\u00a0<\/strong><\/p> 2050 y\u0131l\u0131na ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda k\u0131ta n\u00fcfusu 2.5 milyar\u0131 ge\u00e7ecek ve bunun yar\u0131s\u0131na yak\u0131n\u0131 olan 1 milyar 200 milyonu ba\u015fta ba\u015fkentlerin \u00e7evresindeki varo\u015flar olmak \u00fczere di\u011fer b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde ya\u015famak durumunda kalacak. Bu durum, Afrika \u00fclkelerinde in\u015faat sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc tarihte g\u00f6r\u00fclmedik \u015fekilde hareketlendirecek. Yeni ekonomik f\u0131rsatlar olu\u015facak.<\/strong><\/p> \u00a0<\/p> \ufeffNeredeyse t\u00fcm k\u0131talarda ta\u015fradan \u015fehir merkezlerine y\u00f6neli\u015fin en fazla g\u00f6zlemlendi\u011fi 20. y\u00fczy\u0131lda, bu ivmenin en yava\u015f seyretti\u011fi yer Afrika \u00fclkeleriydi. Ancak \u015fimdilerde bu ger\u00e7ekle y\u00fczle\u015fmek zorunda kald\u0131lar. 2050 y\u0131l\u0131, bu k\u0131ta i\u00e7in bir anlamda in\u015faat alan\u0131nda dayan\u0131kl\u0131, toplumlar\u0131n t\u00fcm katmanlar\u0131n\u0131 kapsay\u0131c\u0131 b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlerin ya\u015fanaca\u011f\u0131n\u0131n i\u015faretlerini fazlas\u0131yla veriyor. Yeter ki, bir taraftan buna en \u00e7ok ihtiya\u00e7 duyan devletler planlama anlam\u0131nda gerekli tedbirlerini als\u0131nlar, di\u011fer taraftan bu alanda yeteri kadar birikimi bulunan di\u011fer k\u0131talardaki yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n bir an evvel kendilerine sunulan projelere yak\u0131n alaka g\u00f6stermelerini te\u015fvik etsinler.<\/p> \u00a0<\/p> D\u00dcNYANIN Y\u00dcZDE 17\u2019S\u0130<\/strong><\/p> \u00a0<\/p> 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n temel \u00e7\u0131kmazlar\u0131 aras\u0131nda sadece mevcut \u015fehirlerin altyap\u0131, elektrik, su, sa\u011fl\u0131k ve e\u011fitim gibi acil ihtiya\u00e7lar\u0131 s\u0131k\u00e7a dile getiriliyor. Belki de her ge\u00e7en g\u00fcn daha da fazla ihtiyac\u0131 hissedilen sosyal konut meselesi hem k\u0131ta yerlilerince hem de uluslararas\u0131 toplumun ilgililerince takip ediliyor mu sorusuyla devaml\u0131 kar\u015f\u0131la\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn. D\u00fcnya n\u00fcfusunun farkl\u0131 verilere g\u00f6re yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 17\u2019si Afrika\u2019da ya\u015f\u0131yor ki, bu da yakla\u015f\u0131k 1 milyar 450 milyon insana denk geliyor. Bunlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck kamu binalar\u0131na, karayollar\u0131na, demiryollar\u0131na, limanlara, kongre merkezlerine ve \u00fcniversite binalar\u0131na ciddi kaynaklar aktar\u0131l\u0131yor. Fakat buralarda \u00e7al\u0131\u015fanlar ve aileleri i\u00e7in en zaruri ihtiya\u00e7 olan konut yap\u0131m\u0131 gelece\u011fe matuf planlarda yer alsa da genelde farkl\u0131 sebeplerle ya uygulanm\u0131yor ya da geciktiriliyor.<\/p> \u00a0<\/strong><\/p> \u0130MARLI KONUTLAR<\/strong><\/p> \u00a0<\/p> Kentle\u015fme, maalesef yeni gelenlere gerekli bar\u0131nma imkan\u0131 sunamad\u0131. Mevcut ikamet edilen yerlerin baz\u0131 \u00fclkelerde y\u00fczde 90\u2019\u0131n\u0131 ge\u00e7en oran\u0131 hane sahiplerinin imars\u0131z \u015fekilde in\u015fa ettikleri binalar. Senegal gibi baz\u0131 \u00fclkelerde bu oran y\u00fczde 80\u2019e kadar iniyor. Bu da k\u0131ta genelinde imarl\u0131 konutlar\u0131n ortalama y\u00fczde 10 seviyesinde kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Halen \u015fehir n\u00fcfuslar\u0131n\u0131n