0131k \u015fehirler i\u00e7in kuruluyor. B\u00f6ylece enerji \u00fcretim mahalli ile ta\u015f\u0131nacak \u015fehir aras\u0131nda kilometrelerce a\u011f kurarak bunu a\u011f\u0131r maliyetlerle ta\u015f\u0131ma yerine do\u011frudan yerinde basit \u00fcretim d\u00fczenleri d\u00f6ne-mine ge\u00e7iliyor. Hatta 24 saat kesintisiz enerji temini i\u00e7in ak\u00fclerle gerekli depolama her ne kadar pahal\u0131 olsa da yine uzak mesafeler aras\u0131 ta\u015f\u0131ma kadar masraf gerektirmiyor. Dahas\u0131 Afrika\u2019da \u00f6zellikle Sahra ve \u00e7evresindeki yerle\u015fim yerlerinin k\u00fc\u00e7\u00fck ve aralar\u0131n-daki mesafelerin de \u00e7ok uzak olmas\u0131 \u00fcreticileri bu giri\u015fimlere y\u00f6neltiyor.

AFR\u0130KA G\u00dcNDEM\u0130NDEN\u2026 <\/strong>

* Afrika\u2019da son y\u0131llarda uzay \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na yat\u0131r\u0131mlar art\u0131\u015f e\u011filiminde. Son 21 y\u0131lda 8 \u00fclke taraf\u0131ndan 32 uydu f\u0131rlat\u0131ld\u0131.
* Tunus men\u015feli TELNET \u015firketi Rusya\u2019n\u0131n deste\u011fiyle 15 Kas\u0131m\u2019da 2; 10 y\u0131l i\u00e7inde de 30 uydu f\u0131rlatmay\u0131 planl\u0131yor.
* Senegal\u2019de yeni geli\u015fmekte olan e-ticaret sekt\u00f6r\u00fcndeki yemek \u015firketi Club Kossam salg\u0131nla birlikte sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ikiye katlad\u0131. Salg\u0131ndan \u00f6nce ayl\u0131k ortalama 30 milyon CFA olan sat\u0131\u015flar nisan ay\u0131nda 62 milyon CFA (103.000 $) oldu.
* Uganda, Kas\u0131m 2019\u2019da Bilgi ve \u0130leti\u015fim Teknoloji Fabrikas\u0131\u2019n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131. \u00c7in\u2019in teknoloji firmas\u0131 SIMI ile anla\u015fma yapan Uganda, 18 bin ak\u0131ll\u0131 telefonu Fas\u2019a ihra\u00e7 etti. SIMI S300\u2019\u00fcn maliyeti sadece 20 bin UGX (5.24 $)
* Tunus\u2019un g\u00fcneyindeki Tatavin\u2019de g\u00fcne\u015f enerjisinden y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 31.1 GW tahmini \u00fcretim kapasitesi olan iki proje tamamland\u0131. Projeleri Tunus\u2019un g\u00fcneyindeki \u00e7e\u015fitli hidrokarbon alanlar\u0131nda faaliyet g\u00f6steren \u0130talyan \u015firketi ENI yapt\u0131.
* Kenya, Covid-19 nedeniyle ekonomik sorunlar\u0131 gidermek amac\u0131yla D\u00fcnya Bankas\u0131\u2019ndan 1 milyar dolar kredi ald\u0131.<\/p> \t\t\t\t","slug":"afrika-enerjisini-gunesten-aliyor","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Afrika enerjisini g\u00fcne\u015ften al\u0131yor","meta_description":"Prof. Dr. Ahmet Kavas","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1110,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":30,"name":"AHMET","surname":"KAVAS","email":"prof-dr-ahmet-kavas@gmail.com","slug":"prof-dr-ahmet-kavas","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/17336916002RXDhDXyMw3kEXW.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-24T11:09:13.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:44:44.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":22411,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":22312,"locale":"tr","category_id":73,"title":"Afrika enerjisini g\u00fcne\u015ften al\u0131yor","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

