{"status":true,"post":{"id":36615,"user_id":22,"status":1,"type":1,"orde":null,"notification_type":3,"static_post":0,"published_at":"2023-01-23 12:31:00","created_at":"2023-01-23T09:31:00.000000Z","updated_at":"2023-01-23T09:31:00.000000Z","edited_at":"2024-12-17 22:35:21","source_id":null,"post_id":36615,"is_featured":0,"title":"2022 y\u0131l\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmeleri \u00fczerine","slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"home_title":null,"sub_title":null,"category_id":73,"description":"OSMAN ARIO\u011eLU","content":"

2022 y\u0131l\u0131, uzun bir zamandan sonra T\u00fcrkiye\u2019nin tekrar y\u00fcksek enflasyonu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir y\u0131l olarak ger\u00e7ekle\u015fti. Elbette 2022\u2019de sadece T\u00fcrkiye\u2019de de\u011fil, geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler dahil d\u00fcnyan\u0131n hemen her taraf\u0131nda enflasyon, \u00f6zellikle de \u00fcretici fiyatlar\u0131 enflasyonu daha y\u00fcksek seyretti. Bunda Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131 nedeniyle mal fiyatlar\u0131ndaki \u00f6zellikle temel hammadde fiyatlar\u0131ndaki h\u0131zl\u0131 y\u00fckseli\u015fler temel neden olarak g\u00f6sterilebilir.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

ENFLASYON GEL\u0130\u015eMELER\u0130<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

\u00dclkemizde de \u00fcretici fiyatlar\u0131 enflasyonu (\u00dcFE), t\u00fcketici fiyatlar\u0131 enflasyonunun (T\u00dcFE) \u00e7ok daha \u00fczerinde seyretti. Y\u0131l\u0131n son ay\u0131nda baz etkisinin de nedeniyle hem \u00dcFE\u2019de hem de T\u00dcFE\u2019de \u00f6nemli geri gelmelere \u015fahit olduk. Enflasyondaki bu \u00f6nemli geri gelmede 2021 aral\u0131k ay\u0131ndaki \u00e7ift haneli enflasyon rakam\u0131n\u0131n yerine bu y\u0131lki y\u00fczde 1.18 ayl\u0131k art\u0131\u015f rakam\u0131n\u0131n girmesi, y\u0131ll\u0131k enflasyon rakam\u0131n\u0131n bir anda 20 puan civar\u0131nda geri gelerek y\u00fczde 64.27 olarak ger\u00e7ekle\u015fmesinde \u00f6nemli oldu. Y\u0131l sonu itibar\u0131yla y\u0131ll\u0131k \u00dcFE ger\u00e7ekle\u015fmesi de ilk defa keskin bir ini\u015fle y\u00fczde 97.72 oran\u0131 ile y\u0131l kapat\u0131ld\u0131. Enflasyon anlam\u0131nda asgari \u00fccret art\u0131\u015f\u0131 vs. etkisi nedeniyle ocak ay\u0131nda biraz y\u00fckseli\u015f beklense de, \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck marketlerin zam yapmamalar\u0131n\u0131n ve kurdaki stabil trendin de etkisiyle daha yumu\u015fak bir ge\u00e7i\u015f g\u00f6rebilme ihtimali bulunuyor.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

KRED\u0130LERDE YEN\u0130 \u00c7IPA<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

