{"status":true,"post":{"id":22294,"user_id":2,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2022-10-24 14:15:52","created_at":"2020-06-25T21:00:00.000000Z","updated_at":"2022-10-24T11:15:52.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":22294,"is_featured":0,"title":"ABD\u2019nin \u00c7in ile teknoloji sava\u015f\u0131","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

Fatih Oktay<\/strong><\/span>
<\/p>

ABD\u2019nin \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 teknoloji sava\u015f\u0131 \u015fiddetlenerek s\u00fcr\u00fcyor. Bu, teknolojide en iyisini yaparak \u00f6ne ge\u00e7mek de\u011fil, \u00c7in\u2019in teknolojik geli\u015fimini yava\u015flatma ve m\u00fcmk\u00fcnse geriye \u00e7evirmeye y\u00f6nelik giri\u015fimler \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fiyor. <\/span><\/p>

\u00c7in, 90\u2019lar\u0131n ortalar\u0131ndan bu yana Ar-Ge\u2019ye artan tutarlarda yat\u0131r\u0131m yap\u0131yor; g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00fclkenin Ar-Ge harcamalar\u0131n\u0131n tutar\u0131 ABD ile ayn\u0131 d\u00fczeye ula\u015fm\u0131\u015f bulunuyor. Ayn\u0131 durum e\u011fitim i\u00e7in ge\u00e7erli; uzun zamand\u0131r yap\u0131lan harcamalar d\u00fcnyada sayg\u0131n konumu olan \u00e7ok say\u0131da \u00fcniversite ve b\u00fcy\u00fck bir e\u011fitim kapasitesi ortaya \u00e7\u0131kartm\u0131\u015f bulunuyor. Bunun sonucu olarak \u00c7in, Ar-Ge personeli ve her y\u0131l bilim ve m\u00fchendislik alan\u0131nda mezun olan ki\u015fi say\u0131s\u0131nda epeydir d\u00fcnyada birinci s\u0131rada. \u00dclke y\u00f6netimi de 40 y\u0131l \u00f6nce piyasa ekonomisi reformlar\u0131 ba\u015flad\u0131ktan sonra uzunca bir s\u00fcre teknolojik geli\u015fmeyi daha \u00e7ok piyasaya b\u0131rakt\u0131ktan sonra 10 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcredir aktif olarak \u00fclkenin teknolojik kapasitesini art\u0131rmaya y\u00f6nelik sanayi politikalar\u0131 izliyor. Bunlar\u0131n sonucu olarak \u00c7in, bilim ve teknoloji \u00fcretiminin girdileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fcnyada \u00e7ok iyi bir konuma gelmi\u015f bulunuyor.<\/span><\/p>

PATENT BA\u015eVURULARI BA\u015eA BA\u015e<\/strong><\/span><\/p>

Bilim ve teknoloji girdilerindeki bu durum, \u00e7\u0131kt\u0131lara da yans\u0131yor. Sayg\u0131n uluslararas\u0131 bilimsel dergilerde yay\u0131nlanan bilim ve m\u00fchendislik makalelerinin say\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00c7in, ABD\u2019yi ge\u00e7erek birinci s\u0131raya oturmu\u015f bulunuyor; uluslararas\u0131 patent ba\u015fvurular\u0131nda ABD ve \u00c7in ba\u015fa ba\u015f gidiyorlar. Teknolojik kapasitenin nihai g\u00f6stergesi olan sanayide rekabet g\u00fcc\u00fc olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da \u00c7in, bir\u00e7ok alanda ba\u015fa g\u00fcre\u015fmeye, kuantum bilgi i\u015flem ve ileti\u015fim, mobil telefon altyap\u0131s\u0131 gibi baz\u0131 alanlarda da \u00f6ne ge\u00e7mi\u015f bulunuyor.<\/span><\/p>

Huawei sorununu da bu durum ortaya \u00e7\u0131kart\u0131yor. Huawei, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde mobil telefon teknolojisinde d\u00fcnyadaki di\u011fer iki b\u00fcy\u00fck oyuncu Ericsson ve Nokia\u2019n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mi\u015f, a\u00e7\u0131k ara lider konumunda. Yeni nesil, 5G mobil telefon altyap\u0131s\u0131n\u0131n insans\u0131z otomobiller, ak\u0131ll\u0131 \u015fehirler, nesnelerin interneti gibi gelece\u011fin teknolojik ve ekonomik \u00f6nemi haiz yeni sekt\u00f6rleri i\u00e7in sinir a\u011f\u0131 olu\u015fturmas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi, bu durumun \u00c7in\u2019e teknolojik, ekonomik, bunlara dayal\u0131 olarak da politik olarak b\u00fcy\u00fck avantajlar sa\u011flamas\u0131 anlam\u0131na geliyor. Kuantum bilgi i\u015flem ve ileti\u015fim konusunda \u00f6ne ge\u00e7mesinin de \u00c7in\u2019e hem ekonomik hem stratejik olarak oyunu k\u00f6k\u00fcnden de\u011fi\u015f-tirecek avantajlar sa\u011flamas\u0131 s\u00f6z konusu. <\/span><\/p>

