İngiliz basınından Financial Times’ın yayımladığı analizde, Donald Trump yönetiminin İran’a yönelik operasyonlarının hem ekonomik hem de sosyal maliyetlerinin giderek arttığına dikkat çekildi. Savaşın birinci ayına yaklaşırken, enerji fiyatlarından enflasyona kadar birçok alanda etkilerin hissedildiği belirtildi.
ENERJİ FİYATLARI VE MALİYETLER ARTIYOR
Analize göre, Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması petrol fiyatlarını hızla yükseltti. ABD’de ortalama benzin fiyatı 3,98 dolara çıkarak bir ayda yaklaşık 1 dolar arttı. Bu artışın, ortalama bir Amerikan ailesine yıllık yaklaşık 750 dolarlık ek maliyet getirdiği ifade edildi.
TEDARİK ZİNCİRİ VE ENFLASYON BASKISI
Enerji maliyetlerindeki yükselişin tedarik zincirine de yansıdığı belirtilen analizde, ısınma ve soğutma giderlerinden ulaşıma kadar birçok kalemde maliyetlerin arttığı kaydedildi. Gübre fiyatlarının yükselmesiyle gıda fiyatlarında da artış yaşandığı ifade edildi.
Kevin Hassett’in, savaşın tüketici üzerindeki etkisini “şu anda en son önceliğimiz” olarak tanımladığı aktarıldı.
BELİRSİZLİK VE FAİZ BASKISI
Analizde, artan belirsizlik ve enflasyonun ekonomik görünümü daha da zorlaştırdığı belirtildi. Federal Reserve Başkanı Jerome Powell’ın enerji şokunun enflasyonu yükselteceği yönündeki değerlendirmesine yer verildi. Bu durumun yatırımcıların daha yüksek getiri talep etmesine yol açarak kredi maliyetlerini artırdığı ifade edildi.
HANEHALKI ÜZERİNDEKİ ETKİ DERİNLEŞİYOR
Artan fiyatlar nedeniyle birçok Amerikalının harcamalarını kısmak zorunda kaldığı belirtilirken, bazı kesimlerin sağlık harcamalarını ertelediği ve birikimlerini kullanmaya başladığı kaydedildi. Otomobil ve kredi kartı borçlarındaki gecikmelerin de yükseldiği vurgulandı.
SAVAŞIN MALİYETİ KATLANIYOR
Analizde, savaşın maliyetinin hızla arttığına dikkat çekilerek, ilk altı günde 11 milyar dolardan fazla harcama yapıldığı belirtildi. Günlük harcamanın yaklaşık 1 milyar dolar seviyesinde olduğu ifade edilirken, ABD yönetiminin Kongre’den 200 milyar dolarlık ek bütçe talep edebileceği aktarıldı.
EKONOMİDE KIRILGANLIK ARTIYOR
Financial Times, savaşın hem insani hem ekonomik maliyetinin büyüdüğünü ve mevcut ekonomik kırılganlıklar dikkate alındığında risklerin arttığını vurguladı. Analizde, Trump’ın seçim dönemindeki vaatleri ile mevcut politikaları arasında çelişki olduğu değerlendirmesine de yer verildi.