y\u00fczde 60\u2019tan fazlas\u0131 kenar mahallelerde ya\u015f\u0131yor ki, bu da neredeyse 280 milyon ki\u015finin normal \u015fartlar\u0131n alt\u0131nda hayatlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi demek. \u015eehir merkezleri adeta birer fanus gibi\u2026 \u00a0Nijerya\u2019n\u0131n yeni ba\u015fkenti Abuja\u2019da veya Gana\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Akra\u2019da oldu\u011fu \u00fczere gayet iyi in\u015fa edilmi\u015f binalar varsa da bunlar s\u0131n\u0131rl\u0131. Fakat merkezden birka\u00e7 km uzakla\u015f\u0131nca bir\u00e7ok ba\u015fkent veya b\u00fcy\u00fck \u015fehri \u00e7evreleyen varo\u015f ger\u00e7e\u011fi kendini g\u00f6steriyor.\u00a0<\/p> \u00a0<\/strong><\/p> 2050 \u00d6NG\u00d6R\u00dcS\u00dc<\/strong><\/p> \u00a0<\/p> 2050 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde k\u0131ta n\u00fcfusu 2.5 milyar\u0131 ge\u00e7ecek ve bunun yar\u0131s\u0131na yak\u0131n\u0131 olan 1 milyar 200 milyonu ba\u015fta ba\u015fkentlerin \u00e7evresindeki varo\u015flar olmak \u00fczere di\u011fer b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde ya\u015famak durumunda kalacaklar. Halen y\u0131ll\u0131k 4.5 milyon ki\u015finin k\u0131rsal kesimden \u015fehirlere g\u00f6\u00e7 etti\u011fi biliniyor. 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda \u00e7ok az telaffuz edilen sosyal konut konusu, 2000\u2019li y\u0131llarda devlet adamlar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli g\u00fcndemleri aras\u0131nda yer al\u0131r oldu. Bir taraftan k\u00f6k\u00fc tarihin derinliklerine uzanan yerle\u015fim yerleri yan\u0131nda s\u00f6m\u00fcrgecilik d\u00f6neminde kurulan Mali\u2019de Bamako, \u00c7ad\u2019da Encemine, Kamerun\u2019da Yaounde, Fildi\u015fi Sahili\u2019nde Abidjan ya da Kenya\u2019da Nairobi gibi bir\u00e7ok ba\u015fkent kurulu\u015f y\u0131llar\u0131nda tahmin edilen \u015fehir s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6tesine ge\u00e7tiler. Kolonyal sadece s\u00f6m\u00fcrge memurlar\u0131 i\u00e7in belli miktarda konut yap\u0131l\u0131yordu. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sonras\u0131nda da hedef devlet memurlar\u0131na lojman teminine y\u00f6nelikti. Belki 5 veya 10 bin ki\u015finin ya\u015fayaca\u011f\u0131 \u015fehirler planlanm\u0131\u015ft\u0131. Art\u0131k her biri milyonlarca insan\u0131n \u00f6mr\u00fcn\u00fc ge\u00e7irdi\u011fi ve durmadan ta\u015fradan g\u00f6\u00e7 \u00e7eker hale geldiler. \u00c7ok de\u011fil, 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda bile bu ba\u015fkentlerin kahir ekseriyeti adeta devasa k\u00f6y g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndeki yerle\u015fim yerleri idi. Ama art\u0131k buralar\u0131 herkesin kafas\u0131na g\u00f6re \u015fekillendirece\u011fi yerle\u015fim yerleri olarak kendi haline b\u0131rak\u0131lm\u0131yor. Arsa fiyatlar\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 derecede de\u011fer kazan\u0131yor. Haliyle \u015fehir merkezleri, yak\u0131n \u00e7evreleri, hatta onlarca kilometre uzakl\u0131ktaki yeni yerle\u015fim alanlar\u0131 ile ciddi kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm alanlar\u0131 kuruluyor. Senegal\u2019de Dakar\u2019a 60 km mesafede kurulmakta olan Diamniadio isimli muhitte yak\u0131n zamanda 350 bin n\u00fcfuslu yeni bir \u015fehir planlan\u0131yor. Bunun benzerine belki on binlerce ifade edilenler de dahil neredeyse hemen her Afrika ba\u015fkentinde rastlamak m\u00fcmk\u00fcn.