Prof. Dr. Ahmet Kavas<\/strong>
<\/strong><\/strong><\/p>

<\/p>

Afrika\u2019da b\u00fcy\u00fck sanayi tesisleri i\u00e7in gerekli g\u00fc\u00e7l\u00fc enerji \u00fcretim santralleri yan\u0131nda s\u0131radan bir ev i\u00e7in farkl\u0131 kitler kurulabiliyor. S\u0131radan g\u00fcne\u015f panelleri yan\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 g\u00fcne\u015f enerjisi santralleri sayesinde ulusal elektrik a\u011flar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lerinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 hesaplan\u0131yor. <\/strong>
<\/strong>
\u00c7in, Almanya ve ABD\u2019nin bu sekt\u00f6rdeki yat\u0131r\u0131mlar\u0131 \u00f6nc\u00fc, ancak t\u00fcm yat\u0131r\u0131mc\u0131lara yeni alanlar a\u00e7\u0131l\u0131yor. G\u00fcne\u015fin kaynak olarak bedava olmas\u0131, bunu enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrken masraflar\u0131n en aza indirilmesi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 art\u0131k Afrika i\u00e7in geri d\u00f6n\u00fclmez hamleleri ard\u0131 ard\u0131na getiriyor. <\/strong>
<\/strong>
Teknolojinin h\u0131z\u0131n\u0131 takip etme ve sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 yararlardan vakitlice istifade yollar\u0131n\u0131 teminin ayn\u0131 anda herkes i\u00e7in neredeyse imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011fu bir \u00e7a\u011fa girdik. Ger\u00e7i bilinen t\u00fcm insanl\u0131k tarihi de bunlardan pek farkl\u0131 de\u011fildi. Eski medeniyetlerin izlerine bol miktarda rastlan\u0131lan co\u011frafyalardan ki bu anlamda Anadolu, Ortado\u011fu, Akdeniz havzas\u0131, hatta Asya\u2019n\u0131n bir\u00e7ok b\u00f6lgesinde g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fanlar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok kavmi hi\u00e7 tan\u0131madan nice as\u0131rlar ya\u015fad\u0131. Ama \u00f6yle bir zamana girdik ki, uzak k\u0131talar ula\u015f\u0131m ve ileti\u015fim vas\u0131talar\u0131yla anl\u0131k olarak birbirlerine \u00e7ok yakla\u015f\u0131p birbirlerini derinden etkiliyorlar. Bu anlamda mesela elektrik enerjisinin 1878 y\u0131l\u0131ndan itibaren g\u00fcnl\u00fck hayata girmesinin \u00fczerinden hen\u00fcz bir bu\u00e7uk as\u0131r ge\u00e7ti. Ne var ki, h\u00e2l\u00e2 yerk\u00fcrenin bir\u00e7ok co\u011frafyas\u0131nda, hassaten Afrika\u2019da 650 milyon insan bunun ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hen\u00fcz \u00f6\u011frenemeden ya\u015f\u0131yor.
YEN\u0130LENEB\u0130L\u0130RE Y\u00d6NEL\u0130\u015e<\/strong>
Fosil kaynaklardan bir an evvel kurtulmak i\u00e7in yenilenebilir ve temiz enerji kaynaklar\u0131n\u0131n her ge\u00e7en g\u00fcn devreye daha fazla m\u00fcdahil edildi\u011fi bir \u00e7a\u011fa girdik. Afrika\u2019n\u0131n bilhassa i\u00e7 b\u00f6lgeleri uranyum gibi en k\u0131ymetlileri dahil \u00e7ok \u00e7e\u015fitli fosil kaynaklara bolca sahip bulunmalar\u0131na ve bunlar\u0131 d\u00fcnya piyasalar\u0131na inan\u0131lmas\u0131 zor olsa da sudan ucuz pazarlamalar\u0131na ra\u011fmen kendileri bunlar\u0131n nimetlerinden asgari seviyede bile faydalanam\u0131yorlar. \u015eimdilerde bir taraftan k\u0131ta devlet adamlar\u0131n\u0131n bir an evvel toplumlar\u0131n\u0131 elektrikle bulu\u015fturma \u00e7abalar\u0131, di\u011fer taraftan da enerji sekt\u00f6r\u00fcne yat\u0131r\u0131m yapanlar\u0131n olabildi\u011fi kadar h\u0131zl\u0131 hareket ederek yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131na y\u00f6nelmelerini takip etmek bile ciddi bir u\u011fra\u015f\u0131d\u0131r. Devasa barajlardan hidroelektrik santraller yan\u0131nda termal, k\u00f6m\u00fcr, do\u011falgaz ve petrole dayal\u0131 enerji \u00fcretimleri ve bunlar\u0131 farkl\u0131 yerle\u015fim yerlerine ta\u015f\u0131mak i\u00e7in y\u00fcz binlerce kilometre dikilen elektrik direkleri ve kablo a\u011flar\u0131yla ta\u015f\u0131mak yerine r\u00fczg\u00e2r ve g\u00fcne\u015f enerjisine dayal\u0131 \u00fcretimde \u0131srar edenlerin say\u0131lar\u0131 giderek art\u0131yor.
YEN\u0130 G\u00dcNDEM<\/strong>
Afrika\u2019da hemen hemen her devlet adam\u0131 t\u00fcm toplant\u0131larda \u00fclkelerinde y\u0131l\u0131n 325 g\u00fcn\u00fc enerji kayna\u011f\u0131 olarak g\u00fcne\u015ften istifade edilebilece\u011fini dile getiriyorlar. Bunun kadar olmazsa da \u00e7ok farkl\u0131 noktalarda ki belli y\u00fckseklikler, \u00e7\u00f6ller ve \u00f6zellikle okyanusa s\u0131n\u0131r sahillerde r\u00fczgar\u0131n \u015fiddetli ve devaml\u0131 esmesi sebebiyle bunun da enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir d\u00f6nemdeyiz. \u0130rili ufakl\u0131 her boyutta yenilenebilir enerji sekt\u00f6r\u00fc yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 art\u0131k bu k\u0131ta \u00fclkelerini adeta merkez se\u00e7tiler. \u00c7ok net bilinen bir \u015fey varsa Afrika, 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortas\u0131na enerji ihtiyac\u0131n\u0131 en az\u0131ndan her ferdine ula\u015ft\u0131racak bir seviyeyi yakalayarak girme niyetinde. Bunu sa\u011flarken de aleyhte propagandalar\u0131n etkisiyle ve de gittik\u00e7e azalan ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine verdi\u011fi zarar sebebiyle di\u011fer k\u0131talar\u0131n bile kurtulmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 fosil kaynaklarla bu s\u00fcreci s\u0131f\u0131rdan ba\u015flatma devirleri Afrikal\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu i\u00e7in ba\u015flamadan bitecek gibi. Her ne kadar Etiyopya\u2019da yap\u0131lan R\u00f6nesans Baraj\u0131 ve benzerleri yeni projeler olarak baz\u0131lar\u0131 g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131ksalar da bu ve benzeri \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin a\u015f\u0131r\u0131 maliyetleri sebebiyle ve de bir\u00e7ok \u00fclkede yeterli akarsu kaynaklar\u0131 olmamas\u0131, bunlara e\u011filimleri de devre d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131yor.
G\u00dcNE\u015e DO\u011eUYOR<\/strong>
G\u00fcne\u015f enerjisinin Afrikal\u0131lar i\u00e7in 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n elektrik \u00fcretiminde en k\u0131sa yoldan tercih edilen temel kaynak olma e\u011filimi giderek bu alanda b\u00fcy\u00fck bir pazar f\u0131rsat\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Ufak bir cihaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131racak bir d\u00fczenek ile ba\u015flayanlar dahil bir k\u00f6y, hatta bir \u015fehirdeki bir mahallenin ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 giderek hayalden uygulanabilir seviyeye getirilip yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. \u015eehir merkezleri kadar \u00fclkelerin en \u00fccra k\u00f6\u015felerindeki ta\u015fra yerle\u015fim yerlerine bile bunun i\u00e7in yeni imk\u00e2nlar sunulabiliyor. S\u0131radan g\u00fcne\u015f panelleri yan\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 g\u00fcne\u015f enerjisi santralleri sayesinde ulusal elektrik a\u011flar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lerinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 hesaplan\u0131yor.