2022 y\u0131l\u0131nda en \u00f6nemli geli\u015fme olarak s\u00f6yleyebilece\u011fimiz, \u00f6teden beri uygulanagelen g\u00f6sterge faiz ile enflasyonla m\u00fccadele klasik y\u00f6nteminin tamamen devre d\u0131\u015f\u0131 kalmas\u0131, g\u00f6sterge faizin sadece piyasada olu\u015fan kredi faizi i\u00e7in bir \u00e7\u0131pa olarak kullan\u0131lmas\u0131 en temel de\u011fi\u015fiklik oldu. Bu nedenle de art\u0131k Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n faiz kararlar\u0131 g\u00fcndemin en \u00f6nemli maddesi olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131. 2021 aral\u0131k ay\u0131n\u0131n son yar\u0131s\u0131nda ilan edilen ve 2023 y\u0131l\u0131 sonuna kadar da uzat\u0131lan kur korumal\u0131 mevduat uygulamas\u0131, \u00fczerinde en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan konulardan biri oldu. Kur korumal\u0131 mevduat nedeniyle hazineden \u00f6denen toplam 92.5 milyar TL \u00fczerinde tart\u0131\u015fmalar yarat\u0131ld\u0131. Bize g\u00f6re, 2022\u2019de enflasyonun kontrol alt\u0131na al\u0131nabilmesinde kur korumal\u0131 mevduat uygulamas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli ve anahtar bir rol \u00fcstlendi. \u00dcstelik uygulanan fiziki kontrole dayal\u0131 ekonomi modeli ile kredi faizleri belli bir \u00e7er\u00e7evede tutulabildi; yat\u0131r\u0131m, ihracat ve tar\u0131ma y\u00f6nelik selektif te\u015fvik politikalar\u0131 ile ekonominin \u00f6nemli bir hasar almadan bu y\u0131l\u0131 tamamlamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olabildi. Zira, y\u0131l ortalamas\u0131 y\u00fczde 72 civar\u0131nda bir enflasyon ger\u00e7ekle\u015firken kredi faizleri genel olarak y\u00fczde 30\u2019u a\u015fmad\u0131. Bu se\u00e7ici politika sayesinde k\u0131smen krediye ula\u015fmada s\u0131k\u0131nt\u0131lar oldu\u011fundan \u015fikayet edilse de, uygulanan bu s\u0131k\u0131 kontrol politikas\u0131 sayesinde ucuz finansman kullanarak d\u00f6viz al\u0131m\u0131na y\u00f6nelmek suretiyle kur \u00fczerinde ilave bask\u0131 olu\u015fturulmas\u0131 da \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde engellenebildi.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n uygulad\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131klar politikas\u0131 sayesinde kamunun daha uygun \u015fartlarla bor\u00e7lanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn hale gelebildi.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Dolay\u0131s\u0131yla k\u00fcm\u00fclatif bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kur korumal\u0131 mevduat i\u00e7in \u00f6denen bedelden daha fazla bir faiz \u00f6demesi olarak b\u00fct\u00e7e \u00fczerinde olu\u015facak \u00f6nemli bir faiz y\u00fck\u00fc de engellenebildi.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

B\u00dcT\u00c7E GER\u00c7EKLE\u015eMELER\u0130\u00a0<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

2022 y\u0131l\u0131nda b\u00fct\u00e7e ger\u00e7ekle\u015fmeleri, 2021 y\u0131l\u0131ndan daha iyi sonu\u00e7land\u0131, b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131 139 milyar TL\u2019de kald\u0131. Faiz d\u0131\u015f\u0131 b\u00fct\u00e7e dengesi ise 171.9 milyar TL fazla ile ger\u00e7ekle\u015fti. Faiz \u00f6demeleri, bir \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re y\u00fczde 71.9 art\u0131\u015f ile 310 milyar TL olarak ger\u00e7ekle\u015fti. B\u00fct\u00e7e taraf\u0131nda en olumlu geli\u015fme b\u00fct\u00e7e gelirlerinde oldu. B\u00fct\u00e7e gelirleri yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 100 bir art\u0131\u015f ile y\u0131l\u0131 kapatt\u0131. Vergi gelirlerinde y\u00fczde 103\u2019l\u00fck bir art\u0131\u015f olmas\u0131 \u00f6nemli. Vergi gelirlerinde en \u00f6nemli art\u0131\u015f\u0131n uygulanan ekonomi politikas\u0131n\u0131n da etkisiyle y\u00fczde 185.1\u2019lik kurumlar vergisi art\u0131\u015f\u0131 yan\u0131nda, ithalde al\u0131nan katma de\u011fer vergisinde tahmin edilece\u011fi \u00fczere y\u00fczde 121 ile \u00f6nemli bir art\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. B\u00fct\u00e7e ger\u00e7ekle\u015fmele-rindeki bu iyi sonu\u00e7larda ve cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n belli s\u0131n\u0131rda kalmas\u0131nda elbette Rusya\u2019ya olan do\u011falgaz \u00f6demesinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ertelenmesinin \u00f6nemli bir etkisi oldu.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

SON S\u00d6Z<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Ola\u011fan\u00fcst\u00fc d\u00f6nemlerde \u00f6nemli olan, d\u00f6nemdeki hasar\u0131 minimize ederek ge\u00e7ebilmektir. 2023 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde yeni g\u00fcndeme getirilen \u00fc\u00e7 aydan uzun vadeli TL mevduatta kar\u015f\u0131l\u0131k oranlar\u0131n\u0131n s\u0131f\u0131rlanmas\u0131 ve d\u00f6viz kurundaki nispeten stabil geli\u015fmeler \u015fayet d\u00f6vize olan talebin zaman i\u00e7erisinde azalmas\u0131n\u0131 ve TL yat\u0131r\u0131m ara\u00e7lar\u0131na y\u00f6nelinmesini daha fazla m\u00fcmk\u00fcn hale getirebilirse, enflasyonda daha h\u0131zl\u0131 ve kal\u0131c\u0131 geri gelmenin m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini ve y\u0131lsonu hedeflerinin ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fini s\u00f6yleyebiliriz.<\/span><\/p>","slug":"2022-yili-gerceklesmeleri-uzerine","tags":null,"meta_title":null,"meta_description":null,"meta_keywords":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1449,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":22,"name":"OSMAN","surname":"ARIO\u011eLU","email":"osman-arioglu@gmail.com","slug":"osman-arioglu","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/1733691600PhnV7uz5limxSFX.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-19T14:42:06.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:49:41.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":36741,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":36615,"locale":"tr","category_id":73,"title":"2022 y\u0131l\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmeleri \u00fczerine","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":"OSMAN ARIO\u011eLU","content":"