\u00a0<\/p> \u00a0<\/strong><\/p> \u00dcLKELERDE DURUM<\/strong><\/p> \u00a0<\/p> Senegal\u2019de y\u0131llard\u0131r en az 100 bin adet sosyal konutun in\u015fas\u0131 hep g\u00fcndemde tutuluyor. \u00c7ad\u2019\u0131n ba\u015fkenti Encemine\u2019nin sa\u011flam ve uygun fiyata sosyal konut ihtiyac\u0131 yak\u0131n zaman\u0131n en \u00e7ok bahsi ge\u00e7en g\u00fcndemi idi. Kenya\u2019da \u00f6nceki devlet ba\u015fkan\u0131 Uhuru Kenyatta, 2022 y\u0131l\u0131na kadar 500 bin sosyal konutun ihtiya\u00e7 sahipleri i\u00e7in planlamas\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131. Yine 2019 y\u0131l\u0131nda Mozambik\u2019te 35 bin konutu \u00c7in kredisi ile yapmaya karar verilmi\u015fti. Bu \u00f6rnekleri t\u00fcm k\u0131ta \u00fclkeleri i\u00e7in vermek m\u00fcmk\u00fcn. Libya\u2019da Muammer Kaddafi\u2019nin \u201cEv oturan\u0131nd\u0131r\u201d \u015feklinde dile getirdi\u011fi sosyal konut projesini belki imk\u00e2nlar\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00fclkelerde g\u00fcn\u00fcm\u00fczde uygulamak pek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor. Kald\u0131 ki, \u00e7\u00f6l hayat\u0131na al\u0131\u015fan Libyal\u0131lar\u0131 bu binalarda kalmaya ikna etmek de uzun bir zaman alm\u0131\u015ft\u0131. \u00d6zellikle petrol gelirleri ile zaten 5 milyon civar\u0131ndaki halk\u0131 i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 sosyal konutlar\u0131 onlara da\u011f\u0131t\u0131p pe\u015finden de herhangi bir \u00f6deme istememesi, ba\u015fka \u00fclkelerde garipsense de sadece bu \u00fclkeye mahsus \u00e7ok u\u00e7 bir \u00f6rnekti. Yine de sosyal konut konusunda zengin devletlerin yoksul vatanda\u015flar\u0131 i\u00e7in bir fikir verebilir.\u00a0<\/p> \u00a0<\/strong><\/p> HUKUK\u0130 D\u00dcZENLEME<\/strong><\/p> \u00a0<\/p> Afrikal\u0131 devlet adamlar\u0131n\u0131n kendi siyasi s\u00f6ylemleri i\u00e7inde son y\u0131llarda \u00f6nemli yer tutan sosyal konut projelerinin ba\u015fka k\u0131talarda da benzerlerine rastlan\u0131l\u0131yor. Bunlar ba\u015flang\u0131\u00e7ta ihtiya\u00e7 sahipleri hedeflenerek yap\u0131lsalar da projeler tamamlanma a\u015famas\u0131ndayken \u00e7o\u011funun orta ve \u00fcst s\u0131n\u0131f taraf\u0131ndan sahiplenildi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u015eehirlerin \u00f6zellikle \u00e7evrelerindeki mahallelerdeki arsalar\u0131n \u00e7ok az\u0131n\u0131n tapusu bulunuyor. \u00dczerlerine yap\u0131lan gecekondu ve benzeri imars\u0131z yap\u0131lar\u0131n kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme girmeleri \u00e7ok kolay olmuyor. Mutlaka bunu finanse edecek kredilerin temini, onlar\u0131 alarak uzun vadede \u00f6deyecek ki\u015filerin yeterli say\u0131da olmas\u0131 gerekiyor. Baz\u0131 aileler hi\u00e7 al\u0131\u015f\u0131k olmad\u0131klar\u0131 5, 10 veya 20 y\u0131l geri \u00f6demeli ev edinmekten \u00e7ekiniyorlar. Afrika devletleri, sosyal konut alan\u0131nda gerekli hukuki d\u00fczenlemelerin ciddiyetine \u00f6nem verip bunlara g\u00f6re yap\u0131lanmalara gidilmesini art\u0131k \u00e7ok \u00f6nemsiyor. Fas Krall\u0131\u011f\u0131, sosyal konut meselesini 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda ciddi \u015fekilde devreye koyup 2004 y\u0131l\u0131nda gecekondusuz \u015fehirle\u015fme projesi kapsam\u0131nda 2018 y\u0131l\u0131na kadar yakla\u015f\u0131k 800 bin sosyal konut yapt\u0131.