ABD ve İngiltere’den nötr ışın teknolojisiyle temiz enerjiye hızlı geçiş

ABD merkezli TAE Technologies ve Birleşik Krallık Atom Enerjisi Kurumu (UKAEA), nükleer füzyon teknolojilerini ticarileştirmek amacıyla ‘TAE Beam UK’ adlı ortak girişimi hayata geçirdi. Google ve Chevron gibi devlerin de yatırımcısı olduğu proje, temiz enerji üretiminin yanı sıra kanser tedavisinde de çığır açmayı hedefliyor.

Giriş: 05.12.2025 - 11:34
Güncelleme: 05.12.2025 - 11:34
ABD ve İngiltere’den nötr ışın teknolojisiyle temiz enerjiye hızlı geçiş

Küresel enerji krizine kesin çözüm olarak görülen nükleer füzyon teknolojisinde transatlantik bir iş birliğine imza atıldı. ABD’li özel nükleer füzyon enerjisi şirketi TAE Technologies ile Birleşik Krallık Atom Enerjisi Kurumu (UKAEA), parçacık hızlandırıcı teknolojisinin ticarileştirilmesi için güçlerini birleştirdi. Oxfordshire'daki Culham Kampüsü'nde faaliyet gösterecek olan ‘TAE Beam UK’ girişimi, füzyon enerjisinden tıbbi tedavilere kadar geniş bir yelpazede yüksek teknoloji çözümleri sunacak.


NÖTR IŞIN TEKNOLOJİSİYLE PLAZMA KONTROLÜ

Ortak girişimin odak noktasında, füzyon enerjisi üretimi için kritik öneme sahip olan "nötr ışın sistemleri" yer alıyor. Nükleer füzyon makinelerinde plazmanın elektrik üretmek için gerekli koşullarda tutulması, bu ışınlar sayesinde mümkün oluyor.


Sistemin çalışma prensibi, protonların hızlandırılarak elektronlarla birleşmesi ve yüksek enerjili nötr hidrojen atomlarının oluşturulmasına dayanıyor. Yüksüz olan bu parçacikler, füzyon reaktörünün manyetik alanlarını aşarak plazmaya ısı ve kararlılık sağlıyor.


Füzyon reaktörlerinin kalbinde yer alan bu süreçte, plazmanın muhafazası hayati önem taşıyor. TAE Technologies, plazma hapsedilmesini sağlamak için şu anda sekiz nötr ışın kullanıyor ve bu yöntemin geleneksel tasarımlara göre daha kompakt ve maliyet etkin olduğunu savunuyor. Bu teknoloji, reaktör içerisindeki manyetik alanların ve enerji akışının hassas yönetimini gerektiriyor.


KANSER TEDAVİSİNDEN GIDA GÜVENLİĞİNE

İş birliği sadece enerji üretimiyle sınırlı kalmayacak. Geliştirilen hızlandırıcı teknolojisi, TAE'nin iştiraki TAE Life Sciences aracılığıyla invaziv olmayan kanser tedavilerine uyarlanacak. Ayrıca gıda güvenliği ve iç güvenlik alanlarında da endüstriyel uygulamalar geliştirilmesi planlanıyor.


UKAEA, girişime 7,4 milyon ABD Doları (5,6 milyon Sterlin) tutarında öz sermaye yatırımı yapacağını açıkladı. Projenin, faaliyete geçtikten sonraki 18 ila 24 ay içinde ilk kısa darbeli ışınları teslim etmesi hedefleniyor.


GOOGLE VE CHEVRON DA YATIRIMCI

TAE Technologies CEO'su Michl Binderbauer, İngiltere'nin füzyon inovasyonundaki öncü rolüne dikkat çekerek, "Birlikte, füzyon tedarik zinciri için kritik altyapıyı inşa ediyoruz" dedi. UKAEA CEO'su Tim Bestwick ise girişimin, Ortak Avrupa Torusu'nun (JET) 40 yıllık işletme deneyiminden faydalanacağını vurguladı.


Öte yandan, TAE Technologies'in finansal gücü de dikkat çekiyor. Geçtiğimiz Haziran ayında Google ve Chevron, şirketin 150 milyon dolarlık finansman turuna katılmıştı. Google Research, 2015 yılından bu yana yapay zeka kullanarak plazma sıcaklığı ve ömrünü iyileştirmek için şirketle iş birliği yapıyor.