Afrika\u2019da b\u00fcy\u00fck sanayi tesisleri i\u00e7in gerekli g\u00fc\u00e7l\u00fc enerji \u00fcretim santralleri yan\u0131nda s\u0131radan bir ev i\u00e7in farkl\u0131 kitler kurulabiliyor. \u00c7o\u011fu zaman bunun birka\u00e7 g\u00fcne\u015f paneliyle beslenmesi yan\u0131nda pil depolama d\u00fczene\u011fine sahip olunmas\u0131 art\u0131k zor de\u011fil. Tasarruflu enerji i\u00e7in LED ampullerinin tercihi, radyo, telefon, el feneri, buzdolab\u0131 ve benzeri g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n birer par\u00e7as\u0131 aletlerin \u015farjlar\u0131 i\u00e7in prizlerin beslenmesi giderek zaruret halini ald\u0131. G\u00fcne\u015f enerjisi ile ta\u015f\u0131ma vas\u0131talar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131, su pompalar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve depolar\u0131n\u0131n doldurulmas\u0131, i\u00e7ilecek sular\u0131n ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 ve ba\u011f, bah\u00e7e ve tarlalar\u0131n sulanmas\u0131 da art\u0131k s\u0131radan ihtiyaca d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f vaziyette. Art\u0131k her kullan\u0131c\u0131 bu sekt\u00f6re y\u00f6nelik malzeme t\u00fcketimine ciddi ihtiya\u00e7 duyuyor.
30 M\u0130LYAR DOLAR YATIRIM<\/strong>
Afrika\u2019da y\u0131ll\u0131k 25-30 milyar dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m f\u0131rsat\u0131 sunan g\u00fcne\u015f enerjisi hen\u00fcz d\u00fcnya genelinin sadece y\u00fczde 8\u2019lik bir pay\u0131na sahip. Denizde g\u00fcne\u015f enerjisi projeleri D\u00fcnya Bankas\u0131 taraf\u0131ndan desteklenmekte olup Paris \u0130klim Anla\u015fmalar\u0131 sonras\u0131nda bu sekt\u00f6re y\u00f6nelik \u00fcretimde ciddi art\u0131\u015flar ya\u015fan\u0131yor. \u00c7\u00f6l b\u00f6lgesinde kurulacak her 2.5 km\u2019lik g\u00fcne\u015f paneli alan\u0131nda 1.5 milyon varil t\u00fcketilerek elde edilecek enerjiye ula\u015fabilece\u011fi hesap ediliyor.
Bu anlamda \u00e7\u00f6llerin sa\u011flayaca\u011f\u0131 bu imk\u00e2n de\u011ferlendirildi\u011finde d\u00fcnyada kullan\u0131lan enerjinin y\u00fczlerce kat\u0131n\u0131 sa\u011flayacak g\u00fc\u00e7te oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Co\u011frafi anlamda ve n\u00fcfus olarak da k\u0131ta hen\u00fcz y\u00fczde 80 k\u0131rsal kesime ba\u011fl\u0131 bulunuyor. G\u00fcne\u015f enerjisi hedef olarak bu devasa kesimin sosyo-ekonomik hayat\u0131n\u0131 k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirmeye talip g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00c7in, Almanya ve ABD\u2019nin bu sekt\u00f6rdeki yat\u0131r\u0131mlar\u0131, \u00f6zellikle birincinin gerekli malzeme \u00fcretimi ile a\u00e7\u0131k ara \u00f6nde olmas\u0131na ra\u011fmen t\u00fcm yat\u0131r\u0131mc\u0131lara yeni alanlar a\u00e7\u0131l\u0131yor. G\u00fcne\u015fin kaynak olarak bedava olmas\u0131, bunu enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrken masraflar\u0131n en aza indirilmesi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 art\u0131k Afrika i\u00e7in geri d\u00f6n\u00fclmez hamleleri ard\u0131 ard\u0131na getiriyor.