<\/p> \u00a0<\/p> \ufeffYABANCI YATIRIMCI YAKIN TAK\u0130PTE<\/strong><\/p> \u00a0<\/p> Sosyal konut b\u00fcy\u00fck bir ihtiya\u00e7 ve \u015fimdilerde bilhassa yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131larca reva\u00e7ta olup takip edilen projeler \u00e7ok fazla. Afrika\u2019n\u0131n gelece\u011finde de yayg\u0131n \u015fekilde istihdam bu alanda kendini g\u00f6sterecek. Yine yap\u0131 malzemeleri giderek k\u0131ymetleniyor ve pazar daha fazla malzemeye talebi art\u0131r\u0131yor. Dahas\u0131 in\u015faatlar\u0131n en zaruri maddesi \u00e7imento, bu k\u0131tada en ucuz haliyle d\u00fcnya piyasalar\u0131ndakinden y\u00fczde 200\u2019i ge\u00e7en \u00fccretleri g\u00f6rebiliyor. \u00c7ad gibi sahili bulunmayan \u00fclkelerde ise 5 kat\u0131 fazla fiyatlara sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Yap\u0131lacak konutlarda m\u00fcmk\u00fcn mertebe yerel malzemelerin oran\u0131n\u0131n artmas\u0131 da sosyal konutlar\u0131 daha ucuz hale getirecektir. K\u0131ta i\u00e7inde de \u00e7ok ciddi \u00fccretlendirme farkl\u0131l\u0131klar\u0131 var. Mesela 2011 y\u0131l\u0131nda Fas\u2019ta bir in\u015faat\u0131n maliyetinin metrekaresi 213 dolar iken, Kongo Demokratik Cumhuriyeti\u2019nde 865 dolar\u0131 buluyordu.<\/p> \u00a0<\/p> \ufeffYURT DI\u015eI M\u00dcTEAHH\u0130TL\u0130KTE \u0130LK TECR\u00dcBE AFR\u0130KA\u2019DAN<\/strong><\/p> \u00a0<\/p> \ufeffT\u00fcrkiye i\u00e7in yurt d\u0131\u015f\u0131nda m\u00fcteahhitlik denemesi, bilhassa 1980\u2019li y\u0131llarda ilk defa Afrika\u2019da, daha do\u011frusu Libya\u2019da, ard\u0131ndan Ortado\u011fu\u2019da, Sovyetlerin y\u0131k\u0131lmas\u0131ndan sonra Orta Asya ve t\u00fcm Rusya Federasyonu\u2019nda geni\u015fleyerek \u015fimdilerde d\u00fcnyan\u0131n her yerinde ilk s\u0131rada yer al\u0131yor. Afrika \u00fclkelerindeki sosyal konut projeleri i\u00e7in TOK\u0130 benzeri tecr\u00fcbemizin yak\u0131ndan takip edildi\u011fi biliniyor. Bir taraftan m\u00fcteahhitlik boyutu, di\u011fer taraftan uygun fiyata ve sa\u011flam in\u015faat malzemeleri \u00fcretimi ile Afrika\u2019da bir\u00e7o\u011funun planlamalar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sosyal konut sahas\u0131nda T\u00fcrkler i\u00e7in sadece Libya kap\u0131s\u0131 de\u011fil, hemen hemen 54 \u00fclkenin kap\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f durumda.<\/p> \ufeffAfrika\u2019da geleneksel in\u015faat tekniklerinin yan\u0131s\u0131ra modern teknolojiye uygun olarak 3D yaz\u0131c\u0131larla da konut \u00fcretiliyor.<\/p>","slug":"-sosyal-konutta-da-afrika-acilimi","tags":null,"meta_title":null,"meta_description":null,"meta_keywords":null,"news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1685912400g0UPtcQmqvkgQLf.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"view_count":1549,"cropped_1200x675":null,"user":{"id":30,"name":"AHMET","surname":"KAVAS","email":"prof-dr-ahmet-kavas@gmail.com","slug":"prof-dr-ahmet-kavas","avatar":"\/front\/uploads\/avatar\/17336916002RXDhDXyMw3kEXW.webp","status":1,"role":1,"email_verified_at":null,"orde":null,"created_at":"2022-10-24T11:09:13.000000Z","updated_at":"2024-12-18T09:44:44.000000Z","seo_title":null,"seo_description":null},"translations":[{"id":40625,"is_featured":0,"is_amp":0,"is_ads":0,"ads_link":null,"post_id":40499,"locale":"tr","category_id":73,"title":"\ufeffSosyal konutta da \ufeffAfrika a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131","home_title":null,"sub_title":null,"slider_title":null,"slider_title_2":null,"slider_spot_title":null,"slider_spot_title_2":null,"subtitleuse":0,"description":"\ufeffPROF. DR. AHMET KAVAS","content":" \ufeffSanayile\u015fen \u00fclkelerde \u00e7ok \u00e7ok erken ba\u015flayan ta\u015fradan kente g\u00f6\u00e7, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Afrika