Küresel sağlık sistemini tehdit eden antibiyotik direnci ve kronik bağırsak hastalıklarına karşı çözüm arayışında olan bilim dünyası, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nden (MIT) gelen yeni bir keşifle umutlandı. MIT Kimya Bölümü araştırmacıları, insan vücudunda doğal olarak bulunan ancak işlevi bugüne kadar tam anlaşılamayan ‘İntelectin-2’ adlı proteinin şaşırtıcı özelliklerini ortaya çıkardı.
Çalışmaya göre bu protein, gastrointestinal (mide-bağırsak) sistemdeki zararlı bakterilere karşı ikili bir koruma mekanizması sunuyor: Mikropları hapsederek büyümelerini engelliyor ve mukus bariyerini güçlendiriyor.
İKİ TAMAMLAYICI GÖREV ÜSTLENİYOR
‘Lektin’ grubu protein ailesine ait olan İntelectin-2, bakteri zarlarındaki şekerlere bağlanarak çalışıyor. Çalışmanın kıdemli yazarı Prof. Laura Kiessling, bu proteinin dikkat çekici özelliğini şu sözlerle açıkladı: ‘İntelectin-2 iki tamamlayıcı şekilde çalışıyor. Öncelikle mukus tabakasını stabilize ederek koruyucu bariyeri güçlendiriyor. Eğer bu bariyer zarar görürse, kaçmaya çalışan bakterileri doğrudan etkisiz hale getiriyor veya hapsediyor.’
ANTİBİYOTİK DİRENCİNE YENİ STRATEJİ
Araştırma, İntelectin-2'nin Staphylococcus aureus ve Klebsiella pneumoniae gibi geleneksel antibiyotiklerle tedavisi zor olan dirençli patojenleri bile etkisiz hale getirebildiğini gösterdi.
Zamanla hapsolmuş mikropların zarlarını bozarak onları yok eden bu protein, antibiyotik direncine karşı mücadelede, vücudun kendi bağışıklık savunmasından yararlanan yeni bir stratejinin önünü açıyor. Prof. Kiessling, "Vücudun kendisini korumak için halihazırda kullandığı proteinlerden yararlanmak, üzerinde çalıştığımız ilgi çekici bir yön" değerlendirmesinde bulundu.
İLTİHAPLI BAĞIRSAK HASTALIKLARI İÇİN POTANSİYEL
Bilim insanları, İntelectin-2'nin özellikle İltihaplı Bağırsak Hastalığı (IBD) tedavisinde kritik bir rol oynayabileceğini öngörüyor. Hastalarda bu protein seviyesinin dengesiz olduğu (çok düşük veya çok yüksek) bilinirken, doğru seviyelerin geri kazandırılmasının mukus bariyerini onarabileceği belirtiliyor.
BİLİMSEL ALTYAPI: GALAKTOZ BAĞI
İnsan genomunun 200'den fazla lektin kodladığını belirten araştırmacılar, İntelectin-2'nin ‘galaktoz’ adı verilen bir şeker molekülüne bağlandığını tespit etti. Bu şeker hem mukusu oluşturan ‘müsin’ moleküllerinde hem de bazı patojen bakterilerin yüzeyinde bulunuyor. Proteinin bu şekere bağlanma yeteneği, hem mukus bariyerini bir arada tutmasını hem de bakterileri yakalamasını sağlıyor.
Araştırma ekibi, gelecekte bu lektin özelliklerinden yararlanarak koruyucu tabakayı aktif olarak güçlendiren yeni nesil proteinlerin tasarlanabileceğini vurguluyor.