\u00c7\u0130PTE YURTDI\u015eINA BA\u011eIMLI<\/strong><\/span><\/p>

Belli sekt\u00f6rlerdeki bu konumuna kar\u015f\u0131n \u00c7in, belli sekt\u00f6rlerde h\u00e2l\u00e2 d\u00fcnya teknolojik s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n az da olsa gerisinde. Entegre devre \u00e7ip \u00fcretiminde ise yurtd\u0131\u015f\u0131na g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k sergiliyor. Huawei\u2019in i\u015ftiraki HiSilicon ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok anakara \u00c7in \u015firketi, en son teknoloji entegre devre \u00e7ip tasarlama kapasitesine sahip. Ancak bu \u00e7iplerin \u00fcretimini Tayvan\u2019da TSMC \u015firketi yap\u0131yor. Apple da dahil ABD\u2019nin b\u00fcy\u00fck teknoloji \u015firketlerinin hemen hepsi i\u00e7in de ayn\u0131 durum ge\u00e7erli; bunlar da tasarlad\u0131klar\u0131 \u00e7ipleri TSMC\u2019ye \u00fcrettiriyorlar. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ip \u00fcretiminde en son teknolojiyi bu \u015firket ve Kore\u2019nin Samsung\u2019u belirliyor. ABD\u2019nin Intel\u2019i de belirleyici \u015firketlerden bir di\u011feri iken son y\u0131llarda geriye d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bulunuyor. <\/span><\/p>

ABD \u015firketleri \u00e7ip \u00fcretiminde g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6nc\u00fc de\u011fillerse de, \u00e7ipleri tasar\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan yaz\u0131l\u0131mlar ve \u00fcretiminde kullan\u0131lan cihaz ve malzemelerde h\u00e2l\u00e2 bu konumlar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde koruyorlar. ABD \u015firketlerinin \u00f6nde olmad\u0131\u011f\u0131, Hollandal\u0131 bir \u015firketin \u00f6nc\u00fc oldu\u011fu bir cihaz grubu bulunuyor. <\/span><\/p>

ABD y\u00f6netimi, ABD\u2019li \u015firketlerin Huawei ve onunla ili\u015fkili \u015firketlere \u00fcr\u00fcn sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 ge\u00e7en y\u0131l yasaklad\u0131. Hollandal\u0131 \u015firketin de sat\u0131\u015f yapmas\u0131n\u0131 politik bask\u0131 ile \u00f6nl\u00fcyordu. Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde de ABD teknolojisi kullanan d\u00fcnyadaki herhangi bir \u015firketin Huawei ve i\u015ftirakleri i\u00e7in i\u015f yapmas\u0131n\u0131n ABD y\u00f6netimi iznine ba\u011fland\u0131\u011f\u0131, yani TSMC\u2019nin Huawei i\u00e7in \u00fcretim yapmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyen yeni bir d\u00fczenleme getirildi. \u00c7in\u2019de \u00e7ip ve \u00e7ip \u00fcretiminde kullan\u0131lan malzeme ve cihazlar \u00fcreten \u00e7ok say\u0131da \u015firket var ama bunlar son teknolojinin gerisinde; aray\u0131 kapatma-lar\u0131n\u0131n 10 y\u0131l\u0131 bulabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Huawei\u2019in bu durumu \u00f6ng\u00f6rerek birka\u00e7 y\u0131ll\u0131k \u00e7ip stoklad\u0131\u011f\u0131 biliniyor; ama onun \u00f6tesinde \u015firketi s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 g\u00fcnler bekliyor g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bu durum di\u011fer \u00fclkeler i\u00e7in de teknoloji ve sanayi politikalar\u0131 ile ilgili dersler i\u00e7eriyor.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"abdnin-cin-ile-teknoloji-savasi","tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"ABD\u2019nin \u00c7in ile teknoloji sava\u015f\u0131","meta_description":"Fatih Oktay","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1093,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":2,"name":"FAT\u0130H","surname":"OKTAY","email":"ozansoy.tuna@akay.com","slug":"fatih-oktay","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600qSRn7kb3ZZVHU3t.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-09-15T09:39:41.000000Z","updated_at":"2024-12-18T14:51:22.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":22393,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":22294,"locale":"tr","category_id":73,"title":"ABD\u2019nin \u00c7in ile teknoloji sava\u015f\u0131","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":null,"content":" \t\t\t\t\t \t\t\t\t\t