k\u0131tas\u0131nda bug\u00fcnlerin g\u00fcndemi\u2026 D\u00fcnya n\u00fcfusunun yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 17\u2019sinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 k\u0131tada kente g\u00f6\u00e7 nedeniyle \u015fehirlerde konut ihtiyac\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn katlanarak art\u0131yor. Y\u0131lda 4.5 milyon ki\u015finin k\u0131rsal kesimden \u015fehirlere g\u00f6\u00e7 etti\u011fi belirtiliyor. \u00a0<\/strong><\/p> \u00a0<\/strong><\/p> 2050 y\u0131l\u0131na ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda k\u0131ta n\u00fcfusu 2.5 milyar\u0131 ge\u00e7ecek ve bunun yar\u0131s\u0131na yak\u0131n\u0131 olan 1 milyar 200 milyonu ba\u015fta ba\u015fkentlerin \u00e7evresindeki varo\u015flar olmak \u00fczere di\u011fer b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde ya\u015famak durumunda kalacak. Bu durum, Afrika \u00fclkelerinde in\u015faat sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc tarihte g\u00f6r\u00fclmedik \u015fekilde hareketlendirecek. Yeni ekonomik f\u0131rsatlar olu\u015facak.<\/strong><\/p> \u00a0<\/p> \ufeffNeredeyse t\u00fcm k\u0131talarda ta\u015fradan \u015fehir merkezlerine y\u00f6neli\u015fin en fazla g\u00f6zlemlendi\u011fi 20. y\u00fczy\u0131lda, bu ivmenin en yava\u015f seyretti\u011fi yer Afrika \u00fclkeleriydi. Ancak \u015fimdilerde bu ger\u00e7ekle y\u00fczle\u015fmek zorunda kald\u0131lar. 2050 y\u0131l\u0131, bu k\u0131ta i\u00e7in bir anlamda in\u015faat alan\u0131nda dayan\u0131kl\u0131, toplumlar\u0131n t\u00fcm katmanlar\u0131n\u0131 kapsay\u0131c\u0131 b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlerin ya\u015fanaca\u011f\u0131n\u0131n i\u015faretlerini fazlas\u0131yla veriyor. Yeter ki, bir taraftan buna en \u00e7ok ihtiya\u00e7 duyan devletler planlama anlam\u0131nda gerekli tedbirlerini als\u0131nlar, di\u011fer taraftan bu alanda yeteri kadar birikimi bulunan di\u011fer k\u0131talardaki yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n bir an evvel kendilerine sunulan projelere yak\u0131n alaka g\u00f6stermelerini te\u015fvik etsinler.<\/p> \u00a0<\/p> D\u00dcNYANIN Y\u00dcZDE 17\u2019S\u0130<\/strong><\/p> \u00a0<\/p> 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n temel \u00e7\u0131kmazlar\u0131 aras\u0131nda sadece mevcut \u015fehirlerin altyap\u0131, elektrik, su, sa\u011fl\u0131k ve e\u011fitim gibi acil ihtiya\u00e7lar\u0131 s\u0131k\u00e7a dile getiriliyor. Belki de her ge\u00e7en g\u00fcn daha da fazla ihtiyac\u0131 hissedilen sosyal konut meselesi hem k\u0131ta yerlilerince hem de uluslararas\u0131 toplumun ilgililerince takip ediliyor mu sorusuyla devaml\u0131 kar\u015f\u0131la\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn. D\u00fcnya n\u00fcfusunun farkl\u0131 verilere g\u00f6re yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 17\u2019si Afrika\u2019da ya\u015f\u0131yor ki, bu da yakla\u015f\u0131k 1 milyar 450 milyon insana denk geliyor. Bunlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck kamu binalar\u0131na, karayollar\u0131na, demiryollar\u0131na, limanlara, kongre merkezlerine ve \u00fcniversite binalar\u0131na ciddi kaynaklar aktar\u0131l\u0131yor. Fakat buralarda \u00e7al\u0131\u015fanlar ve aileleri i\u00e7in en zaruri ihtiya\u00e7 olan konut yap\u0131m\u0131 gelece\u011fe matuf planlarda yer alsa da genelde farkl\u0131 sebeplerle ya uygulanm\u0131yor ya da geciktiriliyor.