\u00d6NC\u00dc \u00dcLKELER<\/strong>

G\u00fcne\u015f enerjisinde uygulamalar\u0131 ile \u00f6ne \u00e7\u0131kan \u00fclkelerden Fas, Cezayir, G\u00fcney Afrika, M\u0131s\u0131r ve Senegal gibi pek \u00e7o\u011fu art\u0131k bu alana y\u00f6neldi. Fas, 580 MW\u2019l\u0131k \u00fcretimle d\u00fcnyada termodinamik g\u00fcne\u015f enerjisi ile \u00f6nde gelen bir \u00fclke olup bunun 72 MW\u2019l\u0131k k\u0131sm\u0131n\u0131 fotovaltaikten elde ediyor. G\u00fcney Afrika, 2014\u2019te 145 hektara kurdu\u011fu 200 futbol sahas\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki 325 bin g\u00fcne\u015f paneli ile d\u00fcnyada 16. s\u0131raya y\u00fckseldi. Cezayir, 2015\u2019te \u00f6nem verdi\u011fi bu alanda 2018\u2019de ciddi mesafe kat etti. M\u0131s\u0131r, \u015earm e\u015f-\u015eeyh\u2019te g\u00fcnl\u00fck 5 MW enerji \u00fcretirken yak\u0131n gelecekte enerjisinin y\u00fczde 20\u2019sini bu kaynaktan sa\u011flamay\u0131 planl\u0131yor.

G\u0130R\u0130\u015e\u0130MC\u0130LERE \u00d6D\u00dcL<\/strong>
\u015eimdilerde kimse g\u00fcne\u015f enerjisine nas\u0131l sahip olunaca\u011f\u0131n\u0131 konu\u015fmuyor. Bu a\u015fama ge\u00e7ildi\u011fi i\u00e7in daha \u00f6tesinde neler yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n yollar\u0131 aran\u0131yor ve sekt\u00f6re yeni bulu\u015flarla en etkili ve faydas\u0131 y\u00fcksek katk\u0131 sa\u011flayan yat\u0131r\u0131mlar \u00f6d\u00fcllendiriliyor. Bu anlamda mesela Afrika\u2019da G\u00fcne\u015f Enerjisi Derne\u011fi G\u00fcne\u015f \u00d6d\u00fclleri (AFSIA Solar Awards) ile alan\u0131n en ba\u015far\u0131l\u0131 giri\u015fimci-leri ve sekt\u00f6re yenilik getirenlere \u00f6d\u00fcl vererek her t\u00fcrl\u00fc te\u015fvik edici giri\u015fimin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7m\u0131\u015f bulunuyor. Art\u0131k enerji alan\u0131nda yat\u0131r\u0131m\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc sunulan hizmetin daha etkin uygulanabilirli\u011fi, bu alana mesleki anlamda hakim olma, kalite, g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 ve hepsinden de \u00f6nemlisi her y\u0131l kim daha yenilik\u00e7i projesiyle fark\u0131ndal\u0131k temin edebiliyor bunlar belirleniyor. Temel ama\u00e7 sadece en g\u00fc\u00e7l\u00fc olan\u0131 tespit etmek de\u011fil, yenilik\u00e7i, katk\u0131 sa\u011flayan en ufak \u00fcretim imk\u00e2n\u0131ndan ulusal \u015febekeleri besleyebilecek g\u00fc\u00e7tekilere kadar yelpazenin iki ucu aras\u0131nda yer alan her giri\u015fimcinin en son bir y\u0131lda yakalad\u0131\u011f\u0131 ba\u015far\u0131y\u0131 \u00f6d\u00fcllendirmektir. K\u0131ta i\u00e7i \u00f6zendirici \u00f6d\u00fcller oldu\u011fu gibi di\u011fer k\u0131talardaki yat\u0131r\u0131mc\u0131lar da yeni bulu\u015flar\u0131 ile Afrika\u2019ya katk\u0131lar\u0131n\u0131n boyutunu fark edecekler. 2020 i\u00e7in ba\u015fvurular 1 May\u0131s 2019-30 Nisan 2020 aras\u0131nda al\u0131nd\u0131. Bu sene g\u00fcne\u015f enerjisi sekt\u00f6r\u00fcnde en yenilik\u00e7i ve daha geni\u015f kitlelere elektri\u011fi ula\u015ft\u0131rabilenler 2 Temmuz 2020\u2019de Barselona\u2019da belirlenmi\u015f olacak.