Fatih Oktay<\/strong><\/span>
<\/p>

ABD\u2019nin \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 teknoloji sava\u015f\u0131 \u015fiddetlenerek s\u00fcr\u00fcyor. Bu, teknolojide en iyisini yaparak \u00f6ne ge\u00e7mek de\u011fil, \u00c7in\u2019in teknolojik geli\u015fimini yava\u015flatma ve m\u00fcmk\u00fcnse geriye \u00e7evirmeye y\u00f6nelik giri\u015fimler \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fiyor. <\/span><\/p>

\u00c7in, 90\u2019lar\u0131n ortalar\u0131ndan bu yana Ar-Ge\u2019ye artan tutarlarda yat\u0131r\u0131m yap\u0131yor; g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00fclkenin Ar-Ge harcamalar\u0131n\u0131n tutar\u0131 ABD ile ayn\u0131 d\u00fczeye ula\u015fm\u0131\u015f bulunuyor. Ayn\u0131 durum e\u011fitim i\u00e7in ge\u00e7erli; uzun zamand\u0131r yap\u0131lan harcamalar d\u00fcnyada sayg\u0131n konumu olan \u00e7ok say\u0131da \u00fcniversite ve b\u00fcy\u00fck bir e\u011fitim kapasitesi ortaya \u00e7\u0131kartm\u0131\u015f bulunuyor. Bunun sonucu olarak \u00c7in, Ar-Ge personeli ve her y\u0131l bilim ve m\u00fchendislik alan\u0131nda mezun olan ki\u015fi say\u0131s\u0131nda epeydir d\u00fcnyada birinci s\u0131rada. \u00dclke y\u00f6netimi de 40 y\u0131l \u00f6nce piyasa ekonomisi reformlar\u0131 ba\u015flad\u0131ktan sonra uzunca bir s\u00fcre teknolojik geli\u015fmeyi daha \u00e7ok piyasaya b\u0131rakt\u0131ktan sonra 10 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcredir aktif olarak \u00fclkenin teknolojik kapasitesini art\u0131rmaya y\u00f6nelik sanayi politikalar\u0131 izliyor. Bunlar\u0131n sonucu olarak \u00c7in, bilim ve teknoloji \u00fcretiminin girdileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fcnyada \u00e7ok iyi bir konuma gelmi\u015f bulunuyor.<\/span><\/p>

PATENT BA\u015eVURULARI BA\u015eA BA\u015e<\/strong><\/span><\/p>

Bilim ve teknoloji girdilerindeki bu durum, \u00e7\u0131kt\u0131lara da yans\u0131yor. Sayg\u0131n uluslararas\u0131 bilimsel dergilerde yay\u0131nlanan bilim ve m\u00fchendislik makalelerinin say\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00c7in, ABD\u2019yi ge\u00e7erek birinci s\u0131raya oturmu\u015f bulunuyor; uluslararas\u0131 patent ba\u015fvurular\u0131nda ABD ve \u00c7in ba\u015fa ba\u015f gidiyorlar. Teknolojik kapasitenin nihai g\u00f6stergesi olan sanayide rekabet g\u00fcc\u00fc olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da \u00c7in, bir\u00e7ok alanda ba\u015fa g\u00fcre\u015fmeye, kuantum bilgi i\u015flem ve ileti\u015fim, mobil telefon altyap\u0131s\u0131 gibi baz\u0131 alanlarda da \u00f6ne ge\u00e7mi\u015f bulunuyor.<\/span><\/p>

Huawei sorununu da bu durum ortaya \u00e7\u0131kart\u0131yor. Huawei, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde mobil telefon teknolojisinde d\u00fcnyadaki di\u011fer iki b\u00fcy\u00fck oyuncu Ericsson ve Nokia\u2019n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mi\u015f, a\u00e7\u0131k ara lider konumunda. Yeni nesil, 5G mobil telefon altyap\u0131s\u0131n\u0131n insans\u0131z otomobiller, ak\u0131ll\u0131 \u015fehirler, nesnelerin interneti gibi gelece\u011fin teknolojik ve ekonomik \u00f6nemi haiz yeni sekt\u00f6rleri i\u00e7in sinir a\u011f\u0131 olu\u015fturmas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi, bu durumun \u00c7in\u2019e teknolojik, ekonomik, bunlara dayal\u0131 olarak da politik olarak b\u00fcy\u00fck avantajlar sa\u011flamas\u0131 anlam\u0131na geliyor. Kuantum bilgi i\u015flem ve ileti\u015fim konusunda \u00f6ne ge\u00e7mesinin de \u00c7in\u2019e hem ekonomik hem stratejik olarak oyunu k\u00f6k\u00fcnden de\u011fi\u015f-tirecek avantajlar sa\u011flamas\u0131 s\u00f6z konusu. <\/span><\/p>