<\/p> \u00a0<\/strong><\/p> \u0130MARLI KONUTLAR<\/strong><\/p> \u00a0<\/p> Kentle\u015fme, maalesef yeni gelenlere gerekli bar\u0131nma imkan\u0131 sunamad\u0131. Mevcut ikamet edilen yerlerin baz\u0131 \u00fclkelerde y\u00fczde 90\u2019\u0131n\u0131 ge\u00e7en oran\u0131 hane sahiplerinin imars\u0131z \u015fekilde in\u015fa ettikleri binalar. Senegal gibi baz\u0131 \u00fclkelerde bu oran y\u00fczde 80\u2019e kadar iniyor. Bu da k\u0131ta genelinde imarl\u0131 konutlar\u0131n ortalama y\u00fczde 10 seviyesinde kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Halen \u015fehir n\u00fcfuslar\u0131n\u0131n y\u00fczde 60\u2019tan fazlas\u0131 kenar mahallelerde ya\u015f\u0131yor ki, bu da neredeyse 280 milyon ki\u015finin normal \u015fartlar\u0131n alt\u0131nda hayatlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi demek. \u015eehir merkezleri adeta birer fanus gibi\u2026 \u00a0Nijerya\u2019n\u0131n yeni ba\u015fkenti Abuja\u2019da veya Gana\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Akra\u2019da oldu\u011fu \u00fczere gayet iyi in\u015fa edilmi\u015f binalar varsa da bunlar s\u0131n\u0131rl\u0131. Fakat merkezden birka\u00e7 km uzakla\u015f\u0131nca bir\u00e7ok ba\u015fkent veya b\u00fcy\u00fck \u015fehri \u00e7evreleyen varo\u015f ger\u00e7e\u011fi kendini g\u00f6steriyor.\u00a0<\/p> \u00a0<\/strong><\/p> 2050 \u00d6NG\u00d6R\u00dcS\u00dc<\/strong><\/p> \u00a0<\/p> 2050 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde k\u0131ta n\u00fcfusu 2.5 milyar\u0131 ge\u00e7ecek ve bunun yar\u0131s\u0131na yak\u0131n\u0131 olan 1 milyar 200 milyonu ba\u015fta ba\u015fkentlerin \u00e7evresindeki varo\u015flar olmak \u00fczere di\u011fer b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde ya\u015famak durumunda kalacaklar. Halen y\u0131ll\u0131k 4.5 milyon ki\u015finin k\u0131rsal kesimden \u015fehirlere g\u00f6\u00e7 etti\u011fi biliniyor. 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda \u00e7ok az telaffuz edilen sosyal konut konusu, 2000\u2019li y\u0131llarda devlet adamlar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli g\u00fcndemleri aras\u0131nda yer al\u0131r oldu. Bir taraftan k\u00f6k\u00fc tarihin derinliklerine uzanan yerle\u015fim yerleri yan\u0131nda s\u00f6m\u00fcrgecilik d\u00f6neminde kurulan Mali\u2019de Bamako, \u00c7ad\u2019da Encemine, Kamerun\u2019da Yaounde, Fildi\u015fi Sahili\u2019nde Abidjan ya da Kenya\u2019da Nairobi gibi bir\u00e7ok ba\u015fkent kurulu\u015f y\u0131llar\u0131nda tahmin edilen \u015fehir s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6tesine ge\u00e7tiler. Kolonyal sadece s\u00f6m\u00fcrge memurlar\u0131 i\u00e7in belli miktarda konut yap\u0131l\u0131yordu. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sonras\u0131nda da hedef devlet memurlar\u0131na lojman teminine y\u00f6nelikti. Belki 5 veya 10 bin ki\u015finin ya\u015fayaca\u011f\u0131 \u015fehirler planlanm\u0131\u015ft\u0131. Art\u0131k her biri milyonlarca insan\u0131n \u00f6mr\u00fcn\u00fc ge\u00e7irdi\u011fi ve durmadan ta\u015fradan g\u00f6\u00e7 \u00e7eker hale geldiler. \u00c7ok de\u011fil, 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda bile bu ba\u015fkentlerin kahir ekseriyeti adeta devasa k\u00f6y g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndeki yerle\u015fim yerleri idi. Ama art\u0131k buralar\u0131 herkesin kafas\u0131na g\u00f6re \u015fekillendirece\u011fi yerle\u015fim yerleri olarak kendi haline b\u0131rak\u0131lm\u0131yor. Arsa fiyatlar\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 derecede de\u011fer kazan\u0131yor. Haliyle \u015fehir merkezleri, yak\u0131n \u00e7evreleri, hatta onlarca kilometre uzakl\u0131ktaki yeni yerle\u015fim alanlar\u0131 ile ciddi kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm alanlar\u0131 kuruluyor. Senegal\u2019de Dakar\u2019a 60 km mesafede kurulmakta olan Diamniadio isimli muhitte yak\u0131n zamanda 350 bin n\u00fcfuslu yeni bir \u015fehir planlan\u0131yor. Bunun benzerine belki on binlerce ifade edilenler de dahil neredeyse hemen her Afrika ba\u015fkentinde rastlamak m\u00fcmk\u00fcn.