TA\u015eIMA MAL\u0130YET\u0130 YOK!<\/strong>

Afrika, 21. y\u00fczy\u0131lda g\u00fcne\u015f enerjisini r\u00fczgar enerjisiyle destekleyip her ikisinin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn azald\u0131\u011f\u0131 anlarda da jenerat\u00f6rlerin devreye girmesiyle hayat alan\u0131 olan her yeri elektriksiz b\u0131rakma-mak i\u00e7in k\u0131yas\u0131ya bir rekabeti getiriyor. G\u00fcnl\u00fck t\u00fcketimleri 15\/20 kilovat gibi \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck orandan birka\u00e7 megavata kadar olan sistemler art\u0131k \u015fehirler i\u00e7in kuruluyor. B\u00f6ylece enerji \u00fcretim mahalli ile ta\u015f\u0131nacak \u015fehir aras\u0131nda kilometrelerce a\u011f kurarak bunu a\u011f\u0131r maliyetlerle ta\u015f\u0131ma yerine do\u011frudan yerinde basit \u00fcretim d\u00fczenleri d\u00f6ne-mine ge\u00e7iliyor. Hatta 24 saat kesintisiz enerji temini i\u00e7in ak\u00fclerle gerekli depolama her ne kadar pahal\u0131 olsa da yine uzak mesafeler aras\u0131 ta\u015f\u0131ma kadar masraf gerektirmiyor. Dahas\u0131 Afrika\u2019da \u00f6zellikle Sahra ve \u00e7evresindeki yerle\u015fim yerlerinin k\u00fc\u00e7\u00fck ve aralar\u0131n-daki mesafelerin de \u00e7ok uzak olmas\u0131 \u00fcreticileri bu giri\u015fimlere y\u00f6neltiyor.

AFR\u0130KA G\u00dcNDEM\u0130NDEN\u2026 <\/strong>

* Afrika\u2019da son y\u0131llarda uzay \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na yat\u0131r\u0131mlar art\u0131\u015f e\u011filiminde. Son 21 y\u0131lda 8 \u00fclke taraf\u0131ndan 32 uydu f\u0131rlat\u0131ld\u0131.
* Tunus men\u015feli TELNET \u015firketi Rusya\u2019n\u0131n deste\u011fiyle 15 Kas\u0131m\u2019da 2; 10 y\u0131l i\u00e7inde de 30 uydu f\u0131rlatmay\u0131 planl\u0131yor.
* Senegal\u2019de yeni geli\u015fmekte olan e-ticaret sekt\u00f6r\u00fcndeki yemek \u015firketi Club Kossam salg\u0131nla birlikte sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ikiye katlad\u0131. Salg\u0131ndan \u00f6nce ayl\u0131k ortalama 30 milyon CFA olan sat\u0131\u015flar nisan ay\u0131nda 62 milyon CFA (103.000 $) oldu.
* Uganda, Kas\u0131m 2019\u2019da Bilgi ve \u0130leti\u015fim Teknoloji Fabrikas\u0131\u2019n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131. \u00c7in\u2019in teknoloji firmas\u0131 SIMI ile anla\u015fma yapan Uganda, 18 bin ak\u0131ll\u0131 telefonu Fas\u2019a ihra\u00e7 etti. SIMI S300\u2019\u00fcn maliyeti sadece 20 bin UGX (5.24 $)
* Tunus\u2019un g\u00fcneyindeki Tatavin\u2019de g\u00fcne\u015f enerjisinden y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 31.1 GW tahmini \u00fcretim kapasitesi olan iki proje tamamland\u0131. Projeleri Tunus\u2019un g\u00fcneyindeki \u00e7e\u015fitli hidrokarbon alanlar\u0131nda faaliyet g\u00f6steren \u0130talyan \u015firketi ENI yapt\u0131.
* Kenya, Covid-19 nedeniyle ekonomik sorunlar\u0131 gidermek amac\u0131yla D\u00fcnya Bankas\u0131\u2019ndan 1 milyar dolar kredi ald\u0131.<\/p> \t\t\t\t","slug":"afrika-enerjisini-gunesten-aliyor","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"Afrika enerjisini g\u00fcne\u015ften al\u0131yor","meta_description":"Prof. Dr. Ahmet Kavas","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1110,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}