\u00c7\u0130PTE YURTDI\u015eINA BA\u011eIMLI<\/strong><\/span><\/p>

Belli sekt\u00f6rlerdeki bu konumuna kar\u015f\u0131n \u00c7in, belli sekt\u00f6rlerde h\u00e2l\u00e2 d\u00fcnya teknolojik s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n az da olsa gerisinde. Entegre devre \u00e7ip \u00fcretiminde ise yurtd\u0131\u015f\u0131na g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k sergiliyor. Huawei\u2019in i\u015ftiraki HiSilicon ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok anakara \u00c7in \u015firketi, en son teknoloji entegre devre \u00e7ip tasarlama kapasitesine sahip. Ancak bu \u00e7iplerin \u00fcretimini Tayvan\u2019da TSMC \u015firketi yap\u0131yor. Apple da dahil ABD\u2019nin b\u00fcy\u00fck teknoloji \u015firketlerinin hemen hepsi i\u00e7in de ayn\u0131 durum ge\u00e7erli; bunlar da tasarlad\u0131klar\u0131 \u00e7ipleri TSMC\u2019ye \u00fcrettiriyorlar. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ip \u00fcretiminde en son teknolojiyi bu \u015firket ve Kore\u2019nin Samsung\u2019u belirliyor. ABD\u2019nin Intel\u2019i de belirleyici \u015firketlerden bir di\u011feri iken son y\u0131llarda geriye d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bulunuyor. <\/span><\/p>

ABD \u015firketleri \u00e7ip \u00fcretiminde g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6nc\u00fc de\u011fillerse de, \u00e7ipleri tasar\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan yaz\u0131l\u0131mlar ve \u00fcretiminde kullan\u0131lan cihaz ve malzemelerde h\u00e2l\u00e2 bu konumlar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde koruyorlar. ABD \u015firketlerinin \u00f6nde olmad\u0131\u011f\u0131, Hollandal\u0131 bir \u015firketin \u00f6nc\u00fc oldu\u011fu bir cihaz grubu bulunuyor. <\/span><\/p>

ABD y\u00f6netimi, ABD\u2019li \u015firketlerin Huawei ve onunla ili\u015fkili \u015firketlere \u00fcr\u00fcn sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 ge\u00e7en y\u0131l yasaklad\u0131. Hollandal\u0131 \u015firketin de sat\u0131\u015f yapmas\u0131n\u0131 politik bask\u0131 ile \u00f6nl\u00fcyordu. Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde de ABD teknolojisi kullanan d\u00fcnyadaki herhangi bir \u015firketin Huawei ve i\u015ftirakleri i\u00e7in i\u015f yapmas\u0131n\u0131n ABD y\u00f6netimi iznine ba\u011fland\u0131\u011f\u0131, yani TSMC\u2019nin Huawei i\u00e7in \u00fcretim yapmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyen yeni bir d\u00fczenleme getirildi. \u00c7in\u2019de \u00e7ip ve \u00e7ip \u00fcretiminde kullan\u0131lan malzeme ve cihazlar \u00fcreten \u00e7ok say\u0131da \u015firket var ama bunlar son teknolojinin gerisinde; aray\u0131 kapatma-lar\u0131n\u0131n 10 y\u0131l\u0131 bulabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Huawei\u2019in bu durumu \u00f6ng\u00f6rerek birka\u00e7 y\u0131ll\u0131k \u00e7ip stoklad\u0131\u011f\u0131 biliniyor; ama onun \u00f6tesinde \u015firketi s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 g\u00fcnler bekliyor g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bu durum di\u011fer \u00fclkeler i\u00e7in de teknoloji ve sanayi politikalar\u0131 ile ilgili dersler i\u00e7eriyor.<\/span><\/p> \t\t\t\t","slug":"abdnin-cin-ile-teknoloji-savasi","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","meta_title":"ABD\u2019nin \u00c7in ile teknoloji sava\u015f\u0131","meta_description":"Fatih Oktay","meta_keywords":"K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131","view_count":1093,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}