\u00a0<\/p> \u00a0<\/strong><\/p> \u00dcLKELERDE DURUM<\/strong><\/p> \u00a0<\/p> Senegal\u2019de y\u0131llard\u0131r en az 100 bin adet sosyal konutun in\u015fas\u0131 hep g\u00fcndemde tutuluyor. \u00c7ad\u2019\u0131n ba\u015fkenti Encemine\u2019nin sa\u011flam ve uygun fiyata sosyal konut ihtiyac\u0131 yak\u0131n zaman\u0131n en \u00e7ok bahsi ge\u00e7en g\u00fcndemi idi. Kenya\u2019da \u00f6nceki devlet ba\u015fkan\u0131 Uhuru Kenyatta, 2022 y\u0131l\u0131na kadar 500 bin sosyal konutun ihtiya\u00e7 sahipleri i\u00e7in planlamas\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131. Yine 2019 y\u0131l\u0131nda Mozambik\u2019te 35 bin konutu \u00c7in kredisi ile yapmaya karar verilmi\u015fti. Bu \u00f6rnekleri t\u00fcm k\u0131ta \u00fclkeleri i\u00e7in vermek m\u00fcmk\u00fcn. Libya\u2019da Muammer Kaddafi\u2019nin \u201cEv oturan\u0131nd\u0131r\u201d \u015feklinde dile getirdi\u011fi sosyal konut projesini belki imk\u00e2nlar\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00fclkelerde g\u00fcn\u00fcm\u00fczde uygulamak pek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor. Kald\u0131 ki, \u00e7\u00f6l hayat\u0131na al\u0131\u015fan Libyal\u0131lar\u0131 bu binalarda kalmaya ikna etmek de uzun bir zaman alm\u0131\u015ft\u0131. \u00d6zellikle petrol gelirleri ile zaten 5 milyon civar\u0131ndaki halk\u0131 i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 sosyal konutlar\u0131 onlara da\u011f\u0131t\u0131p pe\u015finden de herhangi bir \u00f6deme istememesi, ba\u015fka \u00fclkelerde garipsense de sadece bu \u00fclkeye mahsus \u00e7ok u\u00e7 bir \u00f6rnekti. Yine de sosyal konut konusunda zengin devletlerin yoksul vatanda\u015flar\u0131 i\u00e7in bir fikir verebilir.\u00a0<\/p> \u00a0<\/strong><\/p> HUKUK\u0130 D\u00dcZENLEME<\/strong><\/p> \u00a0<\/p> Afrikal\u0131 devlet adamlar\u0131n\u0131n kendi siyasi s\u00f6ylemleri i\u00e7inde son y\u0131llarda \u00f6nemli yer tutan sosyal konut projelerinin ba\u015fka k\u0131talarda da benzerlerine rastlan\u0131l\u0131yor. Bunlar ba\u015flang\u0131\u00e7ta ihtiya\u00e7 sahipleri hedeflenerek yap\u0131lsalar da projeler tamamlanma a\u015famas\u0131ndayken \u00e7o\u011funun orta ve \u00fcst s\u0131n\u0131f taraf\u0131ndan sahiplenildi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u015eehirlerin \u00f6zellikle \u00e7evrelerindeki mahallelerdeki arsalar\u0131n \u00e7ok az\u0131n\u0131n tapusu bulunuyor. \u00dczerlerine yap\u0131lan gecekondu ve benzeri imars\u0131z yap\u0131lar\u0131n kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme girmeleri \u00e7ok kolay olmuyor. Mutlaka bunu finanse edecek kredilerin temini, onlar\u0131 alarak uzun vadede \u00f6deyecek ki\u015filerin yeterli say\u0131da olmas\u0131 gerekiyor. Baz\u0131 aileler hi\u00e7 al\u0131\u015f\u0131k olmad\u0131klar\u0131 5, 10 veya 20 y\u0131l geri \u00f6demeli ev edinmekten \u00e7ekiniyorlar. Afrika devletleri, sosyal konut alan\u0131nda gerekli hukuki d\u00fczenlemelerin ciddiyetine \u00f6nem verip bunlara g\u00f6re yap\u0131lanmalara gidilmesini art\u0131k \u00e7ok \u00f6nemsiyor. Fas Krall\u0131\u011f\u0131, sosyal konut meselesini 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda ciddi \u015fekilde devreye koyup 2004 y\u0131l\u0131nda gecekondusuz \u015fehirle\u015fme projesi kapsam\u0131nda 2018 y\u0131l\u0131na kadar yakla\u015f\u0131k 800 bin sosyal konut yapt\u0131.