Alzheimer ile mücadelede yeni strateji: Doğal bileşik hafızayı onarıyor

Singapur Ulusal Üniversitesi araştırmacıları, vücutta doğal olarak bulunan 'Kalsiyum Alfa-Ketoglutarat' (CaAKG) adlı metabolitin, Alzheimer hastalığında bozulan beyin fonksiyonlarını tersine çevirebileceğini tespit etti. Çalışma, sadece semptomları değil, yaşlanmanın biyolojik süreçlerini hedef alıyor.

Giriş: 19.01.2026 - 08:50
Güncelleme: 19.01.2026 - 08:57
Alzheimer ile mücadelede yeni strateji: Doğal bileşik hafızayı onarıyor

Ortalama yaşam süresinin uzamasıyla birlikte, ileri yaşlarda görülen sağlık sorunları ve yaşam kalitesinin düşmesi küresel bir sorun haline gelirken, Singapur’dan umut verici bir bilimsel haber geldi. Singapur Ulusal Üniversitesi (NUS) Yong Loo Lin Tıp Fakültesi'nde yürütülen kapsamlı bir araştırma, yaşlanmanın biyolojik süreçlerine müdahale edilerek Alzheimer riskinin azaltılabileceğini ortaya koydu.


Aging Cell dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, sağlıklı yaşlanma ile ilişkilendirilen ve doğal bir metabolit olan Kalsiyum Alfa-Ketoglutarat (CaAKG), Alzheimer hastalığı nedeniyle hasar gören hafıza sinyallerini onarma potansiyeli taşıyor.


HASTALIĞI DEĞİL, YAŞLANMAYI HEDEF ALIYOR

Profesör Brian K. Kennedy ve Dr. Sheeja Navakkode liderliğindeki ekip, bireysel hastalık semptomlarını tek tek tedavi etmek yerine, yaşlanmanın biyolojisini hedef alan ‘geroprotektif’ stratejilere odaklandı.


Bulguları değerlendiren Profesör Kennedy, “Araştırmamız, CaAKG gibi güvenli ve doğal bileşiklerin, beyin sağlığını korumak ve hafıza kaybını yavaşlatmak için mevcut tedavileri tamamlayabileceğini gösteriyor. Bu madde zaten vücudumuzda bulunduğu için, daha az risk ve daha geniş erişilebilirlik sunabilir” ifadelerini kullandı.

Alzheimer ile mücadelede yeni strateji: Doğal bileşik hafızayı onarıyor

BEYNİN 'TEMİZLEME' SİSTEMİNİ ÇALIŞTIRIYOR

Araştırma sonuçlarına göre CaAKG, Alzheimer hastalığı modellerinde şu kritik işlevleri yerine getiriyor:

  • İletişimi Güçlendiriyor: Beyin hücreleri arasındaki zayıflamış sinir sinyallerini onarıyor.
  • Çağrışımsal Hafızayı Geri Kazandırıyor: Alzheimer’da ilk kaybolan yeteneklerden biri olan olayları birbirine bağlama becerisini destekliyor.
  • Otofajiyi Artırıyor: Beynin hasarlı proteinleri temizleyen doğal çöp öğütme sistemini aktive ederek nöronları koruyor.


ÖĞRENME SÜRECİNİ YENİDEN BAŞLATIYOR

Bilim insanları, CaAKG’nin beynin öğrenme ve kalıcı anı oluşturma süreci olan "uzun süreli potansiyasyonu" (LTP) normale döndürdüğünü keşfetti. Molekül, yeni tanımlanan bir yol izleyerek L tipi kalsiyum kanallarını aktive ediyor ve nöronların esnekliğini artırıyor.


Çalışmanın baş yazarı Dr. Sheeja Navakkode, hedeflerinin sağlıklı yaşam süresini uzatmak olduğunu belirterek, “Bu bileşiğin sinaptik plastisiteyi nasıl iyileştirdiğini anlamak, hafızayı korumanın ve beyin yaşlanmasını yavaşlatmanın yeni yollarını ortaya koyuyor” dedi.

Alzheimer ile mücadelede yeni strateji: Doğal bileşik hafızayı onarıyor


Uzmanlar, yaşla birlikte vücutta doğal olarak azalan AKG seviyelerinin takviye edilmesinin, nörodejeneratif hastalık riskini azaltmak için güçlü bir strateji olabileceğini vurguluyor.