2022 y\u0131l\u0131, uzun bir zamandan sonra T\u00fcrkiye\u2019nin tekrar y\u00fcksek enflasyonu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir y\u0131l olarak ger\u00e7ekle\u015fti. Elbette 2022\u2019de sadece T\u00fcrkiye\u2019de de\u011fil, geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler dahil d\u00fcnyan\u0131n hemen her taraf\u0131nda enflasyon, \u00f6zellikle de \u00fcretici fiyatlar\u0131 enflasyonu daha y\u00fcksek seyretti. Bunda Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131 nedeniyle mal fiyatlar\u0131ndaki \u00f6zellikle temel hammadde fiyatlar\u0131ndaki h\u0131zl\u0131 y\u00fckseli\u015fler temel neden olarak g\u00f6sterilebilir.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

ENFLASYON GEL\u0130\u015eMELER\u0130<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

\u00dclkemizde de \u00fcretici fiyatlar\u0131 enflasyonu (\u00dcFE), t\u00fcketici fiyatlar\u0131 enflasyonunun (T\u00dcFE) \u00e7ok daha \u00fczerinde seyretti. Y\u0131l\u0131n son ay\u0131nda baz etkisinin de nedeniyle hem \u00dcFE\u2019de hem de T\u00dcFE\u2019de \u00f6nemli geri gelmelere \u015fahit olduk. Enflasyondaki bu \u00f6nemli geri gelmede 2021 aral\u0131k ay\u0131ndaki \u00e7ift haneli enflasyon rakam\u0131n\u0131n yerine bu y\u0131lki y\u00fczde 1.18 ayl\u0131k art\u0131\u015f rakam\u0131n\u0131n girmesi, y\u0131ll\u0131k enflasyon rakam\u0131n\u0131n bir anda 20 puan civar\u0131nda geri gelerek y\u00fczde 64.27 olarak ger\u00e7ekle\u015fmesinde \u00f6nemli oldu. Y\u0131l sonu itibar\u0131yla y\u0131ll\u0131k \u00dcFE ger\u00e7ekle\u015fmesi de ilk defa keskin bir ini\u015fle y\u00fczde 97.72 oran\u0131 ile y\u0131l kapat\u0131ld\u0131. Enflasyon anlam\u0131nda asgari \u00fccret art\u0131\u015f\u0131 vs. etkisi nedeniyle ocak ay\u0131nda biraz y\u00fckseli\u015f beklense de, \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck marketlerin zam yapmamalar\u0131n\u0131n ve kurdaki stabil trendin de etkisiyle daha yumu\u015fak bir ge\u00e7i\u015f g\u00f6rebilme ihtimali bulunuyor.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

KRED\u0130LERDE YEN\u0130 \u00c7IPA<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

2022 y\u0131l\u0131nda en \u00f6nemli geli\u015fme olarak s\u00f6yleyebilece\u011fimiz, \u00f6teden beri uygulanagelen g\u00f6sterge faiz ile enflasyonla m\u00fccadele klasik y\u00f6nteminin tamamen devre d\u0131\u015f\u0131 kalmas\u0131, g\u00f6sterge faizin sadece piyasada olu\u015fan kredi faizi i\u00e7in bir \u00e7\u0131pa olarak kullan\u0131lmas\u0131 en temel de\u011fi\u015fiklik oldu. Bu nedenle de art\u0131k Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n faiz kararlar\u0131 g\u00fcndemin en \u00f6nemli maddesi olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131. 2021 aral\u0131k ay\u0131n\u0131n son yar\u0131s\u0131nda ilan edilen ve 2023 y\u0131l\u0131 sonuna kadar da uzat\u0131lan kur korumal\u0131 mevduat uygulamas\u0131, \u00fczerinde en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan konulardan biri oldu. Kur korumal\u0131 mevduat nedeniyle hazineden \u00f6denen toplam 92.5 milyar TL \u00fczerinde tart\u0131\u015fmalar yarat\u0131ld\u0131. Bize g\u00f6re, 2022\u2019de enflasyonun kontrol alt\u0131na al\u0131nabilmesinde kur korumal\u0131 mevduat uygulamas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli ve anahtar bir rol \u00fcstlendi. \u00dcstelik uygulanan fiziki kontrole dayal\u0131 ekonomi modeli ile kredi faizleri belli bir \u00e7er\u00e7evede tutulabildi; yat\u0131r\u0131m, ihracat ve tar\u0131ma y\u00f6nelik selektif te\u015fvik politikalar\u0131 ile ekonominin \u00f6nemli bir hasar almadan bu y\u0131l\u0131 tamamlamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olabildi. Zira, y\u0131l ortalamas\u0131 y\u00fczde 72 civar\u0131nda bir enflasyon ger\u00e7ekle\u015firken kredi faizleri genel olarak y\u00fczde 30\u2019u a\u015fmad\u0131. Bu se\u00e7ici politika sayesinde k\u0131smen krediye ula\u015fmada s\u0131k\u0131nt\u0131lar oldu\u011fundan \u015fikayet edilse de, uygulanan bu s\u0131k\u0131 kontrol politikas\u0131 sayesinde ucuz finansman kullanarak d\u00f6viz al\u0131m\u0131na y\u00f6nelmek suretiyle kur \u00fczerinde ilave bask\u0131 olu\u015fturulmas\u0131 da \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde engellenebildi.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n uygulad\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131klar politikas\u0131 sayesinde kamunun daha uygun \u015fartlarla bor\u00e7lanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn hale gelebildi.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Dolay\u0131s\u0131yla k\u00fcm\u00fclatif bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kur korumal\u0131 mevduat i\u00e7in \u00f6denen bedelden daha fazla bir faiz \u00f6demesi olarak b\u00fct\u00e7e \u00fczerinde olu\u015facak \u00f6nemli bir faiz y\u00fck\u00fc de engellenebildi.<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