<\/p> \u00a0<\/p> \ufeffYABANCI YATIRIMCI YAKIN TAK\u0130PTE<\/strong><\/p> \u00a0<\/p> Sosyal konut b\u00fcy\u00fck bir ihtiya\u00e7 ve \u015fimdilerde bilhassa yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131larca reva\u00e7ta olup takip edilen projeler \u00e7ok fazla. Afrika\u2019n\u0131n gelece\u011finde de yayg\u0131n \u015fekilde istihdam bu alanda kendini g\u00f6sterecek. Yine yap\u0131 malzemeleri giderek k\u0131ymetleniyor ve pazar daha fazla malzemeye talebi art\u0131r\u0131yor. Dahas\u0131 in\u015faatlar\u0131n en zaruri maddesi \u00e7imento, bu k\u0131tada en ucuz haliyle d\u00fcnya piyasalar\u0131ndakinden y\u00fczde 200\u2019i ge\u00e7en \u00fccretleri g\u00f6rebiliyor. \u00c7ad gibi sahili bulunmayan \u00fclkelerde ise 5 kat\u0131 fazla fiyatlara sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Yap\u0131lacak konutlarda m\u00fcmk\u00fcn mertebe yerel malzemelerin oran\u0131n\u0131n artmas\u0131 da sosyal konutlar\u0131 daha ucuz hale getirecektir. K\u0131ta i\u00e7inde de \u00e7ok ciddi \u00fccretlendirme farkl\u0131l\u0131klar\u0131 var. Mesela 2011 y\u0131l\u0131nda Fas\u2019ta bir in\u015faat\u0131n maliyetinin metrekaresi 213 dolar iken, Kongo Demokratik Cumhuriyeti\u2019nde 865 dolar\u0131 buluyordu.<\/p> \u00a0<\/p> \ufeffYURT DI\u015eI M\u00dcTEAHH\u0130TL\u0130KTE \u0130LK TECR\u00dcBE AFR\u0130KA\u2019DAN<\/strong><\/p> \u00a0<\/p> \ufeffT\u00fcrkiye i\u00e7in yurt d\u0131\u015f\u0131nda m\u00fcteahhitlik denemesi, bilhassa 1980\u2019li y\u0131llarda ilk defa Afrika\u2019da, daha do\u011frusu Libya\u2019da, ard\u0131ndan Ortado\u011fu\u2019da, Sovyetlerin y\u0131k\u0131lmas\u0131ndan sonra Orta Asya ve t\u00fcm Rusya Federasyonu\u2019nda geni\u015fleyerek \u015fimdilerde d\u00fcnyan\u0131n her yerinde ilk s\u0131rada yer al\u0131yor. Afrika \u00fclkelerindeki sosyal konut projeleri i\u00e7in TOK\u0130 benzeri tecr\u00fcbemizin yak\u0131ndan takip edildi\u011fi biliniyor. Bir taraftan m\u00fcteahhitlik boyutu, di\u011fer taraftan uygun fiyata ve sa\u011flam in\u015faat malzemeleri \u00fcretimi ile Afrika\u2019da bir\u00e7o\u011funun planlamalar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sosyal konut sahas\u0131nda T\u00fcrkler i\u00e7in sadece Libya kap\u0131s\u0131 de\u011fil, hemen hemen 54 \u00fclkenin kap\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f durumda.<\/p> \ufeffAfrika\u2019da geleneksel in\u015faat tekniklerinin yan\u0131s\u0131ra modern teknolojiye uygun olarak 3D yaz\u0131c\u0131larla da konut \u00fcretiliyor.<\/p>","slug":"-sosyal-konutta-da-afrika-acilimi","orjinalimage":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1685912400g0UPtcQmqvkgQLf.webp","news_cover_min":"\/front\/uploads\/blog\/thumbnail\/1685912400g0UPtcQmqvkgQLf.webp","news_cover":null,"news_video_min":null,"news_video":null,"cropped_638x552":null,"cropped_310x208":null,"cropped_416x247":null,"cropped_197x247":null,"cropped_416x600":null,"cropped_1200x675":null,"tags":null,"meta_title":null,"meta_description":null,"meta_keywords":null,"view_count":1549,"yt":0,"ytid":"","ytimage":null,"imgdate":"2000-01-01 00:00:00","cuff_cover":null,"cropped_358x214":null,"cropped_842x474":null}]}}
<\/p>![](\"https:\/\/istanbulticaretgazetesi.com\/Archive\/Content\/1b721db83f785cfea6cc65fd60c9048c776b031f.webp\")
<\/p>
<\/p>
<\/p><\/p>