B\u00dcT\u00c7E GER\u00c7EKLE\u015eMELER\u0130\u00a0<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

2022 y\u0131l\u0131nda b\u00fct\u00e7e ger\u00e7ekle\u015fmeleri, 2021 y\u0131l\u0131ndan daha iyi sonu\u00e7land\u0131, b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131 139 milyar TL\u2019de kald\u0131. Faiz d\u0131\u015f\u0131 b\u00fct\u00e7e dengesi ise 171.9 milyar TL fazla ile ger\u00e7ekle\u015fti. Faiz \u00f6demeleri, bir \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re y\u00fczde 71.9 art\u0131\u015f ile 310 milyar TL olarak ger\u00e7ekle\u015fti. B\u00fct\u00e7e taraf\u0131nda en olumlu geli\u015fme b\u00fct\u00e7e gelirlerinde oldu. B\u00fct\u00e7e gelirleri yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 100 bir art\u0131\u015f ile y\u0131l\u0131 kapatt\u0131. Vergi gelirlerinde y\u00fczde 103\u2019l\u00fck bir art\u0131\u015f olmas\u0131 \u00f6nemli. Vergi gelirlerinde en \u00f6nemli art\u0131\u015f\u0131n uygulanan ekonomi politikas\u0131n\u0131n da etkisiyle y\u00fczde 185.1\u2019lik kurumlar vergisi art\u0131\u015f\u0131 yan\u0131nda, ithalde al\u0131nan katma de\u011fer vergisinde tahmin edilece\u011fi \u00fczere y\u00fczde 121 ile \u00f6nemli bir art\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. B\u00fct\u00e7e ger\u00e7ekle\u015fmele-rindeki bu iyi sonu\u00e7larda ve cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n belli s\u0131n\u0131rda kalmas\u0131nda elbette Rusya\u2019ya olan do\u011falgaz \u00f6demesinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ertelenmesinin \u00f6nemli bir etkisi oldu.\u00a0<\/span><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

SON S\u00d6Z<\/span><\/strong><\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Ola\u011fan\u00fcst\u00fc d\u00f6nemlerde \u00f6nemli olan, d\u00f6nemdeki hasar\u0131 minimize ederek ge\u00e7ebilmektir. 2023 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde yeni g\u00fcndeme getirilen \u00fc\u00e7 aydan uzun vadeli TL mevduatta kar\u015f\u0131l\u0131k oranlar\u0131n\u0131n s\u0131f\u0131rlanmas\u0131 ve d\u00f6viz kurundaki nispeten stabil geli\u015fmeler \u015fayet d\u00f6vize olan talebin zaman i\u00e7erisinde azalmas\u0131n\u0131 ve TL yat\u0131r\u0131m ara\u00e7lar\u0131na y\u00f6nelinmesini daha fazla m\u00fcmk\u00fcn hale getirebilirse, enflasyonda daha h\u0131zl\u0131 ve kal\u0131c\u0131 geri gelmenin m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini ve y\u0131lsonu hedeflerinin ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fini s\u00f6yleyebiliriz.<\/span><\/p>","slug":"2022-yili-gerceklesmeleri-uzerine","orjinalimage":null,"news_cover_min":null,"news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":null,"meta_title":null,"meta_description":null,"meta_keywords":null,"view_count":1449,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}